Rode loper Ouderdomsdiabetes
1. Begripsbepaling
Om welke ziekte gaat het? Nederlandse naam, Latijnse naam, eventuele andere benamingen (in
de volksmond).
Ouderdomsdiabetes/ Diabetes type 2.
2. Verspreiding (epidemiologie)
Hoe vaak komt de ziekte voor?
Bijna 1,2 miljoen Nederlanders met diabetes mellitus
In 2018 waren er naar schatting 1.186.400 mensen met diabetes bekend bij de huisarts
(jaarprevalentie). Dat waren 624.900 mannen en 561.500 vrouwen (73,1 per 1.000 mannen en 64,7
per 1.000 vrouwen). In bijna alle leeftijdsgroepen komt bij mannen vaker diabetes voor dan bij
vrouwen. De jaarprevalentie betreft alle mensen die ergens in het jaar 2018 bekend waren bij de
huisarts met diabetes. Deze mensen hoeven niet allemaal in 2018 contact te hebben gehad met de
huisarts voor diabetes.
Aantal diabetespatiënten op basis van zelfrapportage is lager
In Nederland zegt 5,1% van de bevolking in 2018 diabetes te hebben. Dit komt overeen met 876.000
mensen. Dit blijkt uit cijfers op basis van zelfrapportage, gepresenteerd door het CBS (CBS-
Gezondheidsenquête). Dit is dus lager dan op basis van het aantal mensen dat bekend is met de
ziekte bij de huisarts.
Bij welke groepen mensen komt de ziekte voor?
Diabetes type 2 ontstaat vaak na het 30e levensjaar, maar er zijn ook kinderen en adolescenten die
het krijgen. Vijftien procent van de mensen vanaf 70 jaar heeft verhoogd risico. Dat geldt ook voor
bepaalde ethische groepen, bijvoorbeeld mensen van negroïde en Latijns-Amerikaanse afkomst in de
Verenigde Staten, Surinaamse Hindoestanen en Kaapverdianen.
3. Anatomie/ fysiologie
Welke anatomie en welke fysiologie is bij dit ziektebeeld betrokken?
Suikerziekte ofwel diabetes mellitus is een van de meest voorkomende chronische ziekten; in de
Westerse wereld heeft ongeveer 4% van de volwassenen diabetes. De aandoening wordt gekenmerkt
door een tekort aan het hormoon insuline, waardoor het suikergehalte in het bloed continu te hoog
is (hyperglykemie). Op de lange duur veroorzaakt dat ernstige schade aan met name de bloedvaten.
Dit betreft enerzijds schade aan de grote slagaders waardoor de kans vergroot is op het ontwikkelen
van een hartinfarct, een CVA of dichtslibbende slagaders in de benen. Anderzijds worden ook de
kleine bloedvaten aangetast, waardoor met name de ogen en de nieren in functie achteruit gaan.
Daarom is het bij de behandeling van diabetespatiënten zo belangrijk om niet alleen naar het
suikergehalte te kijken maar ook naar andere factoren die invloed hebben op het vaatstelsel, zoals
bloeddruk, cholesterolgehalte en nicotinegebruik (roken).
Behalve de bloedvaten kunnen ook zenuwen aangetast worden; dat heet polyneuropathie.
Polyneuropathie veroorzaakt afname van het spierweefsel maar vooral gevoelsstoornissen,
beginnend aan de voeten en benen.
4. Oorzaken (etiologie)
Welke oorzaken (inwendige en/of uitwendige) zijn er?
Oorzaken van diabetes type 2
Diabetes type 2 kan allerlei oorzaken hebben. Het kan ontstaan door erfelijke aanleg. Maar ook
stress, overmatig alcoholgebruik, overgewicht, ongezonde voeding en niet of onvoldoende bewegen,
kunnen deze vorm van diabetes veroorzaken. Uw leefstijl en eetgewoonten zijn dus van invloed op
, het ontwikkelen van diabetes type 2. Andere oorzaken kunnen zwangerschap, ziektes of bepaalde
medicijnen zijn.
5. Symptomen
Welke verschijnselen komen voor bij dit ziektebeeld?
Symptomen van diabetes type 2
Diabetes type 2 komt het meest voor en is het moeilijkst te herkennen. Aanwijzingen kunnen zijn:
vaak dorst en veel plassen
veel moe zijn
last van ogen, zoals rode en branderige ogen, wazig zien, dubbel zien of slecht zien
slecht genezende wondjes
kortademigheid of pijn in de benen bij het lopen
infecties die vaak terugkomen, zoals blaasontsteking
6. Diagnose
Welke onderzoeken zijn nodig om tot een diagnose te komen?
Nuchtere glucose
Je arts zal via een bloedname het suikergehalte in je bloed bepalen. De test gebeurt nuchter, dus
zonder dat je op voorhand gegeten of gedronken hebt. Als het suikergehalte bij 2 metingen te hoog
is, heb je diabetes. Wanneer je uitgesproken klachten hebt die wijzen op diabetes, kan één te hoge
meting volstaan.
Soms is het suikergehalte verhoogd, maar onvoldoende hoog om diabetes te hebben. Men noemt dit
verhoogde nuchtere glycemie of prediabetes. Je hebt dan een hoger risico om later alsnog diabetes
te krijgen.
Glucosetolerantietest
Als je een verhoogde nuchtere glycemie hebt, of een hoog risico op diabetes (metabool syndroom of
familiaal voorkomen van diabetes) kan de arts een glucosetolerantietest uitvoeren om diabetes op te
sporen. De test gebeurt nuchter. Je drinkt een oplossing die 75 gram glucose bevat. Onmiddellijk
vóór en 2 uur na inname van deze oplossing zal de arts via een bloedname het suikergehalte in het
bloed bepalen. Als het suikergehalte boven een bepaalde waarde ligt, heb je diabetes.
HbA1c
Een andere test die je arts via het bloed kan doen, is het geglycosyleerd hemoglobine of HbA1c. Deze
test wordt gebruikt om diabetes in de tijd op te volgen, maar niet om de aandoening vast te stellen.
7. Therapie
Welke behandelingen kunnen worden toegepast? (Sondevoeding inhoud, werking, etc)
Goed eten heel belangrijk
Ook gezond eten heeft veel invloed, zowel op de bloedsuikerspiegel als op bijvoorbeeld cholesterol
in het bloed.
Behandeling met medicijnen
Voor de behandeling van diabetes zijn er verschillende medicijnen die de bloedsuiker verlagen.
Verder schrijft de arts vaak ook medicijnen voor om cholesterol en bloeddruk te verlagen. Deze
behandeling verkleint de kans op hart- en vaatziekten enorm.
Meer over medicijnen die de bloedsuiker verlagen.
Metformine
Merknamen van Metformine
zijn Glucophage, Riomet, Fortamet, Glumetza, Obimet, Dianben, Diabex, Diaformin en Metformax.
Metformine zorgt ervoor dat de lever minder bloedsuiker aanmaakt. Het heeft ook een goede
invloed op de bloedvaten. Bijwerkingen kunnen zijn misselijkheid, braken, diarree, buikpijn en verlies
van eetlust. Er lijkt ook een relatie te bestaan tussen langdurig gebruik van metformine en vitamine
1. Begripsbepaling
Om welke ziekte gaat het? Nederlandse naam, Latijnse naam, eventuele andere benamingen (in
de volksmond).
Ouderdomsdiabetes/ Diabetes type 2.
2. Verspreiding (epidemiologie)
Hoe vaak komt de ziekte voor?
Bijna 1,2 miljoen Nederlanders met diabetes mellitus
In 2018 waren er naar schatting 1.186.400 mensen met diabetes bekend bij de huisarts
(jaarprevalentie). Dat waren 624.900 mannen en 561.500 vrouwen (73,1 per 1.000 mannen en 64,7
per 1.000 vrouwen). In bijna alle leeftijdsgroepen komt bij mannen vaker diabetes voor dan bij
vrouwen. De jaarprevalentie betreft alle mensen die ergens in het jaar 2018 bekend waren bij de
huisarts met diabetes. Deze mensen hoeven niet allemaal in 2018 contact te hebben gehad met de
huisarts voor diabetes.
Aantal diabetespatiënten op basis van zelfrapportage is lager
In Nederland zegt 5,1% van de bevolking in 2018 diabetes te hebben. Dit komt overeen met 876.000
mensen. Dit blijkt uit cijfers op basis van zelfrapportage, gepresenteerd door het CBS (CBS-
Gezondheidsenquête). Dit is dus lager dan op basis van het aantal mensen dat bekend is met de
ziekte bij de huisarts.
Bij welke groepen mensen komt de ziekte voor?
Diabetes type 2 ontstaat vaak na het 30e levensjaar, maar er zijn ook kinderen en adolescenten die
het krijgen. Vijftien procent van de mensen vanaf 70 jaar heeft verhoogd risico. Dat geldt ook voor
bepaalde ethische groepen, bijvoorbeeld mensen van negroïde en Latijns-Amerikaanse afkomst in de
Verenigde Staten, Surinaamse Hindoestanen en Kaapverdianen.
3. Anatomie/ fysiologie
Welke anatomie en welke fysiologie is bij dit ziektebeeld betrokken?
Suikerziekte ofwel diabetes mellitus is een van de meest voorkomende chronische ziekten; in de
Westerse wereld heeft ongeveer 4% van de volwassenen diabetes. De aandoening wordt gekenmerkt
door een tekort aan het hormoon insuline, waardoor het suikergehalte in het bloed continu te hoog
is (hyperglykemie). Op de lange duur veroorzaakt dat ernstige schade aan met name de bloedvaten.
Dit betreft enerzijds schade aan de grote slagaders waardoor de kans vergroot is op het ontwikkelen
van een hartinfarct, een CVA of dichtslibbende slagaders in de benen. Anderzijds worden ook de
kleine bloedvaten aangetast, waardoor met name de ogen en de nieren in functie achteruit gaan.
Daarom is het bij de behandeling van diabetespatiënten zo belangrijk om niet alleen naar het
suikergehalte te kijken maar ook naar andere factoren die invloed hebben op het vaatstelsel, zoals
bloeddruk, cholesterolgehalte en nicotinegebruik (roken).
Behalve de bloedvaten kunnen ook zenuwen aangetast worden; dat heet polyneuropathie.
Polyneuropathie veroorzaakt afname van het spierweefsel maar vooral gevoelsstoornissen,
beginnend aan de voeten en benen.
4. Oorzaken (etiologie)
Welke oorzaken (inwendige en/of uitwendige) zijn er?
Oorzaken van diabetes type 2
Diabetes type 2 kan allerlei oorzaken hebben. Het kan ontstaan door erfelijke aanleg. Maar ook
stress, overmatig alcoholgebruik, overgewicht, ongezonde voeding en niet of onvoldoende bewegen,
kunnen deze vorm van diabetes veroorzaken. Uw leefstijl en eetgewoonten zijn dus van invloed op
, het ontwikkelen van diabetes type 2. Andere oorzaken kunnen zwangerschap, ziektes of bepaalde
medicijnen zijn.
5. Symptomen
Welke verschijnselen komen voor bij dit ziektebeeld?
Symptomen van diabetes type 2
Diabetes type 2 komt het meest voor en is het moeilijkst te herkennen. Aanwijzingen kunnen zijn:
vaak dorst en veel plassen
veel moe zijn
last van ogen, zoals rode en branderige ogen, wazig zien, dubbel zien of slecht zien
slecht genezende wondjes
kortademigheid of pijn in de benen bij het lopen
infecties die vaak terugkomen, zoals blaasontsteking
6. Diagnose
Welke onderzoeken zijn nodig om tot een diagnose te komen?
Nuchtere glucose
Je arts zal via een bloedname het suikergehalte in je bloed bepalen. De test gebeurt nuchter, dus
zonder dat je op voorhand gegeten of gedronken hebt. Als het suikergehalte bij 2 metingen te hoog
is, heb je diabetes. Wanneer je uitgesproken klachten hebt die wijzen op diabetes, kan één te hoge
meting volstaan.
Soms is het suikergehalte verhoogd, maar onvoldoende hoog om diabetes te hebben. Men noemt dit
verhoogde nuchtere glycemie of prediabetes. Je hebt dan een hoger risico om later alsnog diabetes
te krijgen.
Glucosetolerantietest
Als je een verhoogde nuchtere glycemie hebt, of een hoog risico op diabetes (metabool syndroom of
familiaal voorkomen van diabetes) kan de arts een glucosetolerantietest uitvoeren om diabetes op te
sporen. De test gebeurt nuchter. Je drinkt een oplossing die 75 gram glucose bevat. Onmiddellijk
vóór en 2 uur na inname van deze oplossing zal de arts via een bloedname het suikergehalte in het
bloed bepalen. Als het suikergehalte boven een bepaalde waarde ligt, heb je diabetes.
HbA1c
Een andere test die je arts via het bloed kan doen, is het geglycosyleerd hemoglobine of HbA1c. Deze
test wordt gebruikt om diabetes in de tijd op te volgen, maar niet om de aandoening vast te stellen.
7. Therapie
Welke behandelingen kunnen worden toegepast? (Sondevoeding inhoud, werking, etc)
Goed eten heel belangrijk
Ook gezond eten heeft veel invloed, zowel op de bloedsuikerspiegel als op bijvoorbeeld cholesterol
in het bloed.
Behandeling met medicijnen
Voor de behandeling van diabetes zijn er verschillende medicijnen die de bloedsuiker verlagen.
Verder schrijft de arts vaak ook medicijnen voor om cholesterol en bloeddruk te verlagen. Deze
behandeling verkleint de kans op hart- en vaatziekten enorm.
Meer over medicijnen die de bloedsuiker verlagen.
Metformine
Merknamen van Metformine
zijn Glucophage, Riomet, Fortamet, Glumetza, Obimet, Dianben, Diabex, Diaformin en Metformax.
Metformine zorgt ervoor dat de lever minder bloedsuiker aanmaakt. Het heeft ook een goede
invloed op de bloedvaten. Bijwerkingen kunnen zijn misselijkheid, braken, diarree, buikpijn en verlies
van eetlust. Er lijkt ook een relatie te bestaan tussen langdurig gebruik van metformine en vitamine
