Samenvatting Thema transport/hart/bloed 5 HAVO

§12.1 Hart
Pomp
Je organen hebben voortdurend zuurstof nodig om goed te (blijven) werken.
Daarom is de aanvoer van zuurstofrijk bloed van levensbelang.


Slagader: O2 rijk , CO2 arm
van hart  longen
Ader: O2 arm, CO2 rijk
van orgaan  hart
Haarvaten: van slagader  ader
uitwisseling van stoffen
Bij elke samentrekking (hartslag) pompt elke harthelft zo’n 70 mL bloed weg. Dat is
het slagvolume  de hoeveelheid bloed die per hartslag een harthelft verlaat.
Na elke samentrekking ontspant de hartspier en vult het hart zich weer met bloed.
Om vervolgens weer samen te trekken en een nieuwe hoeveelheid bloed weg te
pompen.
Inspanning
hartslagfrequentie  aantal hartslagen per minuut.
hartminuutvolume  hartslagfrequentie en het slagvolume. Bepaalt hoeveel bloed er
rondgaat en dus hoeveel zuurstof er naar de spieren gaat.
AED
De AED registreert de onregelmatige samentrekkingen van het hart en geeft een
elektrische schok af, waardoor het hart heel kort helemaal stopt met pompen. Het
hart krijgt hierdoor de kans de controle over het hartritme te herstellen.
Hartinfarct  door een vernauwing in de kransslagader die de hartspier van bloed
voorziet , krijgt een deel van de hartspier onvoldoende zuurstof. Dat deel werkt niet
goed meer of sterft af.
ECG
Een hartslag begint bij de boezems, die bloed vanuit de grote aders opvangen. Een
groep speciale spiercellen geeft een elektrische stroom af aan de spiervezels van de
rechter boezem.
Die speciale spiercellen  sinusknoop, onderdeel van het prikkelgeleidingssysteem
van het hart.
Het systeem leidt de stroom verder via een tweede groep speciale cellen, de AV-
knoop, naar de onderkant van de kamers. De kamers trekken vanaf de hartpunt naar
boven toe samen en pompen het bloed de slagaders in.
De elektroden op de huid vangen de stroom op en apparatuur maakt er een ecg
(elektrocardiogram) van.
P-top  het samentrekken van de boezems
QRS-complex  het krachtig samentrekken van de kamerwanden
T-top  ontstaat door ontspannen van beide kamers

, Hartoperatie
Kransslagader  een van de bloedvaten die de hartspier van zuurstof voorziet
 zijn de eerste zijtakken van de aorta.
Het zuurstofrijke bloed dat zij vervoeren is voor de hartspier zelf. Kransaders voeren
het zuurstofarme bloed weer af naar de rechter boezem, waar het vlak boven de
hartkleppen binnenkomt.
Infarct  kransslagader afgesloten
Dotterbehandeling (ballonnetje op de plaats van vernauwing)
Bypassoperatie (stukje beenader voor nieuwe verbinding tussen aorta en
kransslagader)
Bloedstroom door het hart
Onderste holle ader  bloed uit benen en organen
Bovenste holle ader  bloed uit armen en hoofd

Bloed komt in rechterboezem (vulfase)
Bloed passeert hartkleppen (sterke vliezen tussen boezem en kamer
Hartkleppen stromen één richting op van boezem naar kamer.)
Trekt de kamer samen, dan gaan de hartkleppen dicht. Het bloed stroomt dus niet
terug.
Aan het einde van de vulfase  pompt de rechter boezem het bloed bij de rechter
kamer. Die is nu gevuld en klaar om samen te trekken, de pompfase.
Rechterkamer perst het bloed de longslagader in.  splits in twee takken  1 voor
de linker long en 1 voor de rechter long.
In de longen geeft het bloed CO2 af en neemt het O2 op.
De longaders monden uit in de linker boezem. De linkerboezem pompt het bloed via
de hartkleppen van de linkerharthelft naar de linkerkamer. In de pompfase perst de
linkerkamer het zuurstofrijke bloed de aorta in.
Vul en pomp fase van beide harthelften gebeuren tegelijkertijd. Slagaderkleppen aan
het begin van de longslagader en de aorta verhinderen dat het bloed vanuit de
slagaders terugstroomt de kamers in.
Open en sluiten van kleppen