Hoorcollege / weblecture aantekeningen Kwalitatieve Onderzoeksmethoden (GEO2-3053)

Weblectures Kwalitatieve Onderzoeksmethoden
Startbijeenkomst – introductie kwalitatief onderzoek en uitleg vak
Waarom een vak over kwantitatief onderzoek?
During the late twentieth century, the pendulum of geographical methods within human geography
swung firmly to qualitive methods

Ontwikkeling van een kritische reflexiviteit
Bewust worden van de eigen postitionaliteit en invloed daaraan op het onderzoeksproces, oa:

 Invloed van eigen overtuigingen en waarden
 Invloed van de eigen maatschappelijke positie (machtsrelaties)

Niet enkel relevant voor kwalitatief onderzoek, maar voor jouw bredere vorming als kritisch
onderzoeker

Kwantitatief VS. kwantitatief onderzoek

 Kwantitatief onderzoek is op zoek naar patronen en relaties, de WAT vraag
(positivistische benadering)
 Kwalitatief onderzoek probeert te verklaren WAAROM die patronen verlopen zoals ze
verlopen en hoe ze op verschillende manieren ERVAREN worden
(sociaal-constructivistische benadering)

Kwalitatief onderzoek gaat meer de diepte in, heeft meer oog voor persoonlijke ervaringen van
mensen zelf en meer oog voor verschillen binnen de groep of voor uitzonderingen

Verschillende ontologische posities van onderzoekers
(zie Hay p. 4 voor verschil tussen ontologie en epistemologie)

 Positivistisch – er is 1 objectieve werkelijkheid. Het doel van wetenschappelijk onderzoek is
om deze steeds inzichtelijker te maken (generaliseerbaarheid)
 Sociaal-constructivistisch – de werkelijkheid is een sociaal construct en dus subjectief. Het
doel van wetenschappelijk onderzoek is om de meervoudigheid van de werkelijkheid in beeld
te brengen (contextgebondheid)

Kwantitatief Kwalitatief
Gebruik van berekeningen (nummers) Gebruik van woorden, beschrijvingen,
narratieven
Doel is te kwantificeren Doel is te kwalificeren
Deductieve visie Inductieve visie
Doel is om theorie te verifiëren Focus is op het genereren van theorie,
grounded theory
Zie p. 18 van Hay (box 1.2)

Kwantitatief: Kwalitatief:

 Positivisme (er is 1 waarheid)  Sociaal constructivisme
 Empirisch analytisch (werkelijkheid is geconstrueerd, er
 Objectief bestaat niet 1 werkelijkheid)
 Reductionistisch (van een grote  Interpretatief (degene die onder-
brei tot 1 theorie) zoekt analyseert op eigen manier)
 Grote aantallen  Subjectief
 Aselecte steekproeven  Holistisch (wijd moet denken. Je
 Statistische generalisatie moet open staan voor
onverwachte uitkomsten)
 Kleine aantallen
 Doelgerichte steekproef
 Inhoudelijke generalisatie

, De keuze van je methoden hangt af van je onderzoeksvraag:
 kwalitatief onderzoek als

 Je onderzoek doet naar structuren en/of beleving
 Je onderzoeksvraag verklarend is
 Je onderzoek exploratief is (er bestaat onvoldoende theorie om hypothesen uit af te leiden)

Wanneer gebruik je kwalitatief onderzoek?

 Opvattingen van mensen, individuele meningen.
 Gedragsonderzoek
 Onderzoek naar sociale structuren
 Bij complexe en gevoelige onderwerpen
 Als je te maken hebt met moeilijk bereikbare en kwetsbare groepen

Kwalitatieve Methoden bij Geografie  3 categorieën: (Hay, pagina 8-14)

Observational Observeren (participant observation)
Gevalstudie (case study)
Oral Interviewen
Focusgroepen (met een groep interviewen)
Textual Tekstanalyse (dagboeken)
Sociale media (analyseren van websites, tweets
en Facebook)
Visuele analyse/etnografie
Landschappen
Methode van observatie wordt heel veel gebruikt in de SG, maar wordt vaak onderschat. Kwalitatief en
kwantitatief onderzoek wordt vaak tegenover elkaar gezet, maar het is veel meer grijs dan zwart-wit.
Dominant discours: wetenschappelijk onderzoek = kwantitatief.

Met kwalitatief onderzoek heeft iedereen een eigen mening. Je moet zelf goed nadenken over het
vervaardigen van data. Je krijgt dus ook veel vragen over je onderzoek. Kwalitatief onderzoek is een
volwaardige onderzoeksmethode. Er bestaan grote verschillen in het theoretisch perspectief van het
kwalitatief en kwantitatief onderzoek.

Lange tijd werd kwalitatieve, beschrijvende onderzoeken gedaan in de geografie. Na WOII was er een
revolutie en werd opeens heel veel kwantitatieve onderzoeken gedaan. Later (jaren ’80) was er weer
een tegenreactie. Daarnaast werden tot jaren ’80 veel onderzoeken gedaan op seksistische wijze.
Alleen mannen werden geïnterviewd, over mannenonderwerpen. Zo werd een scheiding gemaakt
tussen de seksen.

De openbare ruimte:

De public realm is constituted of ‘those areas of urban settlements in which individuals in copresence
tend to be personally unknown or only categorically known to one another’. Public realm, Parochial
realm & Private realm