Samenvatting Reader oncologie Zorgcollege Toets blok 4

Reader oncologie
Tumoren
Er bestaan meer dan 100 soorten kanker op verschillende plaatsen in het
lichaam.
De meest voorkomende zijn:
- Borstkanker
- Darmkanker
- Longkanker
- Prostaatkanker
- Huidkanker
In totaal sterven er jaarlijks 40.000 tot 50.000 mensen (= 30% van de
totale aantal sterfgevallen)

Bij kanker is een voortdurend proces van delen en afbreken van
kankercellen gaande. Hierbij komen kwalijke afvalstoffen (toxinen) in het
lichaam vrij.

Soorten tumoren
Grofweg onderscheidt met 2 soorten tumoren:
Het carcinoom: uitgaande van epitheel (de bekleding van organen, de
huid, klieren etc.)
Het sarcoom: Uitgaande van bindweefsel, botten en spieren.

Borstkanker (mammacarcinoom) bij vrouwen
Bij borstkanker zijn er 2 pieken: tussen 50 en 54 jaar & tussen 65 & 69 jaar

Factoren die bekend zijn die borstkanker verhogen:
 Genetische factoren (BRCA1/2-genmutaties), borstkanker in de
familie
 Eerder borstkanker of specifieke goedaardige aandoening gehad
 Dicht (dens) borstweefsel
 Kinderloosheid
 Hoge leeftijd bij geboorte 1ste kind
 Vroege 1ste menstruatie (menarche)
 Late menopauze
 Hormonale substitutie/suppletie

Factoren die het risico op borstkanker verlagen:
 Vrouwen die regelmatig lichamelijk actief zijn
 Geven van borstvoeding beschermt tegen
borstkanker die zich voor de menopauze
ontwikkelt.

De kans dat een vrouw borstkanker krijgt bedraagt
tussen het 50e & 70e jaar bijna 8% (1 op de 13), terwijl
het levenslange risico ruim 13% bedraagt (1 op de 8)

Mastopathie = Goedaardige klachten aan de borsten
- Pijnlijke gespannen borsten


1

, Reader oncologie
- Borsten kunnen stug en onregelmatig aanvoelen en er kan vocht uit
de tepels komen
- De klachten zijn vaak vlak voor de menstruatie het ergst
- Komt voor bij 1 op de 20 vrouwen



Borstkanker wordt onderverdeeld naar de plek waar het ontstaat:
 Ductaal: De kanker is ontstaan in een melkgang
 Lobulair: De kanker is ontstaan in de melkklier


In situ carcinoom => Is een voorstadium van een carcinoom
Het gaat hier om cellen met kwaadaardige kenmerken die echter het
omliggende weefsel nog niet hebben geïnfiltreerd en nog niet op afstand
zijn uitgezaaid.
Er bestaan 2 vormen van “in situ” (“op zijn plek”) => ductaal en lobulair
Er kunnen in 1 borst verschillende soorten kanker voorkomen een ductaal
en lobulair carcinoom.

Borstkanker wordt verder onderverdeeld in:
 Hormoongevoelige of hormoonongevoelige borstkanker
 HER2-positieve borstkanker en HER2-negatieve borstkanker
 Triple negatieve borstkanker


Ductaal carcinoom in situ (DCIS):
 Onrustige afwijkende cellen in de melkgangetjes, die nog niet van de
wanden van de melkbuisjes heen groeien, dit is een voorstadium
van borstkanker.
 Dit is een ‘niet-invasieve’ tumor
 DCIS kan vroeg ontdekt worden bij het bevolkingsonderzoek
 Jaarlijks 1800 patiënten
 Melkgangen voelen hard en stug aan, is in 80%-85% van de gevallen
echter niet te voelen.
 Op de mammografie zijn kalkspatjes (= microcalcificaties) zichtbaar
o Kankercellen verstikken in de buisjes, sterven af en verkalken
daarna
o Kalkspatjes wijzen niet altijd op DCIS, kan ook goedaardig zijn
o Om dit te onderzoeken wordt er een biopt gedaan.
 Bij DCIS krijgt de patiënt meestal een operatie
o Mogelijkheden zijn, borst besparende operatie met bestraling
of borstamputatie zonder
bestraling.
 Soms zit er toch een invasieve
tumor tussen de DCIS, daarom
krijgt de patiënt een
schildwachtklierprocedure. Dit


2