Management en Organisatie
Inhoudsopgave
Introductie in de gezondheidszorg ............................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 10 Ziekenhuizen ..................................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 11 Revalidatie-instellingen .................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 12 Verpleeghuizen en verzorgingshuizen .............................................................................................................. 6
Hoofdstuk 13 Palliatieve en terminale zorg ............................................................................................................................ 7
Hoofdstuk 14 Geestelijke gezondheidszorg ............................................................................................................................ 9
Hoofdstuk 15 Zorg voor mensen met dementie .................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 16 Zorg voor mensen met een verstandelijke beperking..................................................................................... 12
Hoofdstuk 22 Welke wet voor welke zorg ............................................................................................................................. 14
Ondernemen en innoveren in zorg en welzijn ............................................................................................................. 16
1.2 Ontwikkelingen in de sectoren zorg en welzijn ............................................................................................................... 16
1.3 Ondernemen.................................................................................................................................................................... 18
1.4 Innoveren......................................................................................................................................................................... 20
1.5 Klant ................................................................................................................................................................................ 23
1.6 Organisaties .................................................................................................................................................................... 23
2.2 Innovatiekansen .............................................................................................................................................................. 23
3.1 Oriënteren ....................................................................................................................................................................... 25
3.2 Oriëntatie op omgeving .................................................................................................................................................. 25
3.3 Oriëntatie op de organisatie (micro-omgeving).............................................................................................................. 26
3.4 Oriëntatie op de financiën ............................................................................................................................................... 27
4.1 Onderzoeken ................................................................................................................................................................... 28
4.4 Concept(en) ontwerpen ................................................................................................................................................... 28
5.1 Implementeren ................................................................................................................................................................ 29
5.2 Inzicht in selecteren en communiceren ........................................................................................................................... 29
5.3 Fysieke implementatie: maken........................................................................................................................................ 31
5.4 Mentale implementatie: leren ........................................................................................................................................ 33
5.5 Structurele implementatie: inpassen .............................................................................................................................. 34
5.6 Evaluatieplan ................................................................................................................................................................... 34
6.1 Evalueren ......................................................................................................................................................................... 35
6.2 Output ............................................................................................................................................................................. 35
6.3 Outcome .......................................................................................................................................................................... 35
6.6 Het verbeterplan ............................................................................................................................................................. 35
P6-Methode.............................................................................................................................................................. 37
Kenmerken van een project................................................................................................................................................... 37
Wat maakt een project bijzonder.......................................................................................................................................... 37
, Wel of niet als project uitvoeren ........................................................................................................................................... 37
Een succesvol project............................................................................................................................................................. 38
Betrokkenen bij een project .................................................................................................................................................. 38
Projectmanagement en de beheerscyclus............................................................................................................................. 39
Faseren van een project ........................................................................................................................................................ 39
Zes stappen: de P6-Methode................................................................................................................................................. 40
Beslissingen in projecten ....................................................................................................................................................... 40
Projecten en ethiek ................................................................................................................................................................ 41
Aan de slag ............................................................................................................................................................................ 42
Samenvatting Richtlijn verpleegkundige en verzorgende verslaglegging ....................................................................... 43
Het probleemoplossend vermogen in de zorg ............................................................................................................. 46
PowerPoint week 1 ................................................................................................................................................... 47
PowerPoint week 2 ................................................................................................................................................... 50
PowerPoint week 3 ................................................................................................................................................... 52
PowerPoint week 4 ................................................................................................................................................... 53
PowerPoint week 5 ................................................................................................................................................... 53
PowerPoint week 6 ................................................................................................................................................... 55
2
, Introductie in de gezondheidszorg
Hoofdstuk 10 Ziekenhuizen
Zelfverwijzers: mensen die rechtstreeks naar de spoedeisende hulp gaan. Het ziekenhuis is een
centrum van expertise op verschillende medisch-specialistische terreinen, met mogelijkheden voor
hoog complexe, technisch geavanceerde diagnostiek, behandeling en verpleging en isolatie van
mensen met een infectieziekte.
Algemene ziekenhuizen: leveren vooral medisch-specialistische basiszorg en bepaalde vormen van
topklinische zorg (= aanwezigheid van geavanceerde apparatuur, speciale voorzieningen of specifieke
expertise).
Categorale ziekenhuizen: bieden zorg aan specifieke groepen patiënten (revalidatiecentra,
kankercentra, epilepsieklinieken en dialysecentra).
Academische ziekenhuizen (derdelijns zorg): leveren basiszorg en topklinische zorg (voor de regio)
en topreferente zorg voor een groot deel van Nederland of heel Nederland (bovenregionaal). Bij
topreferente zorg gaat het om diagnosticeren en behandelen van zeldzame of zeer complexe
aandoeningen. De overheid kan bepalen hoeveel en welke instellingen bijzondere medische
verrichtingen mogen uitvoeren waarvoor een vergunning nodig is, zoals hart-longtransplantaties,
openhartoperaties en ivf.
Zelfstandige behandelcentrum: biedt medisch-specialistische zorg die in het basispakket van de
zorgverzekering zit. Meestal gaat het om planbare (niet spoedeisende) zorg, waarvoor geen opname
nodig is.
Privékliniek: biedt medisch-specialistische zorg die niet in het basispakket zit.
Verschillende soorten ziekenhuiszorg: acute zorg, chronische zorg en electieve (planbare zorg) en dat
is laagcomplex (in groot volume) en hoog complex (in klein volume). Het onderscheid in deze soorten
zorg is relevant voor het organiseren van verschillende zorgprocessen en relevant voor de organisatie
van de zorg als geheel, wanneer ziekenhuizen een keuze maken op welke zorg zij gaan richten.
Basisspecialismen in een algemeen ziekenhuis: interne geneeskunde, verloskunde en gynaecologie,
oogheelkunde en KNO. Daarnaast nog andere specialismen, deelspecialismen (reumatologie is
onderdeel van interne geneeskunde) en ondersteunende specialismen, zoals anesthesie, medische
microbiologie en klinische chemie. Door marktwerking, de inkrimping van het aantal ziekenhuizen en
de (her)verdeling van functies zal de specialismen in een ziekenhuis de komende jaren veranderen.
De meeste onderzoeken (labonderzoek, röntgenfoto, scan), diagnostische ingrepen (biopsie, scopie,
angiografie) en behandelingen vinden poliklinisch plaats. Veel operaties worden poliklinisch of in
dagbehandeling uitgevoerd. De opnameduur daalt door poliklinische preoperatieve screening van
operatiepatiënten, en programma’s voor planbare zorg aan specifieke patiëntencategorieën.
Er zijn programma’s voor mensen die (gepland) een nieuwe heup krijgen, waarbij telkens vier
patiënten tegelijk worden opgenomen die op de vijfde dag allemaal weer naar huis gaan. Voor de
opname wordt eventuele (na)zorg thuis geregeld. De opnameduur wordt ook korter door een
systematische aanpak van de preventie van infecties, decubitus en ondervoeding. Soms vindt
opname plaats in een verpleeghuis. Eventuele verdere specialistische behandeling kan plaatsvinden
op de polikliniek of dagbehandeling.
De ziekenhuissector is een grote en arbeidsintensieve sector en biedt meer dan 191.000 fulltime
eenheden werk. De personeelsomvang van de sector is gegroeid, maar niet zo snel als de
hoeveelheid zorg die de sector levert. Mensen verblijven korter in een ziekenhuis en zijn ernstiger
dan vroeger: de zorgzwaarte is toegenomen. Van het personeel in ziekenhuizen is een derde
3
Inhoudsopgave
Introductie in de gezondheidszorg ............................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 10 Ziekenhuizen ..................................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 11 Revalidatie-instellingen .................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 12 Verpleeghuizen en verzorgingshuizen .............................................................................................................. 6
Hoofdstuk 13 Palliatieve en terminale zorg ............................................................................................................................ 7
Hoofdstuk 14 Geestelijke gezondheidszorg ............................................................................................................................ 9
Hoofdstuk 15 Zorg voor mensen met dementie .................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 16 Zorg voor mensen met een verstandelijke beperking..................................................................................... 12
Hoofdstuk 22 Welke wet voor welke zorg ............................................................................................................................. 14
Ondernemen en innoveren in zorg en welzijn ............................................................................................................. 16
1.2 Ontwikkelingen in de sectoren zorg en welzijn ............................................................................................................... 16
1.3 Ondernemen.................................................................................................................................................................... 18
1.4 Innoveren......................................................................................................................................................................... 20
1.5 Klant ................................................................................................................................................................................ 23
1.6 Organisaties .................................................................................................................................................................... 23
2.2 Innovatiekansen .............................................................................................................................................................. 23
3.1 Oriënteren ....................................................................................................................................................................... 25
3.2 Oriëntatie op omgeving .................................................................................................................................................. 25
3.3 Oriëntatie op de organisatie (micro-omgeving).............................................................................................................. 26
3.4 Oriëntatie op de financiën ............................................................................................................................................... 27
4.1 Onderzoeken ................................................................................................................................................................... 28
4.4 Concept(en) ontwerpen ................................................................................................................................................... 28
5.1 Implementeren ................................................................................................................................................................ 29
5.2 Inzicht in selecteren en communiceren ........................................................................................................................... 29
5.3 Fysieke implementatie: maken........................................................................................................................................ 31
5.4 Mentale implementatie: leren ........................................................................................................................................ 33
5.5 Structurele implementatie: inpassen .............................................................................................................................. 34
5.6 Evaluatieplan ................................................................................................................................................................... 34
6.1 Evalueren ......................................................................................................................................................................... 35
6.2 Output ............................................................................................................................................................................. 35
6.3 Outcome .......................................................................................................................................................................... 35
6.6 Het verbeterplan ............................................................................................................................................................. 35
P6-Methode.............................................................................................................................................................. 37
Kenmerken van een project................................................................................................................................................... 37
Wat maakt een project bijzonder.......................................................................................................................................... 37
, Wel of niet als project uitvoeren ........................................................................................................................................... 37
Een succesvol project............................................................................................................................................................. 38
Betrokkenen bij een project .................................................................................................................................................. 38
Projectmanagement en de beheerscyclus............................................................................................................................. 39
Faseren van een project ........................................................................................................................................................ 39
Zes stappen: de P6-Methode................................................................................................................................................. 40
Beslissingen in projecten ....................................................................................................................................................... 40
Projecten en ethiek ................................................................................................................................................................ 41
Aan de slag ............................................................................................................................................................................ 42
Samenvatting Richtlijn verpleegkundige en verzorgende verslaglegging ....................................................................... 43
Het probleemoplossend vermogen in de zorg ............................................................................................................. 46
PowerPoint week 1 ................................................................................................................................................... 47
PowerPoint week 2 ................................................................................................................................................... 50
PowerPoint week 3 ................................................................................................................................................... 52
PowerPoint week 4 ................................................................................................................................................... 53
PowerPoint week 5 ................................................................................................................................................... 53
PowerPoint week 6 ................................................................................................................................................... 55
2
, Introductie in de gezondheidszorg
Hoofdstuk 10 Ziekenhuizen
Zelfverwijzers: mensen die rechtstreeks naar de spoedeisende hulp gaan. Het ziekenhuis is een
centrum van expertise op verschillende medisch-specialistische terreinen, met mogelijkheden voor
hoog complexe, technisch geavanceerde diagnostiek, behandeling en verpleging en isolatie van
mensen met een infectieziekte.
Algemene ziekenhuizen: leveren vooral medisch-specialistische basiszorg en bepaalde vormen van
topklinische zorg (= aanwezigheid van geavanceerde apparatuur, speciale voorzieningen of specifieke
expertise).
Categorale ziekenhuizen: bieden zorg aan specifieke groepen patiënten (revalidatiecentra,
kankercentra, epilepsieklinieken en dialysecentra).
Academische ziekenhuizen (derdelijns zorg): leveren basiszorg en topklinische zorg (voor de regio)
en topreferente zorg voor een groot deel van Nederland of heel Nederland (bovenregionaal). Bij
topreferente zorg gaat het om diagnosticeren en behandelen van zeldzame of zeer complexe
aandoeningen. De overheid kan bepalen hoeveel en welke instellingen bijzondere medische
verrichtingen mogen uitvoeren waarvoor een vergunning nodig is, zoals hart-longtransplantaties,
openhartoperaties en ivf.
Zelfstandige behandelcentrum: biedt medisch-specialistische zorg die in het basispakket van de
zorgverzekering zit. Meestal gaat het om planbare (niet spoedeisende) zorg, waarvoor geen opname
nodig is.
Privékliniek: biedt medisch-specialistische zorg die niet in het basispakket zit.
Verschillende soorten ziekenhuiszorg: acute zorg, chronische zorg en electieve (planbare zorg) en dat
is laagcomplex (in groot volume) en hoog complex (in klein volume). Het onderscheid in deze soorten
zorg is relevant voor het organiseren van verschillende zorgprocessen en relevant voor de organisatie
van de zorg als geheel, wanneer ziekenhuizen een keuze maken op welke zorg zij gaan richten.
Basisspecialismen in een algemeen ziekenhuis: interne geneeskunde, verloskunde en gynaecologie,
oogheelkunde en KNO. Daarnaast nog andere specialismen, deelspecialismen (reumatologie is
onderdeel van interne geneeskunde) en ondersteunende specialismen, zoals anesthesie, medische
microbiologie en klinische chemie. Door marktwerking, de inkrimping van het aantal ziekenhuizen en
de (her)verdeling van functies zal de specialismen in een ziekenhuis de komende jaren veranderen.
De meeste onderzoeken (labonderzoek, röntgenfoto, scan), diagnostische ingrepen (biopsie, scopie,
angiografie) en behandelingen vinden poliklinisch plaats. Veel operaties worden poliklinisch of in
dagbehandeling uitgevoerd. De opnameduur daalt door poliklinische preoperatieve screening van
operatiepatiënten, en programma’s voor planbare zorg aan specifieke patiëntencategorieën.
Er zijn programma’s voor mensen die (gepland) een nieuwe heup krijgen, waarbij telkens vier
patiënten tegelijk worden opgenomen die op de vijfde dag allemaal weer naar huis gaan. Voor de
opname wordt eventuele (na)zorg thuis geregeld. De opnameduur wordt ook korter door een
systematische aanpak van de preventie van infecties, decubitus en ondervoeding. Soms vindt
opname plaats in een verpleeghuis. Eventuele verdere specialistische behandeling kan plaatsvinden
op de polikliniek of dagbehandeling.
De ziekenhuissector is een grote en arbeidsintensieve sector en biedt meer dan 191.000 fulltime
eenheden werk. De personeelsomvang van de sector is gegroeid, maar niet zo snel als de
hoeveelheid zorg die de sector levert. Mensen verblijven korter in een ziekenhuis en zijn ernstiger
dan vroeger: de zorgzwaarte is toegenomen. Van het personeel in ziekenhuizen is een derde
3
