Procesmanagement
Hoofdstuk 1, Processen en procesmanagement....................................................................................2
1.1 Processen zijn overal....................................................................................................................2
1.2 Wat zijn processen?......................................................................................................................2
1.3 Wat is procesmanagement?.........................................................................................................3
Hoofdstuk 2, Processen herkennen........................................................................................................4
2.1 Bedrijfsprocessen.........................................................................................................................4
2.3 Secundaire / ondersteunende processen.....................................................................................4
2.4 Bestuurlijke processen..................................................................................................................5
Hoofdstuk 3, Processen analyseren........................................................................................................6
Hoofdstuk 4, Processen ontwerpen.......................................................................................................9
4.1 Samenhang...................................................................................................................................9
4.2 Het ontwerpproces.......................................................................................................................9
4.3 Procesbeschrijvingen..................................................................................................................10
4.4 Verschillende soorten processchema’s.......................................................................................10
Hoofdstuk 5, Processen implementeren..............................................................................................11
Hoofdstuk 6, Afstemmen en (bij/be)sturen van processen..................................................................13
Hoofdstuk 7, Procesmanagement in een productieomgeving..............................................................16
7.1 Productieproces..........................................................................................................................16
7.2 Productiemanagement...............................................................................................................16
7.3 Capaciteitsmanagement.............................................................................................................17
7.4 Productielogistiek.......................................................................................................................18
7.5 Kosten voor het houden van voorraad.......................................................................................18
7.6 Kwaliteitsmanagement...............................................................................................................19
Hoofdstuk 8, Procesmanagement in een dienstverlenende omgeving................................................21
1
,Hoofdstuk 1, Processen en procesmanagement
1.1 Processen zijn overal
Proces: (verzameling) activiteit(en) die met behulp van middelen input omzetten in output.
Procesmanagement: Gaat over het herkennen, analyseren, ontwerpen, implementeren en aansturen
van processen. Dit zorgt voor afstemming en verbetering van de processen. Sommige aanpassingen /
veranderingen zijn een op zich en wordt de invoering van het nieuwe kwaliteitssysteem of de
uitbreiding van de productlocatie als zijnde een proces gemanaged.
1.2 Wat zijn processen?
Kenmerken van processen
- Proces bestaat uit fasen
- Input, transformatie, output
- Continue en discontinue processen
- Natuurlijke en kunstmatige processen
- Proces = dynamisch
Chevron-schema:
Deelprocessen: Proces als onderdeel van een groter proces.
Verschillende aggregatieniveaus / schaalniveaus vanaf waar je naar processen / deelprocessen en de
relaties ertussen kunt kijken. Daardoor zie je problemen die je anders niet ziet.
Blackboxbenadering: techniek om jezelf te dwingen om op verschillende aggregatieniveaus naar
processen te kijken. (Deel)processen worden als een zwarte doos beschouwd waarbij alleen gezien
kan worden wat er ingaat en wat er uitkomt.
Deelproces
Transformatie kan op de volgende 5 manieren plaatsvinden:
1. Uiterlijk (gebied krijgt nieuwe bestemming / inrichting)
2. Chemische aard (van grondstoffen via productieproces verf maken)
3. Verplaatsing (taxi)
4. Opslag (producten die tijdelijk niet nodig zijn, maar later wel)
5. Behandeling (Masseur, tandarts)
Omgeving: Omgeving van het proces definiëren als al wat buiten het proces ligt, maar wel invloed
heeft op het proces of beïnvloed wordt door het proces. Je moet de omgeving kunnen herkennen en
analyseren omdat dit invloed kan hebben op het proces. Als het invloed heeft kan het proces niet het
gewenste resultaat hebben. Je moet verstorende elementen die van invloed zijn kunnen wegnemen
2
, of het proces kunnen aanpassen opdat dergelijke elementen hun negatieve uitwerking op het proces
missen. (directe en indirecte omgeving)
1.3 Wat is procesmanagement?
Arbeidsdeling: Als je werknemers kleine onderdelen van het productieproces uit laat voeren zodat ze
zich kunnen specialiseren wat leidt tot betere kwaliteit en snellere productie.
Aspecten van procesmanagement:
- Organisatie
- Normen en regels
- Input en output
- Informatie en communicatie
- Tijd
- Plaats
Voordelen procesmanagement:
Brengt helder activiteiten en hun relaties in kaart.
Het zorgt voor begrip voor alle betrokkenen.
Je kunt problemen en hun oorzaken beter lokaliseren.
Processen gemakkelijker worden verbeterd.
Zorgt voor betere afstemming van (deel)processen.
Biedt mogelijkheden tot benchmarking.
Laat zien welke activiteiten waarde toevoegen.
Van belang bij beheersing van procesmanagement:
- Effectiviteit: heeft te maken met de doelmatigheid
- Efficiëntie: heeft te maken met de inspanning, energie of geld die het kost om een bepaalde
activiteit te kunnen uitvoeren.
Verschil tussen efficiëntie en effectiviteit: Efficiëntie gaat om of de offers die we brengen (geld,
inspanning) en effectiviteit gaat om of het resultaat behaald wordt.
- Bestuurbaarheid
- Risico’s
- Kwaliteit (PCDA-cyclus)
- Robuustheid: de mate waarin het proces gevoelig is voor storingen van buitenaf.
- Flexibiliteit: zorgt ervoor dat niet het hele proces tot stilstand wordt gebracht wanneer er een
verwachte of onverwachte ernstige verstoring optreedt.
Procesautomatisering: Vervangen van mens door machines. Efficiënter en betere kwaliteit.
Productiemanagement gaat over 5x M: Mens, Materiaal, Methode, Machine, Money
Deze moeten zo optimaal mogelijk op elkaar worden afgestemd. Alle deelprocessen van het primaire
proces worden hier op elkaar afgestemd.
Materials management: Activiteiten die met de besturing van de interne goederenstroom
samenhangen. Doel: Grondstoffen zo efficiënt mogelijk door het productieproces voeren.
Kwaliteitsmanagementsysteem (KMS): Hulpmiddel voor bedrijven om de kwaliteit van processen en
uitkomsten te beheersen. Zo leveren ze producten waar klanten tevreden mee zijn.
Deming-cirkel / PCDA-cyclus met 4 kwadranten: Plan, do, check, act
3
Hoofdstuk 1, Processen en procesmanagement....................................................................................2
1.1 Processen zijn overal....................................................................................................................2
1.2 Wat zijn processen?......................................................................................................................2
1.3 Wat is procesmanagement?.........................................................................................................3
Hoofdstuk 2, Processen herkennen........................................................................................................4
2.1 Bedrijfsprocessen.........................................................................................................................4
2.3 Secundaire / ondersteunende processen.....................................................................................4
2.4 Bestuurlijke processen..................................................................................................................5
Hoofdstuk 3, Processen analyseren........................................................................................................6
Hoofdstuk 4, Processen ontwerpen.......................................................................................................9
4.1 Samenhang...................................................................................................................................9
4.2 Het ontwerpproces.......................................................................................................................9
4.3 Procesbeschrijvingen..................................................................................................................10
4.4 Verschillende soorten processchema’s.......................................................................................10
Hoofdstuk 5, Processen implementeren..............................................................................................11
Hoofdstuk 6, Afstemmen en (bij/be)sturen van processen..................................................................13
Hoofdstuk 7, Procesmanagement in een productieomgeving..............................................................16
7.1 Productieproces..........................................................................................................................16
7.2 Productiemanagement...............................................................................................................16
7.3 Capaciteitsmanagement.............................................................................................................17
7.4 Productielogistiek.......................................................................................................................18
7.5 Kosten voor het houden van voorraad.......................................................................................18
7.6 Kwaliteitsmanagement...............................................................................................................19
Hoofdstuk 8, Procesmanagement in een dienstverlenende omgeving................................................21
1
,Hoofdstuk 1, Processen en procesmanagement
1.1 Processen zijn overal
Proces: (verzameling) activiteit(en) die met behulp van middelen input omzetten in output.
Procesmanagement: Gaat over het herkennen, analyseren, ontwerpen, implementeren en aansturen
van processen. Dit zorgt voor afstemming en verbetering van de processen. Sommige aanpassingen /
veranderingen zijn een op zich en wordt de invoering van het nieuwe kwaliteitssysteem of de
uitbreiding van de productlocatie als zijnde een proces gemanaged.
1.2 Wat zijn processen?
Kenmerken van processen
- Proces bestaat uit fasen
- Input, transformatie, output
- Continue en discontinue processen
- Natuurlijke en kunstmatige processen
- Proces = dynamisch
Chevron-schema:
Deelprocessen: Proces als onderdeel van een groter proces.
Verschillende aggregatieniveaus / schaalniveaus vanaf waar je naar processen / deelprocessen en de
relaties ertussen kunt kijken. Daardoor zie je problemen die je anders niet ziet.
Blackboxbenadering: techniek om jezelf te dwingen om op verschillende aggregatieniveaus naar
processen te kijken. (Deel)processen worden als een zwarte doos beschouwd waarbij alleen gezien
kan worden wat er ingaat en wat er uitkomt.
Deelproces
Transformatie kan op de volgende 5 manieren plaatsvinden:
1. Uiterlijk (gebied krijgt nieuwe bestemming / inrichting)
2. Chemische aard (van grondstoffen via productieproces verf maken)
3. Verplaatsing (taxi)
4. Opslag (producten die tijdelijk niet nodig zijn, maar later wel)
5. Behandeling (Masseur, tandarts)
Omgeving: Omgeving van het proces definiëren als al wat buiten het proces ligt, maar wel invloed
heeft op het proces of beïnvloed wordt door het proces. Je moet de omgeving kunnen herkennen en
analyseren omdat dit invloed kan hebben op het proces. Als het invloed heeft kan het proces niet het
gewenste resultaat hebben. Je moet verstorende elementen die van invloed zijn kunnen wegnemen
2
, of het proces kunnen aanpassen opdat dergelijke elementen hun negatieve uitwerking op het proces
missen. (directe en indirecte omgeving)
1.3 Wat is procesmanagement?
Arbeidsdeling: Als je werknemers kleine onderdelen van het productieproces uit laat voeren zodat ze
zich kunnen specialiseren wat leidt tot betere kwaliteit en snellere productie.
Aspecten van procesmanagement:
- Organisatie
- Normen en regels
- Input en output
- Informatie en communicatie
- Tijd
- Plaats
Voordelen procesmanagement:
Brengt helder activiteiten en hun relaties in kaart.
Het zorgt voor begrip voor alle betrokkenen.
Je kunt problemen en hun oorzaken beter lokaliseren.
Processen gemakkelijker worden verbeterd.
Zorgt voor betere afstemming van (deel)processen.
Biedt mogelijkheden tot benchmarking.
Laat zien welke activiteiten waarde toevoegen.
Van belang bij beheersing van procesmanagement:
- Effectiviteit: heeft te maken met de doelmatigheid
- Efficiëntie: heeft te maken met de inspanning, energie of geld die het kost om een bepaalde
activiteit te kunnen uitvoeren.
Verschil tussen efficiëntie en effectiviteit: Efficiëntie gaat om of de offers die we brengen (geld,
inspanning) en effectiviteit gaat om of het resultaat behaald wordt.
- Bestuurbaarheid
- Risico’s
- Kwaliteit (PCDA-cyclus)
- Robuustheid: de mate waarin het proces gevoelig is voor storingen van buitenaf.
- Flexibiliteit: zorgt ervoor dat niet het hele proces tot stilstand wordt gebracht wanneer er een
verwachte of onverwachte ernstige verstoring optreedt.
Procesautomatisering: Vervangen van mens door machines. Efficiënter en betere kwaliteit.
Productiemanagement gaat over 5x M: Mens, Materiaal, Methode, Machine, Money
Deze moeten zo optimaal mogelijk op elkaar worden afgestemd. Alle deelprocessen van het primaire
proces worden hier op elkaar afgestemd.
Materials management: Activiteiten die met de besturing van de interne goederenstroom
samenhangen. Doel: Grondstoffen zo efficiënt mogelijk door het productieproces voeren.
Kwaliteitsmanagementsysteem (KMS): Hulpmiddel voor bedrijven om de kwaliteit van processen en
uitkomsten te beheersen. Zo leveren ze producten waar klanten tevreden mee zijn.
Deming-cirkel / PCDA-cyclus met 4 kwadranten: Plan, do, check, act
3
