Hoofdstuk 1: Wat is sociologie?
Sociologie = Het systematisch onderzoeken van de menselijke samenleving. (De kennis van
het samenleven).
- Socio = samen
Logos = kennis
- Sociologen onderzoeken de menselijke samenleving. Aan de hand van deze vragen:
Hoe leven wij als groep samen?
Hoe hebben we invloed op elkaar?
Hoe bepaalt dat ons individueel functioneren?
- Hoe groot is de invloed die de samenleving uitoefent op ons gedrag, onze gedachtes
en gevoelens.
- Keuzes maak je niet alleen voor jezelf, maar ook voor je omgeving.
Mondiaal of globaal perspectief = Het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats
die onze samenleving daarin inneemt. (De positie die in onze samenleving in de wereld
inneemt, heeft invloed op alle leden van die samenleving).
- Hoge-inkomenslanden = Landen met de hoogste algemene levensstandaard. De
mensen zijn welvarend omdat ze in een rijk deel van de wereld zijn geboren.
- Middeninkomenslanden = Landen met een levensstandaard, die we als we de wereld
in zijn geheel bekijken, gemiddeld kunnen noemen. Veel sociale ongelijkheid.
- Lage-inkomenslanden = Landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste
inwoners arm zijn. sommige inwoners zijn extreem rijk, maar de meeste leven heel
slecht en hebben weinig mogelijkheid om dat te verbeteren.
We vergelijkende situatie in rijke westerse landen met die in andere landen omdat:
1. Het leven dat we leiden gevormd worden door het land waarin we leven. We moeten
inzicht hebben in het verschil tussen de samenleving door te kijken naar de
levenssituatie.
2. De contacten tussen samenlevingen zijn zeer toegenomen. (Mogelijkheid om te
reizen en meer sociale media).
3. Veel sociale problemen waarmee de westerse wereld geconfronteerd wordt, zijn
elders veel ernstiger.
4. Globaal denken helpt ons om meer inzicht in onszelf te krijgen.
Sociologisch perspectief:
- De samenleving waar je deel van uit maakt beïnvloed ons denken, voelen en
handelen.
- Het sociologisch perspectief maakt ons actiever en bewuster en zorgt dat we
kritischer gaan denken. Het heeft 4 positieve effecten:
1. Helpt ons na te gaan wat er wel/niet klopt aan alledaagse dingen.
2. Geeft inzichten in de mogelijkheden en hindernissen die wij tegenkomen in ons
alledaags leven.
3. Geeft de mogelijkheid om een bijdrage te leveren aan de maatschappelijke
ontwikkeling.
4. Helpt ons om in een wereld te leven die zich kenmerkt door diversiteit.
, 3 sociologische perspectieven:
1. Structureel functionalisme: Samenleving bestaat uit allerlei verschillende structuren.
Dragen allemaal bij aan het functioneren van de samenleving. Elke structuur heeft
een bepaalde functie in de samenleving.
2. Conflictsociologie
Samenleving bestaat uit ongelijkheid. Bepaalde groepen voelen zich achtergesteld
waardoor conflicten ontstaan. Conflicten zorgen voor verandering.
3. Symbolisch interactionisme
Micro niveau. Richt zich op sociale interactie tussen meningen in de samenleving.
Sociologische verbeeldingskracht = Het vermogen om brede maatschappelijke
ontwikkelingen in verband te brengen met de individuele ervarings- en belevingswereld.
- Private troubles = Persoonlijke problemen.
Public issues = Maatschappelijke kwesties.
- Externaliseren = Probleem ontstaat door toedoen van buitenaf.
- Depolitiseren = Eigen schuld, dikke bult.
Ontwikkeling sociologie versneld door:
- Industrialisering: mensen moesten vertrouwende omgeving verlaten.
- De groei van steden: Mensen belanden in nieuwe, onpersoonlijke wereld.
- Politieke veranderingen: Mensen gingen anders denken, meer aandacht voor
zichzelf. Meer gebruik van verstand.
Modernisering = Een sociaal veranderingsproces welke ingezet werd door de industriële
revolutie. Kenmerken van modernisering:
1. Verdwijnen kleine traditionele gemeenschappen.
2. Uitgebreide individuele keuzemogelijkheden.
3. Grote sociale diversiteit.
4. Oriëntatie op toekomst en tijdbewust zijn.
5. Toenemende arbeidsverdeling.
6. Rationele denkwijze, dus meetbaar, berekenbaar en doordacht.
Visies op modernisering van Tönnies, Durkheim, Weber en Marx:
Traditioneel (gemeinschaft) vs modern (gesellschaft) van Tönnies:
Traditioneel Modern
- Groepsbelangen - Individuele vrijheid
- Positie in groep - Gelijkheid
- Traditie en groep bij elkaar houden - Schuld
- Saamhorigheid - Eigen belang
- Solidariteit - Persoonlijke mening, ontplooiing en
verantwoordelijkheid.
- Schaamte (eer) - Geen sociaal vangnet
Arbeidsverdeling Durkheim:
- modernisering gekenmerkt door toenemende arbeidsverdeling. In moderne
samenlevingen hebben mensen meer gespecialiseerde rollen.
- Mechanische solidariteit (leden zien elkaar als gelijken, doen dezelfde
werkzaamheden en horen bij elkaar) vervangen door organische solidariteit (mensen
worden door specialisaties van elkaar afhankelijk).
- Verdelen van de arbeid.
Sociologie = Het systematisch onderzoeken van de menselijke samenleving. (De kennis van
het samenleven).
- Socio = samen
Logos = kennis
- Sociologen onderzoeken de menselijke samenleving. Aan de hand van deze vragen:
Hoe leven wij als groep samen?
Hoe hebben we invloed op elkaar?
Hoe bepaalt dat ons individueel functioneren?
- Hoe groot is de invloed die de samenleving uitoefent op ons gedrag, onze gedachtes
en gevoelens.
- Keuzes maak je niet alleen voor jezelf, maar ook voor je omgeving.
Mondiaal of globaal perspectief = Het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats
die onze samenleving daarin inneemt. (De positie die in onze samenleving in de wereld
inneemt, heeft invloed op alle leden van die samenleving).
- Hoge-inkomenslanden = Landen met de hoogste algemene levensstandaard. De
mensen zijn welvarend omdat ze in een rijk deel van de wereld zijn geboren.
- Middeninkomenslanden = Landen met een levensstandaard, die we als we de wereld
in zijn geheel bekijken, gemiddeld kunnen noemen. Veel sociale ongelijkheid.
- Lage-inkomenslanden = Landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste
inwoners arm zijn. sommige inwoners zijn extreem rijk, maar de meeste leven heel
slecht en hebben weinig mogelijkheid om dat te verbeteren.
We vergelijkende situatie in rijke westerse landen met die in andere landen omdat:
1. Het leven dat we leiden gevormd worden door het land waarin we leven. We moeten
inzicht hebben in het verschil tussen de samenleving door te kijken naar de
levenssituatie.
2. De contacten tussen samenlevingen zijn zeer toegenomen. (Mogelijkheid om te
reizen en meer sociale media).
3. Veel sociale problemen waarmee de westerse wereld geconfronteerd wordt, zijn
elders veel ernstiger.
4. Globaal denken helpt ons om meer inzicht in onszelf te krijgen.
Sociologisch perspectief:
- De samenleving waar je deel van uit maakt beïnvloed ons denken, voelen en
handelen.
- Het sociologisch perspectief maakt ons actiever en bewuster en zorgt dat we
kritischer gaan denken. Het heeft 4 positieve effecten:
1. Helpt ons na te gaan wat er wel/niet klopt aan alledaagse dingen.
2. Geeft inzichten in de mogelijkheden en hindernissen die wij tegenkomen in ons
alledaags leven.
3. Geeft de mogelijkheid om een bijdrage te leveren aan de maatschappelijke
ontwikkeling.
4. Helpt ons om in een wereld te leven die zich kenmerkt door diversiteit.
, 3 sociologische perspectieven:
1. Structureel functionalisme: Samenleving bestaat uit allerlei verschillende structuren.
Dragen allemaal bij aan het functioneren van de samenleving. Elke structuur heeft
een bepaalde functie in de samenleving.
2. Conflictsociologie
Samenleving bestaat uit ongelijkheid. Bepaalde groepen voelen zich achtergesteld
waardoor conflicten ontstaan. Conflicten zorgen voor verandering.
3. Symbolisch interactionisme
Micro niveau. Richt zich op sociale interactie tussen meningen in de samenleving.
Sociologische verbeeldingskracht = Het vermogen om brede maatschappelijke
ontwikkelingen in verband te brengen met de individuele ervarings- en belevingswereld.
- Private troubles = Persoonlijke problemen.
Public issues = Maatschappelijke kwesties.
- Externaliseren = Probleem ontstaat door toedoen van buitenaf.
- Depolitiseren = Eigen schuld, dikke bult.
Ontwikkeling sociologie versneld door:
- Industrialisering: mensen moesten vertrouwende omgeving verlaten.
- De groei van steden: Mensen belanden in nieuwe, onpersoonlijke wereld.
- Politieke veranderingen: Mensen gingen anders denken, meer aandacht voor
zichzelf. Meer gebruik van verstand.
Modernisering = Een sociaal veranderingsproces welke ingezet werd door de industriële
revolutie. Kenmerken van modernisering:
1. Verdwijnen kleine traditionele gemeenschappen.
2. Uitgebreide individuele keuzemogelijkheden.
3. Grote sociale diversiteit.
4. Oriëntatie op toekomst en tijdbewust zijn.
5. Toenemende arbeidsverdeling.
6. Rationele denkwijze, dus meetbaar, berekenbaar en doordacht.
Visies op modernisering van Tönnies, Durkheim, Weber en Marx:
Traditioneel (gemeinschaft) vs modern (gesellschaft) van Tönnies:
Traditioneel Modern
- Groepsbelangen - Individuele vrijheid
- Positie in groep - Gelijkheid
- Traditie en groep bij elkaar houden - Schuld
- Saamhorigheid - Eigen belang
- Solidariteit - Persoonlijke mening, ontplooiing en
verantwoordelijkheid.
- Schaamte (eer) - Geen sociaal vangnet
Arbeidsverdeling Durkheim:
- modernisering gekenmerkt door toenemende arbeidsverdeling. In moderne
samenlevingen hebben mensen meer gespecialiseerde rollen.
- Mechanische solidariteit (leden zien elkaar als gelijken, doen dezelfde
werkzaamheden en horen bij elkaar) vervangen door organische solidariteit (mensen
worden door specialisaties van elkaar afhankelijk).
- Verdelen van de arbeid.
