AARDRIJKSKUNDE
Hoofdstuk 1 landschappen.
1.1 Landschappen in soorten en maten
● Er zijn 2 soorten landschappen:
○ Ingerichte landschappen: Deze zijn door de mens aangelegd, zoals steden,
wegen, kanalen, vliegvelden, ackers enz
○ Natuur landschappen: deze zijn door de aarde aangelegd, zoals bossen, bergen,
woestijnen, laagvlakten, rivieren, zeeën, enz. Zelfs in natuur landschappen zijn
vaak sporen van mensen te vinden.
● We maken onderscheid uit hooggebergte en laagvlakten.
○ Hooggebergte: Zijn enorme bergen met hoge scherpe toppen en diepe dalen.
■ Jonge gebergte: Dit is bijvoorbeeld de Himalaya en die zijn pas 60 miljoen
jaar oud. Hebben enorme bergen, scherpe toppen, diepe dalen en de
slijtage is in volle gang. (hier kunnen hikers moeilijk klimmen)
■ Oud gebergte: bijvoorbeeld Schotse Hooglanden zijn meer dan 400 miljoen
jaar oud. Deze gebergte zijn door de vele jaren weggesleten, hebben
afgesleten toppen. (hier kunnen hikers makkelijk wandelen)
○ Laagvlakten: Deze ontstaan vooral in de werking van rivieren. Rivieren beginnen
in de bergen en stromen vaak naar de zee. Zij nemen dan grind, zand en klei mee
en liggen dit dan verder op in het land of zelfs in zee zo ontstaan er laagvlaktes.
1.2 verwering en erosie.
● Reliëf: landschappen verschillen enorm in hoogte.
○ Laaglanden: Tussen de 0 en 200 meter.
○ Heuvelland: tussen de 200 en 500 meter.
○ Middelgebergte: tussen de 500 en 1500 meter.
○ Hooggebergte: Hoger dan 1500 meter.
● Verwering: Het afbreken van gesteenten uit de bergtoppen, door het weer en de werking
van planten.
● Er zijn 2 soorten mechanische verwering:
○ Bergen bestaan nooit uit een stuk steen, maar uit rotsen met scheuren
en spleten. Wanneer er regen in die scheuren en spleten komt en het
water s nachts gaat bevriezen en uit zetten breken er stukjes steen af.
○ Dit kan ook door wortels van bomen die steeds groter groeien, de
wortels drukken dan ook stukjes steen eraf.
■ De afgebrokkelde steentjes liggen op een berg op de
puinhelling.
● Er is 1 chemische verwering:
○ Het gesteente veranderd van samenstelling, dit kan komen door bijvoorbeeld zuur
water van plantenwortels. Er ontstaat dat een gangenstelsel.
● Erosie: Door de verwering rollen stenen naar beneden. Doordat de stenen tegen elkaar
aan botsen en in de rivier over de bodem schuren wordt de bodem rivier dieper.
○ Miljoenen jaren erosie zorgen voor een uitgesleten V dal bij een berg met rivier.
○ Maar bij een gletsjer waarbij het water van ijs en sneeuw naar beneden komt is er
een uitgesleten U dal.
Hoofdstuk 1 landschappen.
1.1 Landschappen in soorten en maten
● Er zijn 2 soorten landschappen:
○ Ingerichte landschappen: Deze zijn door de mens aangelegd, zoals steden,
wegen, kanalen, vliegvelden, ackers enz
○ Natuur landschappen: deze zijn door de aarde aangelegd, zoals bossen, bergen,
woestijnen, laagvlakten, rivieren, zeeën, enz. Zelfs in natuur landschappen zijn
vaak sporen van mensen te vinden.
● We maken onderscheid uit hooggebergte en laagvlakten.
○ Hooggebergte: Zijn enorme bergen met hoge scherpe toppen en diepe dalen.
■ Jonge gebergte: Dit is bijvoorbeeld de Himalaya en die zijn pas 60 miljoen
jaar oud. Hebben enorme bergen, scherpe toppen, diepe dalen en de
slijtage is in volle gang. (hier kunnen hikers moeilijk klimmen)
■ Oud gebergte: bijvoorbeeld Schotse Hooglanden zijn meer dan 400 miljoen
jaar oud. Deze gebergte zijn door de vele jaren weggesleten, hebben
afgesleten toppen. (hier kunnen hikers makkelijk wandelen)
○ Laagvlakten: Deze ontstaan vooral in de werking van rivieren. Rivieren beginnen
in de bergen en stromen vaak naar de zee. Zij nemen dan grind, zand en klei mee
en liggen dit dan verder op in het land of zelfs in zee zo ontstaan er laagvlaktes.
1.2 verwering en erosie.
● Reliëf: landschappen verschillen enorm in hoogte.
○ Laaglanden: Tussen de 0 en 200 meter.
○ Heuvelland: tussen de 200 en 500 meter.
○ Middelgebergte: tussen de 500 en 1500 meter.
○ Hooggebergte: Hoger dan 1500 meter.
● Verwering: Het afbreken van gesteenten uit de bergtoppen, door het weer en de werking
van planten.
● Er zijn 2 soorten mechanische verwering:
○ Bergen bestaan nooit uit een stuk steen, maar uit rotsen met scheuren
en spleten. Wanneer er regen in die scheuren en spleten komt en het
water s nachts gaat bevriezen en uit zetten breken er stukjes steen af.
○ Dit kan ook door wortels van bomen die steeds groter groeien, de
wortels drukken dan ook stukjes steen eraf.
■ De afgebrokkelde steentjes liggen op een berg op de
puinhelling.
● Er is 1 chemische verwering:
○ Het gesteente veranderd van samenstelling, dit kan komen door bijvoorbeeld zuur
water van plantenwortels. Er ontstaat dat een gangenstelsel.
● Erosie: Door de verwering rollen stenen naar beneden. Doordat de stenen tegen elkaar
aan botsen en in de rivier over de bodem schuren wordt de bodem rivier dieper.
○ Miljoenen jaren erosie zorgen voor een uitgesleten V dal bij een berg met rivier.
○ Maar bij een gletsjer waarbij het water van ijs en sneeuw naar beneden komt is er
een uitgesleten U dal.
