Samenvatting Leerdocument Strafrecht, (uitgewerkte leerdoelen, cijfer: 9,6)

Uitwerking Leerdoelen Stafrecht


Algemene informatie

Materieel strafrecht: Wat is strafbaar en welke personen zijn hiervoor strafbaar, bij materieel
strafrecht gaat het om wie is strafbaar en wanneer is deze persoon strafbaar?

Formeel strafrecht: Wat zijn de bevoegdheden van en de regels voor de verschillende organen (OM,
rechters, politie, verdacht enz)? De verdachte staat centraal in het formeel strafrecht.



Week 1 Inleiding strafrecht

1. Vier doelen van het Nederlandse strafrecht:

- Vergelding: terugbetaling door leedtoevoeging, heb je een strafbaar feit gepleegd dan krijg je
hiervoor ook een straf. Taakstraf, geldboete, gevangenisstraf etc.

- Preventieve werking: afschrikkende werking van het strafrecht

Speciale preventie: omdat je al voorheen gestraft bent, ga je het minder snel doen.

Generale preventie: je weet dat het een strafbaar feit is en dat de Officier van Justitie je
daarop kan dagvaarden of een hoge geldboete kan eisen doe je dat niet.

- Resocialisatie: straffen of maatregelen opleggen zodat de verdachte weer kan meedoen in de
maatschappij, een workshop, een training, een coach etc. En om hiervoor te zorgen dat diegene na
zijn gevangenisstraf weer normaal kan meedoen in de samenleving. Het doel is om mensen op een
veilige en verantwoorde manier te laten re-integreren in de samenleving, de geleidelijke terugkeer
naar de maatschappij.

- Voorkomen van eigenrichting: de overheid wil met het opleggen van straffen voorkomen dat
slachtoffers zelf wraak gaan nemen, eigen rechter spelen, eigenhandig optreden.

2. Het rechtelijke beslissingsmodel (volgorde staat vast!)

Voorvragen art. 348/349 Sv - Formeel strafrecht

1. Is de dagvaarding geldig?

Uitspraak rechter: Nietigheid van de dagvaarding

2. Is de rechter bevoegd?

Uitspraak rechter: Onbevoegdheid van de rechter

3. Is de OvJ ontvankelijk?

Uitspraak rechter: Niet-ontvankelijkheid van de OvJ

4. Is er een reden tot schorsing der vervolging?

Uitspraak rechter: Schorsing van de vervolging

Hoofdvragen art. 350/352 Sv - Materieel strafrecht

,5. Kan de tenlastelegging bewezen worden?

Nee à Vrijspraak

6. Levert het bewezen verklaarde een strafbaar feit op?

Nee à OVAR wegens niet strafbaarheid van het feit

7. Is de dader strafbaar?

Nee à OVAR wegens niet strafbaarheid van de dader

8. Welke straf of maatregel moet er worden opgelegd?

Veroordeling, art. 352 Sv

3. Een delict kan vallen onder een misdrijf of een overtreding, dit onderscheid is van belang voor het
strafrecht. Het wetboek van strafrecht is verdeeld in drie boeken:

Boek 1 – Algemene bepalingen (art. 1 – 91 Sr) De poging, de deelnemingsvormen etc.

Boek 2 – Misdrijven (art. 92 – 421 Sr)

Boek 3 – Overtredingen (art. 424 – 479 Sr)



Misdrijven (Tweede boek Sr)
 Zwaardere feiten
 Poging/voorbereiding wel strafbaar
 Medeplichtigheid is wel strafbaar
 Voorlopige hechtenis mogelijk
 Wel een gevangenisstraf
 Berechting door de rechtbank

Overtredingen (Derde boek Sr)
 Lichte feiten
 Poging/voorbereiding is niet strafbaar
 Medeplichtigheid is niet strafbaar
 Geen voorlopige hechtenis
 Geen gevangenisstraf
 Berechting door kantonrechter


Bijzondere wetten: WED, WWM, Opw, WvW etc. Hier staat het opgenomen in de wet zelf of het een
overtreding of een misdrijf is. APV, gemeentewetten vallen hieronder.

4. Legaliteitsbeginsel: Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een voorafgaande wettelijke
strafbepaling! Dus het moet wettelijk opgeschreven staan en het moet eerder zijn gebeurd.

Vier onderdelen/ aspecten/ vereisten van het legaliteitsbeginsel:

1. Lex scripta (het moet geschreven zijn)
2. Lex certa (geen vage bepalingen – je moet je goed gedragen op de weg – wat is goed? Het
moet duidelijk beschreven zijn)

, 3. Verbod op terugwerkende kracht – het moet op dit moment strafbaar zijn (je hebt gister
lachgas gebruikt, maar het is vandaag pas strafbaar gesteld – je kan hiervoor niet worden
vervolgd)
4. Verbod op analogie (doordenken en koppelen aan andere strafbare feiten – lachgas is nu op
het moment niet strafbaar maar de gevolgen van lachgas kun je wel vergelijken met
bepaalde middelen die in de Opiumwet strafbaar zijn gesteld)


5. In een gegeven casus aangeven of er sprake is van een verdachte

- Stap 1: Opzoeken in de wet wanneer er sprake is van een verdachte

- Stap 2: Lees een paar keer doorlezen

- Stap 3: Als er voldaan is aan de eisen die in deze gevonden wet dan is er sprake van een verdachte

- Stap 4: Feiten en omstandigheden checken of ze kloppen




Week 2 Materieel strafrecht en verwijtbaarheid

6. Vier componenten/ voorwaarden van het strafbare feit

1. Menselijke (=dieren kunnen geen strafbaar feit plegen) + gedraging (=actieve spierbeweging)

2. Wettelijke delictsomschrijving (het moeten vallen om een wettelijke delictsomschrijving, het
moet in de wet staan dat het strafbaar is)

3. Wederrechtelijkheid (er is geen excuus voor de daad, zegt iets over de daad/gedraging)

4. Verwijtbaarheid (zegt iets over de verdachte)

Koppeling aan art. 350 Sv

- Is het tenlastegelegde bewezen? à Menselijk gedrag
- Levert dat een strafbaar feit op? à Delictsomschrijving
- Is de verdachte strafbaar? à Wederrechtelijkheid + Verwijtbaarheid
- Welke straf of maatregel opleggen? à Geen

7. Verwijtbaarheidsvormen herkennen + toepassen:

Alle vormen van opzet en schuld:

Dood / Zwaar lichamelijk letsel door schuld (verkeer)
Dood / Zwaar lichamelijk letsel door opzet
Dood / zwaar lichamelijk letsel door opzet en voorbedachte rade

Ps. Opzet = iets willens en wetens doen à je wilt dat iets gebeurd en je weet wat er gebeurt

Oogmerk = opzet waarbij je het doel voor ogen hebt

Culpa (=schuld, aanmerkelijke verwijtbare onvoorzichtigheid)