Samenvatting verklaringsmodellen 1 ()

Verklaringsmodellen 1
Inleiding in het vak:
 Grondlegger  Ivan Böszörményi-Nagy
 Start: de relatie tussen mensen bestaat uit 4 lagen
 4 dimensies  verklaren wat tussen mensen gebeurt (complexe dynamiek)
 Elke laag heeft een invloed op relatie
 Elke dimensie is even belangrijk
 Respect voor héél het cliëntsysteem, over minstens 3 generaties
 Respect voor totaliteit: elk aspect = belangrijk
 Elke theorie over het menselijk functioneren past er in
 Helpt om informatie over cliënt te verzamelen én om lege gaatjes te vullen
 Helpt gemeenschappelijke taal in de hulpverlening




Gelaagd kijken = alle dimensies bekijken



Dimensie 1: de objectiveerbare feiten:
 Feiten zijn objectieve gegevens die echt waar zijn & gebeurtenissen die in de
werkelijkheid hebben plaatsgevonden. Dus zwart op wit. Geen ruimte voor
belevingsaspecten, interpretaties, waardering, afkeuring of hypothesen.


1.1 opsomming:
A. Biologische en medisch kader van een persoon, zijn gezin en zijn familie
 Geslacht
 Leeftijd
 Geboorte
 Dood
 Zwangerschap
 Ras
 Genetische kaart, erfelijke ziekten
 Lichamelijke ziekten
 Fysisch gestel
 Huidige lichamelijke toestand

!!!!! geen diagnose of psychopathologie (ASS & ADHD zijn niet in bloed terug te
vinden)

B. Het financieel/materieel kader

1

,  (gezins)inkomen, schulden
 Onderwijs
 Arbeid en tewerkstelling
 Armoede
 Huisvesting
 Mobiliteitsmogelijkheden


C. Het wettelijke/juridisch kader
 Getrouwd/wettelijk samenwonend/alleenstaande/weduwe
 Wettelijke kinderen
 Nationaliteit
 Veroordelingen


D. Het economisch/ecologisch kader
 Hoog/laagconjuctuur (goede of slechte tijden)
 Socio-economische status
 Milieuomstandigheden
 Natuurrampen


E. Het sociologisch/cultureel kader
 Relatie/samenlevingsvormen (bv: nieuw samengesteld gezin/kerngezin)
 Klasse
 Gender (manier geslacht beleefd)
 Huidskleur


F. Het historisch kader
 In welke tijd leven we
 Postmoderne tijd
 Post-dutroux tijdperk
 Haastige, veeleisende werk-gezinstijd
 Lokaal politiek landschap & keuzen daarvan op elk persoon
 Prestatiedrang en druk

!!!! geen privégebeurtenissen



G. Het religieus/ spiritueel kader



1.2 Vorige generaties:
 Gebeurtenissen in leven (groot)ouders  effect op leven nakomelingen
 Bv: oma in oorlog, in armoede, vroegtijdig overleiden
 Dus 3 generaties bekijken




2

,1.3 Onrecht in de feiten:
 Feiten dat u overkomen = onrecht
 Deze feiten (dit onrecht)  gebeurtenis met beschadigend effect op leven

1. Verdelend onrecht (=toedelend onrecht):
 Het lot, niemand is verantwoordelijk (bv: tsunami, overlijden,werkloos,oorlog)

2. Vergeldend onrecht
 Door mensen elkaar aangedaan (bv: misbruik, overval)

 Verdelend kan vergeldend onrecht worden (bv slachtoffer milieu ramp, wie is hier
verantwoordelijk voor dit slecht milieu)



1.4 Tips:
 Intergenerationeel verkennen: minstens 3 generaties
 Tegenstellingen tussen familieleden is ok
 Verken traag
 Laagje per laagje
 Kansen grijpen om linken naar andere dimensies
 Laat je verwonderen door unieke levensverhaal
 Stop niet te snel met verkennen. Hoe meer info, hoe meer vragen
 Durf
 Wees zorgzaam en alert
 Onthoud, noteer de woorden. Kun je later zelf terug gebruiken




1.5 Genogram (methodiek) :
 Soort stamboom
 Manier om feiten te verzamelen over families

 Stafkaart van familierelaties:
 breuken, veranderingen of gebeurtenissen in de familie, over generaties heen
(bv. familieruzies, erfeniskwesties, verlies, …).

 mentale en fysieke ziekten, zoals depressie, bipolaire stoornis, kanker en
andere genetische ziekten in kaart te brengen




3

, 1.5.1 Genogramsymbolen




4