Bio 4vwo h1 §1,2,3 samenvatting

H1 inleiding in de biologie 30-8-2020

1 Wat is biologie?
Organismen
Organisme = Levende wezens
Levensverschijnselen = voortplanten, groeien, ontwikkelen en stofwisseling
Stofwisselingen= chemische reacties in een organisme (enzymen versnellen het proces)
Katalyseren = het versnellen van chemische reacties van stofwisselingsprocessen
Dood = als een organisme geen levensverschijnsel meer vertoont
Levenloos = dingen in de natuur die nooit geleefd hebben

Levenscyclus van organismen
 Een individu heeft een unieke levensloop
 Start direct na het ontstaan van het organisme
 Vanaf dat moment begint het met groeien en ontwikkelen, er treden veranderingen op in de bouw en het
functioneren
 Je kunt de levensloop verdelen in ver schillende fasen (duidelijk te onderscheiden perioden)
 Soms gaat een organisme dood en heeft het niet alle fases doorgemaakt
 Individuen behoren tot dezelfde soort als zij zich onderling kunnen voortplanten en vruchtbare nakomelingen
kunnen voortbrengen
 Alle individuen van een soort doorlopen dezelfde levensfasen Organisme ondergaan een
Levenscyclus = individuen sterven maar de soort blijft voortbestaan levensloop, een soort
 De levenscyclus eindigt alleen als de soort uitsterft heeft een levenscyclus

Biologie en andere wetenschappen
Natuurwetenschap = wetenschap die wetenschappelijke natuurverschijnselen bestudeert
 Biologie is een natuurwetenschap, andere zijn bijvoorbeeld scheikunde, natuurkunde en geologie
 Tussen biologie en deze natuurwetenschappen bestaan overgangsgebieden
 Al deze wetenschappen dragen bij aan de kennis van het leven die we nu hebben

Biologie vandaag en morgen
 De afgelopen eeuwen is het inzicht in de bouw en het functioneren van organisme enorm gegroeid
 Een situatie waarin biologie een rol speelt, is een context voor het vak biologie

Organisatieniveaus in de biologie
 Organisme zijn georganiseerd in biologische eenheden
 Molecuul = de bouwstenen van stoffen  DNA
 Organel  celkern
 Cel  bloedcel
 Weefsel = een groep cellen bij elkaar met dezelfde bouw en functie  spier
 Orgaan = deel van een organisme met een specifieke bouw en functie  hart
 Organenstelsel  zenuwstelsel
 Organisme  mens
 Populatie = een groep individuen van eenzelfde soort in een bepaald gebied die zich onderling voortplant
 Levensgemeenschap = alle populaties in een bepaalt gebied
 Ecosysteem = alle biotische en A-biotische factoren in een bepaald gebied, min of meer een begrensd gebied
 Biosfeer = alle ecosystemen samen
Emergente eigenschappen = komt op een bepaalt 0rganisatie niveau voor maar daarvoor niet
 Een cel bestaat uit moleculen, één molecuul van een cel leeft niet maar interactie tussen alle moleculen
levert wel een levende cel op