1
9. transplantatie
Colleges
HC.1 Immuniteit van transplantatie
PD.2 Patiënt met NTX en problemen a.g.v. immuunsuppressiva
PD.3 Patiënt met koorts na een transplantatie
HC.4 Transplantaatafstoting en immuun suppressie ZIE SLIDES (GEEN VIDEO)
HC.5 Graft-versus-host I
HC.6 Immunosuppressiva I
HC.7 Immunosuppressiva II
IC Immuun gecompromitteerde patiënt met infectie
PD.9 CV Klinisch redeneren (vermoeidheid)
VO
VO.1 Graft-versus-host II: Pathologie van graft-versus-host en host-versus-graft reactie
ZO
ZO.1 Transplantaatafstoting
ZO.2 Infectieuze complicaties en transplantatie
ZO.3 Multi-orgaan falen
ZO.4 Opportunistische infecties
ZO.5 Een banale verwekker, een bijzondere patiënt?
Samenvatting 2B2 week 9 – Judith Bus
, 2
HC.1 Immuniteit van transplantatie
Indicaties van orgaantransplantaties
Nier (pre)terminale nierinsufficiëntie
Hart Eindstadium hartziekte met verwachte
eenjaarsoverleving <10%
Long Eindstadium COPD/emfyseem
Longfibrose
Cystische fibrose
Primaire of secundaire pulmonale hypertensie
Lever Fulminante hepatitis
Gedecomoenseerde levercirrose
Pancreas Niet goed op therapie reagerende DM
Vaak in combinatie met een niertransplantatie
Orgaan Tx overleving
Complicaties Tx
• Nabloeding
• Andere chirurgische complicaties
• Infectie
• afstotingsreactie
voorbeeld: huidtransplantatie
De eerste afbeelding is een HLA match, de andere twee afbeeldingen zijn HLA mismatches. Dit zorgt
voor afstoting van het weefsel.
Samenvatting 2B2 week 9 – Judith Bus
, 3
Over het algemeen:
Getransplanteerde organen en weefsels worden door het immuunsysteem van de ontvanger als
lichaamsvreemd herkend en daarna afgestoten.
Vormen van transplantatie
Toename in genetisch verschil leidt tot een toename van immunologische afstoting.
Autotransplantatie (transplantatie in hetzelfde lichaam: met lichaamseigen materiaal) of synergene
transplantaie (twee individuen die genetisch identiek zijn) beschermt je 100% tegen afstoting.
Synergene transplantatie vindt plaats tussen een eeneiige tweeling. Bij een allogene transplantatie is
er wel sprake van immunologische afstoting.
Immunologische afstoting komt door transplantatie antigenen:
• MHC-antigenen: MHC’s presenteren de antigenen van intra- (I) of extracellulaire origine (II).
Dit is de belangrijkste groep van antigenen die afstoting veroorzaakt. Er zijn bijna 15 000
verschillende MHC ) allelen en 5000 verschillende MHC II allelen. Hierdoor is er een enorme
diversiteit.
• Non-MHC-antigenen (minor antigenen): Dit zijn géén MHC-antigenen, maar hebben wel te
maken met immunologische afstoting (maar in mindere mate dan MHC-antigenen).
• AB0-bloedgroep-antigenen
Alloherkenning
TCR zijn ontwikkeld om lichaamseigen MHC moleculen te kunnen herkennen. In combinatie met de
peptide die er in wordt gepresenteerd komt er wel of geen reactie tot stand. Wanneer een TCR niet
aan een MHC molecuul kan binden doordat het lichaamsvreemd is ( = past niet ) gaan er alarmbellen
af. Dit heet allorecognition.
Wanneer dit lichaamsvreemde weefsel nogmaals in contact komt met het lichaam komt er veel
sneller een afstotingsreactie op gang dan de eerste keer. Dit komt door de geheugen T-cellen.
Inductie van MHC alloreactiviteit
Langerhanscellen zijn professionele antigeen presenterende cellen (APC’s), die lichaamsvreemde
peptiden presenteren. Vervolgens worden de effectorcellen geactiveerd en migreren deze naar het
transplantaat toe.
Samenvatting 2B2 week 9 – Judith Bus
9. transplantatie
Colleges
HC.1 Immuniteit van transplantatie
PD.2 Patiënt met NTX en problemen a.g.v. immuunsuppressiva
PD.3 Patiënt met koorts na een transplantatie
HC.4 Transplantaatafstoting en immuun suppressie ZIE SLIDES (GEEN VIDEO)
HC.5 Graft-versus-host I
HC.6 Immunosuppressiva I
HC.7 Immunosuppressiva II
IC Immuun gecompromitteerde patiënt met infectie
PD.9 CV Klinisch redeneren (vermoeidheid)
VO
VO.1 Graft-versus-host II: Pathologie van graft-versus-host en host-versus-graft reactie
ZO
ZO.1 Transplantaatafstoting
ZO.2 Infectieuze complicaties en transplantatie
ZO.3 Multi-orgaan falen
ZO.4 Opportunistische infecties
ZO.5 Een banale verwekker, een bijzondere patiënt?
Samenvatting 2B2 week 9 – Judith Bus
, 2
HC.1 Immuniteit van transplantatie
Indicaties van orgaantransplantaties
Nier (pre)terminale nierinsufficiëntie
Hart Eindstadium hartziekte met verwachte
eenjaarsoverleving <10%
Long Eindstadium COPD/emfyseem
Longfibrose
Cystische fibrose
Primaire of secundaire pulmonale hypertensie
Lever Fulminante hepatitis
Gedecomoenseerde levercirrose
Pancreas Niet goed op therapie reagerende DM
Vaak in combinatie met een niertransplantatie
Orgaan Tx overleving
Complicaties Tx
• Nabloeding
• Andere chirurgische complicaties
• Infectie
• afstotingsreactie
voorbeeld: huidtransplantatie
De eerste afbeelding is een HLA match, de andere twee afbeeldingen zijn HLA mismatches. Dit zorgt
voor afstoting van het weefsel.
Samenvatting 2B2 week 9 – Judith Bus
, 3
Over het algemeen:
Getransplanteerde organen en weefsels worden door het immuunsysteem van de ontvanger als
lichaamsvreemd herkend en daarna afgestoten.
Vormen van transplantatie
Toename in genetisch verschil leidt tot een toename van immunologische afstoting.
Autotransplantatie (transplantatie in hetzelfde lichaam: met lichaamseigen materiaal) of synergene
transplantaie (twee individuen die genetisch identiek zijn) beschermt je 100% tegen afstoting.
Synergene transplantatie vindt plaats tussen een eeneiige tweeling. Bij een allogene transplantatie is
er wel sprake van immunologische afstoting.
Immunologische afstoting komt door transplantatie antigenen:
• MHC-antigenen: MHC’s presenteren de antigenen van intra- (I) of extracellulaire origine (II).
Dit is de belangrijkste groep van antigenen die afstoting veroorzaakt. Er zijn bijna 15 000
verschillende MHC ) allelen en 5000 verschillende MHC II allelen. Hierdoor is er een enorme
diversiteit.
• Non-MHC-antigenen (minor antigenen): Dit zijn géén MHC-antigenen, maar hebben wel te
maken met immunologische afstoting (maar in mindere mate dan MHC-antigenen).
• AB0-bloedgroep-antigenen
Alloherkenning
TCR zijn ontwikkeld om lichaamseigen MHC moleculen te kunnen herkennen. In combinatie met de
peptide die er in wordt gepresenteerd komt er wel of geen reactie tot stand. Wanneer een TCR niet
aan een MHC molecuul kan binden doordat het lichaamsvreemd is ( = past niet ) gaan er alarmbellen
af. Dit heet allorecognition.
Wanneer dit lichaamsvreemde weefsel nogmaals in contact komt met het lichaam komt er veel
sneller een afstotingsreactie op gang dan de eerste keer. Dit komt door de geheugen T-cellen.
Inductie van MHC alloreactiviteit
Langerhanscellen zijn professionele antigeen presenterende cellen (APC’s), die lichaamsvreemde
peptiden presenteren. Vervolgens worden de effectorcellen geactiveerd en migreren deze naar het
transplantaat toe.
Samenvatting 2B2 week 9 – Judith Bus
