Bedrijfskunde samengevat:
7.4
Besluitingsvorming: is het proces waarbij men op een bepaald moment bewust kiest uit een
aantal alternatieve handelswijzen om een probleem op te lossen.
Geprogrammeerde beslissingen: beslissingen men regelmatig neemt, en waar men bekent is
met het materie van het probleem. Door de ervaring is het makkelijker om het probleem op
te lossen.
Niet-geprogrammeerde beslissingen: beslissingen die niet vooraf zijn te structureren, omdat
het probleem zich nooit heeft voorgedaan, kan er geen gestandaardiseerde procedure op
losgelaten worden.
3 besluitvormingscondities:
- Zekerheid: precieze uitkomst bekend.
- Risico’s: besluitvormer moet het baseren op incomplete, betrouwbare informatie.
Voldoende info over wat er gaat gebeuren.
-bayesiaanse statistiek: kiezen voor alternatief met hoogste verwachtingen.
- Onzekerheid: weinig tot geen info over kans op mogelijke uitkomsten van de
alternatieven. Mogelijke uitkomst bekend, kans op een uitkomst is onbekend.
- Fuzzyness: beslisser kent mogelijke uitkomsten van de alternatieve niet.
Besluitingsvormproces:
1. Identificeer en verifieer probleem (belangrijkste onderdeel proces, belangrijk het
probleem goed te definiëren omdat het anders bij de volgende stappen verkeerd
gaat).
2. Genereer alternatieven
3. Evalueer de alternatieven
4. Selecteer het beste alternatief
5. Implementeer het gekozen alternatief
6. Evalueer de beslissing
Probleemsymtomen: zijn verschijnselen die het bestaan van een probleem aan het licht
brengen.
4 besluitingsmodellen:
- Rationele besluitvormingsmodel
- Beperkt-rationele besluitvormingsmodel
- Vuilnisvatmodel
- Politieke besluitvormingsmodel
,Rationele besluitvormingsmodel:
Gaat er vanuit dat managers logische, rationele, eco handelende wezens zijn die beslissingen
nemen die het best van belang zijn voor de organisatie.
- De manager is volledig geïnformeerd en handelt in een situatie van volledige
zekerheid.
- Door gebruik van rekenkundige technieken, rationaliteit en logica zal de manager de
alternatieven evalueren en de optimale oplossing kiezen.
Beperkt-rationele besluitvorminsmodel: (Simon)
Gaat er vanuit dat mensen niet altijd logische en rationele beslissingen nemen.
Begrensde nationaliteit: de mens niet altijd alle mogelijke alternatieven wil of kan bedenken,
dit zorgt ervoor dat managers niet altijd het schema doorlopen maar streven naar
tevredenstelling.
- De manager heeft incomplete info over de situatie waarover een beslissing genomen
moet worden, en opereert is een toestand van risico, onzekerheid of fuzzyness.
- De beslisser neemt genoegen met het eerste alternatief dat het probleem naar
tevredenheid oplost.
Vuilnisvatmodel, door cohen, march en oisen:
Besluitvormingsmodel waarbij besluitvorming wordt opgevat als een vuilnisvat dat gevuld is
met problemen, beslissers en alternatieve oplossingen.
Ontwikkeld voor besluitvorming binnen een organisatie. Een vuilnisvat dat gevuld is met
problemen.
Politieke besluitvormingsmodel:
Men ziet besluitvorming als een politiek proces, er zijn verschillende partijen in het spel. Elke
partij heeft baat bij een beslissing.
Factoren die het besluitingsproces beïnvloeden:
- Emoties
- Stress
- Framing (negeren van nega info, alleen goede bekijken)
- Escalatie van verbondenheid (gebonden aan verkeerde keuze, blijft dit patroon doen)
- Intuïtie
- Zelfverzekerdheid
, 3 technieken besluitingsvorm in groepen te verbeteren:
Nominale groepstechniek:
gestructureerde vergaderingstechniek die discussie en communicatie beperkt tijdens een
besluitvorm. Dit lijdt tot tijdwinst en discussiekracht van individu groepsleden.
1. De groep komt samen, het probleem wordt aangegeven
2. Iedereen deelt zijn oplossingen
3. Er vindt een open discussie plaats met verschillende oplossingen en alternatieve
4. Een geheime schriftelijke stemming vindt plaats, beste score heeft gewonnen.
Iedereen heeft zijn mening kunnen geven, dus ruzie wordt voorkomen.
Delphi-techniek:
Besluitingsvorm zonder dat leden van een groep bij elkaar hoeven te komen.
1. Probleem wordt besproken, oplossing voor probleem via enquête
2. Iedereen vult het zelfstandig in
3. Iedereen krijgt alle formulieren te zien
4. Nadat iedereen elkaars oplossing heeft gezien, wordt gevraagd het formulier
opnieuw in te vullen
5. Deze stappen worden zo vaak herhaald tot dat er een uitkomst is.
Deze techniek kan alleen voorkomen in speciale gevallen, zoals dat er geen tijdstip is om te
vergaderen.
Brainstormen:
Een groepstechniek waarbij iedereen ideeën kan inbrengen.
1. Kritiek is verboden
2. Wilde ideeën worden gewaardeerd
3. Er zijn veel ideeën en oplossingen nodig
4. Combinatie van ideeën en eerdere oplossingen worden aangemoedigd
Deze techniek is bedoeld om het bedenken van alternatieve.
Er moeten van te voren duidelijke regels zijn over welke besluitvormingsregels gebruikt gaan
worden.
- Vetorecht: iedereen heeft recht om een bepaalde beslissing tegen te houden.
- Unanimiteitsregel: de beslissing is alleen geldig als iedereen erachter staat.
- Consensusregel: dat er meerderheid voor is, en de minderheid er neutraal over
denken.
7.4
Besluitingsvorming: is het proces waarbij men op een bepaald moment bewust kiest uit een
aantal alternatieve handelswijzen om een probleem op te lossen.
Geprogrammeerde beslissingen: beslissingen men regelmatig neemt, en waar men bekent is
met het materie van het probleem. Door de ervaring is het makkelijker om het probleem op
te lossen.
Niet-geprogrammeerde beslissingen: beslissingen die niet vooraf zijn te structureren, omdat
het probleem zich nooit heeft voorgedaan, kan er geen gestandaardiseerde procedure op
losgelaten worden.
3 besluitvormingscondities:
- Zekerheid: precieze uitkomst bekend.
- Risico’s: besluitvormer moet het baseren op incomplete, betrouwbare informatie.
Voldoende info over wat er gaat gebeuren.
-bayesiaanse statistiek: kiezen voor alternatief met hoogste verwachtingen.
- Onzekerheid: weinig tot geen info over kans op mogelijke uitkomsten van de
alternatieven. Mogelijke uitkomst bekend, kans op een uitkomst is onbekend.
- Fuzzyness: beslisser kent mogelijke uitkomsten van de alternatieve niet.
Besluitingsvormproces:
1. Identificeer en verifieer probleem (belangrijkste onderdeel proces, belangrijk het
probleem goed te definiëren omdat het anders bij de volgende stappen verkeerd
gaat).
2. Genereer alternatieven
3. Evalueer de alternatieven
4. Selecteer het beste alternatief
5. Implementeer het gekozen alternatief
6. Evalueer de beslissing
Probleemsymtomen: zijn verschijnselen die het bestaan van een probleem aan het licht
brengen.
4 besluitingsmodellen:
- Rationele besluitvormingsmodel
- Beperkt-rationele besluitvormingsmodel
- Vuilnisvatmodel
- Politieke besluitvormingsmodel
,Rationele besluitvormingsmodel:
Gaat er vanuit dat managers logische, rationele, eco handelende wezens zijn die beslissingen
nemen die het best van belang zijn voor de organisatie.
- De manager is volledig geïnformeerd en handelt in een situatie van volledige
zekerheid.
- Door gebruik van rekenkundige technieken, rationaliteit en logica zal de manager de
alternatieven evalueren en de optimale oplossing kiezen.
Beperkt-rationele besluitvorminsmodel: (Simon)
Gaat er vanuit dat mensen niet altijd logische en rationele beslissingen nemen.
Begrensde nationaliteit: de mens niet altijd alle mogelijke alternatieven wil of kan bedenken,
dit zorgt ervoor dat managers niet altijd het schema doorlopen maar streven naar
tevredenstelling.
- De manager heeft incomplete info over de situatie waarover een beslissing genomen
moet worden, en opereert is een toestand van risico, onzekerheid of fuzzyness.
- De beslisser neemt genoegen met het eerste alternatief dat het probleem naar
tevredenheid oplost.
Vuilnisvatmodel, door cohen, march en oisen:
Besluitvormingsmodel waarbij besluitvorming wordt opgevat als een vuilnisvat dat gevuld is
met problemen, beslissers en alternatieve oplossingen.
Ontwikkeld voor besluitvorming binnen een organisatie. Een vuilnisvat dat gevuld is met
problemen.
Politieke besluitvormingsmodel:
Men ziet besluitvorming als een politiek proces, er zijn verschillende partijen in het spel. Elke
partij heeft baat bij een beslissing.
Factoren die het besluitingsproces beïnvloeden:
- Emoties
- Stress
- Framing (negeren van nega info, alleen goede bekijken)
- Escalatie van verbondenheid (gebonden aan verkeerde keuze, blijft dit patroon doen)
- Intuïtie
- Zelfverzekerdheid
, 3 technieken besluitingsvorm in groepen te verbeteren:
Nominale groepstechniek:
gestructureerde vergaderingstechniek die discussie en communicatie beperkt tijdens een
besluitvorm. Dit lijdt tot tijdwinst en discussiekracht van individu groepsleden.
1. De groep komt samen, het probleem wordt aangegeven
2. Iedereen deelt zijn oplossingen
3. Er vindt een open discussie plaats met verschillende oplossingen en alternatieve
4. Een geheime schriftelijke stemming vindt plaats, beste score heeft gewonnen.
Iedereen heeft zijn mening kunnen geven, dus ruzie wordt voorkomen.
Delphi-techniek:
Besluitingsvorm zonder dat leden van een groep bij elkaar hoeven te komen.
1. Probleem wordt besproken, oplossing voor probleem via enquête
2. Iedereen vult het zelfstandig in
3. Iedereen krijgt alle formulieren te zien
4. Nadat iedereen elkaars oplossing heeft gezien, wordt gevraagd het formulier
opnieuw in te vullen
5. Deze stappen worden zo vaak herhaald tot dat er een uitkomst is.
Deze techniek kan alleen voorkomen in speciale gevallen, zoals dat er geen tijdstip is om te
vergaderen.
Brainstormen:
Een groepstechniek waarbij iedereen ideeën kan inbrengen.
1. Kritiek is verboden
2. Wilde ideeën worden gewaardeerd
3. Er zijn veel ideeën en oplossingen nodig
4. Combinatie van ideeën en eerdere oplossingen worden aangemoedigd
Deze techniek is bedoeld om het bedenken van alternatieve.
Er moeten van te voren duidelijke regels zijn over welke besluitvormingsregels gebruikt gaan
worden.
- Vetorecht: iedereen heeft recht om een bepaalde beslissing tegen te houden.
- Unanimiteitsregel: de beslissing is alleen geldig als iedereen erachter staat.
- Consensusregel: dat er meerderheid voor is, en de minderheid er neutraal over
denken.
