Samenvatting biomedische statistiek

Statistiek
 Statistiek / gegevensverwerking= tak van de wetenschap (wiskunde) voor het verzamelen,
bewerken en interpreteren (en presenteren) van gegevens
o 3 stadia
 Verzamelende statistiek
 Gegevens verzamelen aan de hand van tellingen, enquêtes,
steekproeven
 Eventueel tabel of grafiek opmaken
 Beschrijvende statistiek
 Een eerste analyse van de verzamelde gegevens
 (Frequentie)verdeling
 Statische parameters (gemiddelden, standaardafwijkingen,
eventuele correlaties (statische verbanden)
 De gegevens worden ‘beschreven’
 Verklarende of (wiskundige) statistiek
 De methodiek om op basis van parameters conclusies te trekken
 De waarschijnlijkheidsleer is hier als hulpwetenschap onmisbaar
 Hoofdstuk 6: steekproef versus populatie
o Statistisch onderzoek
 Start onderzoek= goede onderzoeksopzet
 Een goede, geformuleerde vraagstelling  populatie (bv: de
kankerpatiënten, de mannen van middelbare leeftijd, de kinderen
van de lagere school)
 Waarnemingen over die populatie verzamelen
 Hoe gaan we die verzamelen?
 Wie gaat die verzamelen?
 Met welke hulpmiddelen gaan we die verzamelen?
 Goed beschrijven over welke populatie het gaat
 Populatie= volledige groep waar er resultaten van
waarnemingen uit zouden kunnen komen
 Vaak oneindig groot
 Vaak te groot om in zijn geheel te onderzoeken
 Meestal vraag over informatie van een karakteristiek
van een populatie (bv: bloeddruk, lichaamslengte)
 Soms, slechts een deel van de groep erbij betrekken want populatie
vaak te groot  steekproef
 Voor onderzoek  deelverzameling van populatie kiezen=
de steekproef
 Dit eist een goede beschrijving van populatie 
J Voor een juiste steekproef
J Zodat men weet op welke populatie de
conclusies van toepassing zijn
 Populatieparameters= grootheden die de theoretische verdeling van de
populatiekarakteristiek zullen beschrijven
 Aangeduid met Griekse symbolen
 Informatie door goede steekproef te nemen uit de deelpopulatie

,  Besluiten die men kan exploreren naar de populatie
 Hoe groter steekproef, hoe beter schatting
 Elementen moeten ad random gekozen worden zodat ze
representatief zijn
 Uit 1 populatie  meerdere steekproeven  kans op
statische variabiliteit
o Populatieonderzoek of steekproefonderzoek
 Afhankelijk van aard van onderzoek
 Meestal steekproefsgewijs
 Opgelet  resultaten kan je nooit 100% nauwkeurig extrapoleren
naar de hele populatie
o Nemen van steekproef
 Representativiteit van de steekproef
 Representativiteit= relatie steekproef-populatie houdt ook bepaalde
onzekerheid in
 Elk element moet dezelfde kans hebben om geselecteerd te worden,
dus moet lukraak gekozen worden (populatie= N, er is 1/N kans dat
je gekozen wordt)
 Objecten of personen worden ad random gekozen
 Verschillende steekproeven
 Representatieve steekproef
 Steekproef= representatief als alle kenmerken van de
populatie ook in de steekproef vertegenwoordigt zijn
 Aselecte steekproef
 De steekproef= willekeurige trekking uit de populatie (elke
trekking= evenveel kans)
 Gelote steekproef
 Steekproef= elementen uit de populatie die door loting in de
steekproef beland zijn. Je moet er evenveel loten als er nodig
zijn in je steekproef om er testen op te kunnen doen
 Gelaagde steekproef
 In steekproef: elementen komen in dezelfde gelaagdheid
(verhouding) voor als in populatie
 Systematische steekproef
 De trekking uit de populatie heeft plaats met een vaste
frequentie
 Rekening mee houden: dat een proces met een
bepaalde frequentie een herhaling vertoont
J Als deze frequentie wordt gekozen om de
steekproef te trekken  dan steekproef=
verre van representatief
o Tabellen en grafieken
 Goede tabel
 Duidelijk en volledige titel
 Goede benaming van de assen
 Indien nodig een legende
 Gegevens uit de tabel grafisch voorstellen of presenteren
 Type figuur

,  Lijndiagram
 = grafische voorstelling van het verloop van de
waarde van een variabele in functie van twee
variabelen
 Staafdiagram
 = grafische voorstelling van een frequentieverdeling
van een kwalitatieve variabele of van een discrete
kwantitatieve variabele
J Staven allemaal even breed, hoogte is
evenredig met de frequentie
J Staven kunnen horizontaal of verticaal
worden geplaatst
J Staven staan los van elkaar
 Stapeldiagram
 = staafdiagram met verschillende variabelen, waarbij
de balkjes bovenop elkaar zijn weergegeven. Vaak
toegepast voor cumulatieve gegevens
 Puntendiagram
 = grafische voorstelling van de individuele waarden
van een kwantitatieve variabele
J Elke meting= punt, dot, stipje
 Histogram (= kolommendiagram)
 = bijzonder soort staafdiagram, wordt veel gebruikt
in de statistiek
J Waarden zijn op volgorde gerangschikt
J De variabele waarden zijn verdeeld in gelijke
intervallen
 Beelddiagram
 = grafische voorstelling
J Aantal kunnen met elkaar worden
vergeleken
J Er wordt gebruik gemaakt van kolommen die
opgevuld zijn met symbolen of figuren
 Cirkeldiagram (=taartdiagram)
 = grafische voorstelling van een frequentieverdeling
J Cirkel wordt verdeeld in sectoren
J Wordt gebruikt om de verdeling van
bepaalde variabelen visueel voor te stellen
J Je kan onmiddellijk het aandeel zien
 3D-histogram
 Frequentiepolygoon  ontstaat door in een
histogram de middens van de bovenkanten van de
staven te verbinden
 Frequenties grafisch voorstellen
 Goed: staafdiagram, taartdiagram
 Minder: beelddiagram