Samenvatting socialezekerheidsrecht
HBO Rechten
2020-2021
NHL Stenden
Periode werken in bedrijf
Week 1
De sociale zekerheid steunt op twee belangrijke pijlers.
- Collectiviteit: met elkaar, andere mensen helpen.
- Solidariteit: de sterke mensen helpen de zwakkeren.
Het door wetgeving gezamenlijk dragen van individuele risico’s.
Verzorgingsstaat voor WOII: Weinig sociale zekerheid
Verzorgingsstaat na WOII: opkomst sociale zekerheid, EVRM en ESH,
overheid moet bestaanszekerheid garanderen.
Van inkomenszekerheid naar participeren samenleving.
Voor wat, hoort wat: voorkomen dat er misbruik wordt gemaakt en dat
mensen aan de gang blijven.
Inkomenszekerheid
Valt het inkomen weg vanwege werkloosheid of ouderdom, dan zorgen
bepaalde wetten ervoor dat de uitkeringsgerechtigde kan terugvallen op
een inkomen.
Sociale minimum: de sociale zekerheid garandeert een inkomen op
minimumniveau als het inkomen lager is dan sociale minimum
(alleenstaande ouder).
Het verschil tussen bruto en netto is hoog vanwege premies.
Meebetalen gebeurt op twee manieren
1. Premies (werknemersverzekeringen en volksverzekeringen)
2. Belastingopbrengst uit algemene middelen (sociale voorzieningen)
Re-integratie
= weer aan het werk helpen van arbeidsongeschikten.
Wet verbetering poortwachter.
Privatisering
Economische crisis > Bezuinigingen > Decentralisatie/ meer overlaten aan
private partijen.
Een zieke werknemer wordt niet meer door de overheid betaald, maar
door de werkgever.
Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid
De eigen verantwoordelijkheid wordt steeds groter voor particulieren. In
eerste instantie moet iedereen zijn eigen boontjes kunnen dopen.
,Participatiesamenleving: als mensen niet meer op eigen kracht hulp
kunnen vinden, komt de overheid in beeld.
Uitvoering en handhaving van de sociale zekerheid
- Decentralisatie
Steeds meer bevoegdheden gaan van de centrale overheid naar
gemeentes. (gemeente staat dichter bij de burger).
Formele wetten m.b.t. sociale zekerheid worden in gemeentelijke
verordeningen verder uitgewerkt. Per gemeente kan de bijstand dus
verschillen.
- Handhaving en fraudebestrijding
Dwingend voorgeschreven door de centrale overheid, ook op decentraal
niveau. (fraudewet). Gemeentes moeten bijv. boete opleggen in geval van
verzwegen inkomsten.
We moeten erop kunnen vertrouwen dat alleen mensen die recht hebben
op een uitkering deze krijgen. De fraudewet scheerde eerst alle mensen
over 1 kam (onwetenden en criminelen). Nieuwe fraudewet niet.
Werknemers- en volksverzekeringen en sociale voorzieningen
Het onderscheid tussen verzekeringen en voorzieningen is van belang
voor:
- De kring der gerechtigden: wie is verzekerd en dus rechthebbende
- De financiering: wie betaalt
- De uitvoerende instantie: waar moet men de uitkering aanvragen en
wie verstrekt de uitkering,
- De voorwaarden (hoogte/ duur)
Voor werknemersverzekeringen en volksverzekeringen geldt een
maximuminkomen waarover premie wordt betaald.
,Werknemersverzekeringen:
Betaald door werknemers (mensen die op grond van een
arbeidsovereenkomst werken) door middel van premie. De premie wordt
gebaseerd op het dagloon. ZZP’ers kunnen geen beroep doen op de WW
omdat zij geen premie afdragen.
Volksverzekeringen:
Alle ingezetenen zijn van rechtswege verzekerd. Betaald door iedereen die
inkomstenbelasting betaald. Bij loondienst gebeurt dit door loonheffing op
het inkomen. Bij zelfstandigen gebeurt dit door een aanslag over het
inkomen door de belastingdienst. De hoogte van de uitkering is
gerelateerd aan het minimumloon.
Sociale voorzieningen:
Betaald door iedereen uit algemene middelen (belastingopbrengst). Geen
recht mag bestaan op een uitkering op grond van verzekeringen. Duur:
zolang het inkomen onder het minimum ligt, of bijvoorbeeld behoefte
ontstaat aan een voorziening o.g.v. Wmo. De hoogte is afhankelijk van het
minimumloon en de leefsituatie.
Waarborgfunctie: er is een waarborg voor iedereen dat niemand op straat
komt te liggen omdat iedereen bijstand kan aanvragen.
, Week 2
Wanneer heb je recht op een WW-uitkering?
1. Werknemer
2. Werkloos
3. Referte-eis
4. Geen uitsluitingsgronden
Drie maanden WW-basisuitkering, eventueel verlenging in geval van de
arbeidsverledeneis.
1. Werknemer
natuurlijke persoon die niet met pensioen is, privaatrechtelijke of
publiekrechtelijke dienstbetrekking, art. 3 WW
- Loondienst, dus geen ZZP’er ivm premie.
- Zwartwerker: ook in loondienst, alleen geen premie afgedragen. Als
zij een WW uitvragen (zullen ze niet doen), zullen zij een aanslag
krijgen van inkomstenbelasting.
Uitzonderingen: art. 3 lid 2, art. 6 lid 1 en art. 4 en 5 WW
Rariteiten is besluit aanwijzing gevallen waarin een arbeidsverhouding als
dienstbetrekking wordt beschouwd, beroepen als artietsen en topsporters.
Volgens WW zijn deze mensen geen werknemer, maar in dit besluit
worden ze toch gelijkgesteld aan werknemers.
2. Werkloos art. 16 WW
Arbeidsurenverlies + beschikbaarheid
Arbeidsurenverlies (gemiddelde van de laatste 26 weken)
- 5 uren per week verlies of
- Bij een baan van minder dan 10 uren, 50% verlies.
Geen arbeidsurenverlies bij recht op loon. Dan geen recht op WW.
Je hebt recht op loon gedurende de opzegtermijn.
Beëindigingsvergoeding
Als je zelf ontslag neemt, ben je verwijtbaar werkloos (geen WW-
uitkering).
Vaststellingsovereenkomst: op initiatief werkgever: goed
Met elkaar afspreken stoppen met arbeidsovk, werkgever geeft geld mee
(ontslagen per bijv. 1 december). Opzegtermijn moet wel in acht worden
genomen. Je kan pas na opzegtermijn WW aanvragen. Art. 19 lid 3 WW
Beschikbaarheid:
Je moet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt.
Wordt bekeken door objectieve factoren: ingeschreven staan bij UWV als
werkzoekende, verrichten sollicitatie activiteiten.
Ook wordt er gekeken naar houding en gedrag.
HBO Rechten
2020-2021
NHL Stenden
Periode werken in bedrijf
Week 1
De sociale zekerheid steunt op twee belangrijke pijlers.
- Collectiviteit: met elkaar, andere mensen helpen.
- Solidariteit: de sterke mensen helpen de zwakkeren.
Het door wetgeving gezamenlijk dragen van individuele risico’s.
Verzorgingsstaat voor WOII: Weinig sociale zekerheid
Verzorgingsstaat na WOII: opkomst sociale zekerheid, EVRM en ESH,
overheid moet bestaanszekerheid garanderen.
Van inkomenszekerheid naar participeren samenleving.
Voor wat, hoort wat: voorkomen dat er misbruik wordt gemaakt en dat
mensen aan de gang blijven.
Inkomenszekerheid
Valt het inkomen weg vanwege werkloosheid of ouderdom, dan zorgen
bepaalde wetten ervoor dat de uitkeringsgerechtigde kan terugvallen op
een inkomen.
Sociale minimum: de sociale zekerheid garandeert een inkomen op
minimumniveau als het inkomen lager is dan sociale minimum
(alleenstaande ouder).
Het verschil tussen bruto en netto is hoog vanwege premies.
Meebetalen gebeurt op twee manieren
1. Premies (werknemersverzekeringen en volksverzekeringen)
2. Belastingopbrengst uit algemene middelen (sociale voorzieningen)
Re-integratie
= weer aan het werk helpen van arbeidsongeschikten.
Wet verbetering poortwachter.
Privatisering
Economische crisis > Bezuinigingen > Decentralisatie/ meer overlaten aan
private partijen.
Een zieke werknemer wordt niet meer door de overheid betaald, maar
door de werkgever.
Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid
De eigen verantwoordelijkheid wordt steeds groter voor particulieren. In
eerste instantie moet iedereen zijn eigen boontjes kunnen dopen.
,Participatiesamenleving: als mensen niet meer op eigen kracht hulp
kunnen vinden, komt de overheid in beeld.
Uitvoering en handhaving van de sociale zekerheid
- Decentralisatie
Steeds meer bevoegdheden gaan van de centrale overheid naar
gemeentes. (gemeente staat dichter bij de burger).
Formele wetten m.b.t. sociale zekerheid worden in gemeentelijke
verordeningen verder uitgewerkt. Per gemeente kan de bijstand dus
verschillen.
- Handhaving en fraudebestrijding
Dwingend voorgeschreven door de centrale overheid, ook op decentraal
niveau. (fraudewet). Gemeentes moeten bijv. boete opleggen in geval van
verzwegen inkomsten.
We moeten erop kunnen vertrouwen dat alleen mensen die recht hebben
op een uitkering deze krijgen. De fraudewet scheerde eerst alle mensen
over 1 kam (onwetenden en criminelen). Nieuwe fraudewet niet.
Werknemers- en volksverzekeringen en sociale voorzieningen
Het onderscheid tussen verzekeringen en voorzieningen is van belang
voor:
- De kring der gerechtigden: wie is verzekerd en dus rechthebbende
- De financiering: wie betaalt
- De uitvoerende instantie: waar moet men de uitkering aanvragen en
wie verstrekt de uitkering,
- De voorwaarden (hoogte/ duur)
Voor werknemersverzekeringen en volksverzekeringen geldt een
maximuminkomen waarover premie wordt betaald.
,Werknemersverzekeringen:
Betaald door werknemers (mensen die op grond van een
arbeidsovereenkomst werken) door middel van premie. De premie wordt
gebaseerd op het dagloon. ZZP’ers kunnen geen beroep doen op de WW
omdat zij geen premie afdragen.
Volksverzekeringen:
Alle ingezetenen zijn van rechtswege verzekerd. Betaald door iedereen die
inkomstenbelasting betaald. Bij loondienst gebeurt dit door loonheffing op
het inkomen. Bij zelfstandigen gebeurt dit door een aanslag over het
inkomen door de belastingdienst. De hoogte van de uitkering is
gerelateerd aan het minimumloon.
Sociale voorzieningen:
Betaald door iedereen uit algemene middelen (belastingopbrengst). Geen
recht mag bestaan op een uitkering op grond van verzekeringen. Duur:
zolang het inkomen onder het minimum ligt, of bijvoorbeeld behoefte
ontstaat aan een voorziening o.g.v. Wmo. De hoogte is afhankelijk van het
minimumloon en de leefsituatie.
Waarborgfunctie: er is een waarborg voor iedereen dat niemand op straat
komt te liggen omdat iedereen bijstand kan aanvragen.
, Week 2
Wanneer heb je recht op een WW-uitkering?
1. Werknemer
2. Werkloos
3. Referte-eis
4. Geen uitsluitingsgronden
Drie maanden WW-basisuitkering, eventueel verlenging in geval van de
arbeidsverledeneis.
1. Werknemer
natuurlijke persoon die niet met pensioen is, privaatrechtelijke of
publiekrechtelijke dienstbetrekking, art. 3 WW
- Loondienst, dus geen ZZP’er ivm premie.
- Zwartwerker: ook in loondienst, alleen geen premie afgedragen. Als
zij een WW uitvragen (zullen ze niet doen), zullen zij een aanslag
krijgen van inkomstenbelasting.
Uitzonderingen: art. 3 lid 2, art. 6 lid 1 en art. 4 en 5 WW
Rariteiten is besluit aanwijzing gevallen waarin een arbeidsverhouding als
dienstbetrekking wordt beschouwd, beroepen als artietsen en topsporters.
Volgens WW zijn deze mensen geen werknemer, maar in dit besluit
worden ze toch gelijkgesteld aan werknemers.
2. Werkloos art. 16 WW
Arbeidsurenverlies + beschikbaarheid
Arbeidsurenverlies (gemiddelde van de laatste 26 weken)
- 5 uren per week verlies of
- Bij een baan van minder dan 10 uren, 50% verlies.
Geen arbeidsurenverlies bij recht op loon. Dan geen recht op WW.
Je hebt recht op loon gedurende de opzegtermijn.
Beëindigingsvergoeding
Als je zelf ontslag neemt, ben je verwijtbaar werkloos (geen WW-
uitkering).
Vaststellingsovereenkomst: op initiatief werkgever: goed
Met elkaar afspreken stoppen met arbeidsovk, werkgever geeft geld mee
(ontslagen per bijv. 1 december). Opzegtermijn moet wel in acht worden
genomen. Je kan pas na opzegtermijn WW aanvragen. Art. 19 lid 3 WW
Beschikbaarheid:
Je moet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt.
Wordt bekeken door objectieve factoren: ingeschreven staan bij UWV als
werkzoekende, verrichten sollicitatie activiteiten.
Ook wordt er gekeken naar houding en gedrag.
