Week 2: Euthanasie en hulp bij zelfdoding
U hebt slechts toegang tot de werkgroepen indien u de voorgeschreven literatuur en
rechtspraak hebt bestudeerd en de volgende voorbereidingsopdrachten hebt gemaakt.
Tijdens de werkgroepen zullen nadere opdrachten worden verstrekt en besproken.
Literatuur
• K. Rozemond, De methode van het materiële strafrecht, tweede
druk, Ars Aequi Libri 2011, p. 95-110
• Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (ingevoerd 12 april
2001)
• Manifest 294 (Hulp is geen misdaad) (zie Blackboard, onder ‘Cursusdocumenten’)
• Wet toetsing stervenshulp aan ouderen, Bijlage bij Kamerstuk 33026 ordernummer.
1, Tweede Kamer (4 oktober 2011)
• Kamerstukken II 2011/12, 33026 nr. 61, item 10 (parlementair debat)
• G. den Hartogh, ‘Hulp bij zelfdoding door intimi. Een grondrechtconforme
interpretatie van art. 294 Sr’, Nederlands Juristenblad 2014/1173
Rechtspraak
• HR 27 november 1984, NJ 1985, 106 (Euthanasie Alkmaar)
• HR 21 juni 1994, NJ 1994, 656 (Chabot)
• HR 24 december 2002, NJ 2003, 167 (Brongersma)
• Rb. Amsterdam 22 januari 2007, LJN AZ6713 (Vink)
• HR 18 maart 2008, NJ 2008, 264 (Hulp bij zelfdoding)
• Rechtbank Gelderland 22 oktober 2013, ECLI:NL:RBGEL:2013:3976 (Heringa)
Elke voorgeschreven bron is te vinden met behulp van het bestand ‘Bronnen
zoeken’, op Blackboard onder ‘Vakinformatie’. De parlementaire stukken treft u via
overheid.nl en wetten.nl.
,Voorbereidingsopdachten
1.Geef in eigen woorden weer wat de belangrijkste waarden zijn die aan de
rechtspraak van de Hoge Raad inzakeeuthanasie en hulp bij zelfdoding ten
grondslag liggen (Euthanasie Alkmaar, Chabot, Brongersma, Hulp bij
zelfdoding). Geef daarbij aan welke rol in de arresten van de Hoge Raad het
zelfbeschikkingsrecht speelt van de persoon die om euthanasie of hulp bij
zelfdoding vraagt.
Zelfbeschikking is in het algemeen niet zo aanvaard, maar het speelt wel een bepaalde
rol bij de Hoge Raad, het is niet helemaal uitgesloten. Bijv als iemand uit vrije wil
weigert om behandeling te ondergaan, en de arts die dan zegt oke dat respecteer ik,
dan zegt de Hoge Raad dat het medisch perspectiief voor moet gaan.
Zelfbeschikkingsrecht speelt dan geen positieve rol. Ander voorbeeld waar het wel een
positieve rol speelt: Als de patient leven met medicatie uitzichtloos vindt, en de arts
niet, dan is hetgeen beslissend wat de arts vindt. Of in chabot: een psychiatrische
patient heeft ook recht op zelfbeschikking, als hij nog in staat is om zelf te beslissen.
Anders moet hij beschermd worden. De waarde die tegenover zelfbeschikking staat is
het ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Lijden is een negatieve waarde, en het is een
plicht om iemand dan te helpen, dat zou dan de positieve waarde zijn, want lijden zelf
is geen positieve waarde.
-Euthanasie Alkmaar: Euthanasie valt niet onder het zelfbeschikkingsrecht.
-Chabot: Ondraagelijk en uitzichtloos lijden hoeft niet per se lichamelijk te zijn, kan
ook uit vrije wil gekozen worden. Behandelingsperspectief is een bijzondere waarde.
Het is te behandelen, ipv meteen het leven te beeindigen. De waarde die hierbij hoort
is het streven naar verbetering, hangt samen met negatieve waarde lijden en de
daarmee horende plicht om het lijden te bestrijden. = medisch persepctief.
-Brongersma: Medisch perspectief speelt hier ook een belangrijke rol. Er moet een
medische ziekte/oorzaak zijn, alleen een voltooid leven is niet genoeg.
, -Hulp bij zelfdoding: deze straf is lager dan euthanasie. misschien omdat zelfdoding
meer een vorm van zelfbeschikking is.
2.De NVVE heeft de afschaffing bepleit van art. 294 lid 2 Sr en de Stichting Uit
Vrije Wil heeft een wetsvoorstel opgesteld waarin onder bepaalde voorwaarden
de straffeloosheid wordt geregeld voor hulp bij zelfdoding aan een persoon die de
leeftijd van 70 jaar heeft bereikt. Welke argumenten liggen aan het pleidooi van
de NVVE en het voorstel van de Stichting Uit Vrije Wil ten grondslag en
welke argumenten zijn tijdens het parlementaire debat over het voorstel van de
Stichting Uit Vrije Wil aangevoerd voor en tegen dit voorstel?
Argumenten ten grondslag:
-De strafbaarstelling is onverenigbaar met het zelfbeschikkingsrecht.
-Al het misbruik kan ook al strafbaar worden gesteld onder andere bepalingen in het
strafrecht
-D66: Ouderen moeten zelf bepalen wanneer ze sterven, maar de overheid moet wel
strikte regels hebben. In een staat waar de meerderheid tegen is, moet je wel de
minderheid respecteren.
Argumenten tegen:
-Als mensen geen hulp krijgen, gaan ze het zelf doen en dan gebeurt het op een
mensonteerende manier.
-Het leven is gegeven, er mag niet zommaareen einde aan wordenn gemaakt
(christenunie)
-Zelfbeschikkingsrecht is geen absoluut recht, dus er moeten gesprekken gevoerd
worden mett een arts.
-Zelfbeschikkingsrecht is een zware belasting voor de artsen
Wat is het verschil tussen het voorstel van NVVE en Stichting vrije wil?? NVVE wil
het voor iedereen mogelijk maken, en de stichting alleen voor bepaalde gevallen,
alleen als je boven de 70 bent. In het debat wordt gezegd ja maar waarom dan de grens
U hebt slechts toegang tot de werkgroepen indien u de voorgeschreven literatuur en
rechtspraak hebt bestudeerd en de volgende voorbereidingsopdrachten hebt gemaakt.
Tijdens de werkgroepen zullen nadere opdrachten worden verstrekt en besproken.
Literatuur
• K. Rozemond, De methode van het materiële strafrecht, tweede
druk, Ars Aequi Libri 2011, p. 95-110
• Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (ingevoerd 12 april
2001)
• Manifest 294 (Hulp is geen misdaad) (zie Blackboard, onder ‘Cursusdocumenten’)
• Wet toetsing stervenshulp aan ouderen, Bijlage bij Kamerstuk 33026 ordernummer.
1, Tweede Kamer (4 oktober 2011)
• Kamerstukken II 2011/12, 33026 nr. 61, item 10 (parlementair debat)
• G. den Hartogh, ‘Hulp bij zelfdoding door intimi. Een grondrechtconforme
interpretatie van art. 294 Sr’, Nederlands Juristenblad 2014/1173
Rechtspraak
• HR 27 november 1984, NJ 1985, 106 (Euthanasie Alkmaar)
• HR 21 juni 1994, NJ 1994, 656 (Chabot)
• HR 24 december 2002, NJ 2003, 167 (Brongersma)
• Rb. Amsterdam 22 januari 2007, LJN AZ6713 (Vink)
• HR 18 maart 2008, NJ 2008, 264 (Hulp bij zelfdoding)
• Rechtbank Gelderland 22 oktober 2013, ECLI:NL:RBGEL:2013:3976 (Heringa)
Elke voorgeschreven bron is te vinden met behulp van het bestand ‘Bronnen
zoeken’, op Blackboard onder ‘Vakinformatie’. De parlementaire stukken treft u via
overheid.nl en wetten.nl.
,Voorbereidingsopdachten
1.Geef in eigen woorden weer wat de belangrijkste waarden zijn die aan de
rechtspraak van de Hoge Raad inzakeeuthanasie en hulp bij zelfdoding ten
grondslag liggen (Euthanasie Alkmaar, Chabot, Brongersma, Hulp bij
zelfdoding). Geef daarbij aan welke rol in de arresten van de Hoge Raad het
zelfbeschikkingsrecht speelt van de persoon die om euthanasie of hulp bij
zelfdoding vraagt.
Zelfbeschikking is in het algemeen niet zo aanvaard, maar het speelt wel een bepaalde
rol bij de Hoge Raad, het is niet helemaal uitgesloten. Bijv als iemand uit vrije wil
weigert om behandeling te ondergaan, en de arts die dan zegt oke dat respecteer ik,
dan zegt de Hoge Raad dat het medisch perspectiief voor moet gaan.
Zelfbeschikkingsrecht speelt dan geen positieve rol. Ander voorbeeld waar het wel een
positieve rol speelt: Als de patient leven met medicatie uitzichtloos vindt, en de arts
niet, dan is hetgeen beslissend wat de arts vindt. Of in chabot: een psychiatrische
patient heeft ook recht op zelfbeschikking, als hij nog in staat is om zelf te beslissen.
Anders moet hij beschermd worden. De waarde die tegenover zelfbeschikking staat is
het ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Lijden is een negatieve waarde, en het is een
plicht om iemand dan te helpen, dat zou dan de positieve waarde zijn, want lijden zelf
is geen positieve waarde.
-Euthanasie Alkmaar: Euthanasie valt niet onder het zelfbeschikkingsrecht.
-Chabot: Ondraagelijk en uitzichtloos lijden hoeft niet per se lichamelijk te zijn, kan
ook uit vrije wil gekozen worden. Behandelingsperspectief is een bijzondere waarde.
Het is te behandelen, ipv meteen het leven te beeindigen. De waarde die hierbij hoort
is het streven naar verbetering, hangt samen met negatieve waarde lijden en de
daarmee horende plicht om het lijden te bestrijden. = medisch persepctief.
-Brongersma: Medisch perspectief speelt hier ook een belangrijke rol. Er moet een
medische ziekte/oorzaak zijn, alleen een voltooid leven is niet genoeg.
, -Hulp bij zelfdoding: deze straf is lager dan euthanasie. misschien omdat zelfdoding
meer een vorm van zelfbeschikking is.
2.De NVVE heeft de afschaffing bepleit van art. 294 lid 2 Sr en de Stichting Uit
Vrije Wil heeft een wetsvoorstel opgesteld waarin onder bepaalde voorwaarden
de straffeloosheid wordt geregeld voor hulp bij zelfdoding aan een persoon die de
leeftijd van 70 jaar heeft bereikt. Welke argumenten liggen aan het pleidooi van
de NVVE en het voorstel van de Stichting Uit Vrije Wil ten grondslag en
welke argumenten zijn tijdens het parlementaire debat over het voorstel van de
Stichting Uit Vrije Wil aangevoerd voor en tegen dit voorstel?
Argumenten ten grondslag:
-De strafbaarstelling is onverenigbaar met het zelfbeschikkingsrecht.
-Al het misbruik kan ook al strafbaar worden gesteld onder andere bepalingen in het
strafrecht
-D66: Ouderen moeten zelf bepalen wanneer ze sterven, maar de overheid moet wel
strikte regels hebben. In een staat waar de meerderheid tegen is, moet je wel de
minderheid respecteren.
Argumenten tegen:
-Als mensen geen hulp krijgen, gaan ze het zelf doen en dan gebeurt het op een
mensonteerende manier.
-Het leven is gegeven, er mag niet zommaareen einde aan wordenn gemaakt
(christenunie)
-Zelfbeschikkingsrecht is geen absoluut recht, dus er moeten gesprekken gevoerd
worden mett een arts.
-Zelfbeschikkingsrecht is een zware belasting voor de artsen
Wat is het verschil tussen het voorstel van NVVE en Stichting vrije wil?? NVVE wil
het voor iedereen mogelijk maken, en de stichting alleen voor bepaalde gevallen,
alleen als je boven de 70 bent. In het debat wordt gezegd ja maar waarom dan de grens
