samenvatting Farmacologie van het autonome zenuwstelsel

Farmacologie van het autonome
zenuwstelsel
Systeem dat onbewust werkt



- Perifere zenuwstelsel: perifere zenuwbanen

Op te delen in:

 Sensorisch systeem: aanvoerende systeem (afferent), brengt info naar het centraal
zenuwstelsel

 Motorisch systeem: afvoerend systeem (efferent), brengt info van het centraal
zenuwstelsel naar spieren en klieren

• somatisch systeem (aansturen skeletspieren, bewust)

• autonoom systeem (aansturen gladde spieren, hart en klieren, onbewust)

 Systeem dat onbewust werkt



Autonoom systeem

- Brengt info van CZS naar gladde spieren of klieren
- 2 types
- Sympathisch zenuwstelsel: geactiveerd bij stress
- Parasympatisch zenuwstelsel: geactiveerd in rust
- De effecten zijn tegengesteld
- Adrenaline (bijnierhormoon)



Opbouw sympathische zenuwstelsel

1. Sympathische grensstrengen
- Lopen links en rechts parallel met het ruggenmerg
- Bestaan uit zenuwknopen of ganglia
2. Sympathische zenuwvezels (info vanuit centrale zenuwstelsel naar de orgaan)
- Preganglionaire zenuwvezels: lopen van ruggenmerg naar ganglion
- Postganglionaire zenuwvezels: lopen van ganglion naar eindorgaan

2 soorten neurotransmitter (sympatisch)

- Acetylcholine thv ganglion, bindt op nicotine receptoren
- Doorgeven signaal
- Noradrenaline thv orgaan, bindt op adrenerge receptoren
- Effect op eindorgaan
- Sympathisch zenuwstelsel = adrenerg systeem
- Alfa receptoren (bloedvaten naar huid, slijmvliezen, hersenen,
maagdarmstelsel

, - beta receptoren
- b1 (hart)
- b2 (luchtwegen, bloedvaten naar spieren)

parasympatisch zenuwstel opbouw

1. parasympatisch zenuwknopen of ganglia
- liggen verspreid in het lichaam (dicht bij het doelorgaan)
2. parasympatisch zenuwvezels
- preganglionaire zenuwvezels: van CZS naar ganglion
- postganglionaire zenuwvezels: van ganglion naar eindorgaan



1 soort neurotransmitter (parasympatisch)

- acetylcholine
- thv ganglion, bindt op nicotine receptoren
- thv orgaan, bindt op muscarine receptoren
- parasympatisch zenuwstelsel = cholinerg systeem



Het autonome zenuwstelsel = efferent (afvoerend) systeem: 2 soorten banen

 sympathische banen:

- ganglion: acetylcholine

- effector: noradrenaline

 parasympatische banen:

- ganglion: acetylcholine

- effector: acetylcholine




Geneesmiddelen kunnen inwerken op:

• Muscarine receptoren: M – receptoren

- stimuleren M-receptoren: parasympathicomimeticum

- blokkeren M-receptoren: parasympaticolyticum

• Adrenerge receptoren:  en  receptoren

- stimuleren  en/of  receptoren: sympathicomimeticum

- blokkeren  en/of  receptoren: sympathicolyticum

Parasympathicomimetica:

WERKING