Samenvatting ontwikkelingpsychologie

Ontwikkelingspsychologie: de peuter en kleuter
 De peuterperiode (12/18 maanden – 4 jaar)  12/18 maanden = vanaf de
baby/peuter kan wandelen
o De belangrijkste mijlpaal is de spraakontwikkeling
o Opvallendste kenmerk bij peuters is het egocentrisme
 Lichamelijke ontwikkeling
o De fysieke groei: nog onevenwichtige lichaamsporties
o Vóór 6 jaar:
 Een groot hoofd
 Korte ledematen
 Een buikje
 Melkgebit
o Zindelijkheid
 Tot 12maand: reflexfase: de baby plast
onbewust & reflexmatig
 Vanaf 12 maand: bewustwordingsfase:
de peuter merkt op dat het geplast heeft of een volle luier
heeft
 2 – 3 jaar: beheersingsfase: de peuter krijgt ‘controle’. Het
houdt pipi en kaka even op en laat deze los in het potje of
toilet.
 3 jaar: ongeveer 90% is zindelijk voor urine overdag en
ongeveer 2/3 voor urine ’s nachts
 3 jaar: ongeveer 50% is zindelijk voor ontlasting
 Start kleuterschool: de meeste kinderen zijn zindelijk
 5 jaar: +/- 5% is overdag niet droog; 15% is ’s nachts niet droog
 Motorische ontwikkeling
o Grove motoriek
 Vlot leren lopen
 Hoog algemeen activiteitsniveau
 Gemiddelde leeftijden
 Na 1,5 jaar: achteruit lopen
 Op 2,5 jaar: op de tenen lopen en balanceren op 1 voet
 Op 2,5 jaar: rondrijden op loopfiets
 Tussen 2 en 3 jaar: rennen zonder te stoppen of om te
keren, springen en huppelen
 Vanaf 3 jaar: trap alternerend oplopen (nog niet
aflopen: bijtrekpasjes door de andere voet erbij zetten)
 Tussen 4 en 5 jaar: een bal vangen en met een stok naar
de bal slaan
 Tussen 5 en 6 jaar: effectief rennen zoals een
volwassene

, o Fijne motoriek
 Grijpbewegingen worden verfijnder en gevarieerder
 Leeftijd van 3 jaar
 ADL
o Kunnen bepaalde kledingstukken zelfstandig
afdoen
o Zelfstandig eten (nog niet zonder morsen)
 Spelen en tekenen
o Eenvoudige (inleg)puzzel
o Toren bouwen
o Een cirkel tekenen
o Het potlood met de juiste potloodgreep
vasthouden
o Met een schaartje in papier knippen
o Parels op een draad rijgen
 Emotionele ontwikkeling (hechting)
o De scheidingsangst neemt af
o Verdraagt steeds beter de afwezigheid van de ouder (belangrijkste als
stap naar de kleuterschool)
 Sociale ontwikkeling
o Begint vanaf ongeveer 3 jaar (opnieuw belangrijk als stap naar de
kleuterschool)
o Kinderen richten zich daarvoor vrijwel uitsluitend tot volwassenen
o Het niveau van de interacties
o Gebaseerd op activiteiten: het praktische ‘je bent mijn vriend omdat
we altijd samen spelen’
o Vriendschappen ontstaan door beschikbaarheid, in de buurt wonen,…
o “vrienden zijn om mee te spelen”
 Fysieke activiteiten en speelgoed bepalen de interacties en de
‘duur’ van de vriendschap
 Ruzies worden voornamelijk bepaald door het afpakken van
speelgoed of het overtreden van regels, en bijgelegd door
simpelweg de regels weer te volgen. Uitleg of verklaring is niet
noodzakelijk (‘iemand heeft mijn pop afgepakt’)
 Taalontwikkeling
o Groei van woordenschat en korte zinnen
 1,5 jaar: 50 woorden; zelfstandige naamwoorden en
werkwoorden
 Met 1 woord veel willen uitdrukken “poes”: ik zie de
poes, ik wil de poes pakken,…
 2 jaar: 270 woorden, twee-driewoordzinnen (ik boos, zus stout)
 3 jaar: 1200 woorden
o Uitspraak verbeterd