Anatomie en Fysiologie
HOOFDSTUK 5: DE HUID
5.1. Anatomie van de huid
1. Algemene structuur van de huid
1 Opperhuid = epidermis
2. Lederhuid = dermis
3. Onderhuid= hypodermis
1.1. Epidermis of opperhuid
= gelaagd plaveiselepitheel
= De epidermis bestaat uit 4-5 strata, waarbij de cellen gevormd
worden in het stratum basale en uitgroeien tot het stratum
corneum. Naarmate de cellen ouder worden en zich naar buiten
verplaatsen hoopt zich keratine op. Uiteindelijk worden de
cellen afgestoten en gaan ze verloren.
= De opperhuid is een meerlagige, buigzame barrière die vochtverlies voorkomt, beschermt tegen
UV-stralen, vitamine D3 produceert en beschadiging door afschuring, chemicaliën en
ziektekiemen tegengaat.
• Dikke huid (0,5mm) -> 5 lagen
- Handpalmen
- Voetzolen
• Dunne huid (0,08mm) -> 4 lagen
- Rest van het lichaam
Levensduur 1 cel: 2-4 weken
1
, Groei:
o Stratum corneum (hoornlaag)
= bovenste laag met afgevlakte (dekweefsel-) cellen,
dode cellen (vebronden met desmosomen)
-> bevat veel keratine (=verhoornd, taai en
waterafstotend eiwit)
-> Unieke vingerafdruk (epidermiskammen)
o Stratum lucidum (enkel in dikke huid, doorzichtige laag)
= afgevlakte laag vol keratine
o Stratum granulosum (korrelige laag)
= keratinekorrels in cytoplasma voor vorming keratine (=groei nagels)
o Stratum spinosum (bevat stekelcellen)
= boven de kiemlaag
-> verdere celdeling
o Stratum basale =stratum germinativum
= kiemlaag
-> bevat geen bloedvaten: Epidermiskammen
- Diffusieopp met lederhuid opp vergroting
Dermale papillae
-> Basaal membraan
-> Stamcellen (kiemcellen)
- Celdelingslaag
- Bron v vervangende cellen
-> Melanocyten (=vormen van melanine)
-> Zintuigen
1.2. Dermis of lederhuid
-> communicatie met andere orgaanstelsels (hart en bloedvaten, lymfesysteem,
zenuwstelsel)
= De lederhuid bestaat uit 2 lagen. De papillaire laag bevat bloedvaten, lymfevaten en
zenuwen en staat in voor de voeding van de hoornlaag
= De lederhuid biedt mechanische sterkte, buigzaamheid en bescherming voor onderliggend
weefsel. Zij is goed doorbloed en bevat een verscheidenheid aan zintuiglijke receptoren die
informatie over de externe omgeving leveren.
o Stratum Papillare
= onder de epidermis, steunt en voedt de epidermis en is sterk doorbloed
= genoemd naar de huidpapillen
= los bindweefsel en bevat gevoelszenuwen, lymfevaten en haarvaten
2
, o Stratum Reticulare
- collageenvezels (beperkt de buigzaamheid)
- elastische vezels (flexibiliteit)
= stevige, dichte vezellaag
1.3. Hypodermis of onderhuid
= los bindweefsel, vetweefsel (thermische isolatie en schokbreker), vasthechting aan
dieper gelegen structuren zoals spieren/beenderen (stabiliseren vd huid)
= De hypodermis bestaat uit los bindweefsel en vetweefsel met als functie de huid vast te
hechten aan onderliggende structuren en biedt bescherming tegen schokken en
omgevingstemperatuur.
= De huid speelt een belangrijke rol in de regulering van de lichaamstemperatuur. Zij werkt als een
radiator, waarbij de warmte aan de bloedvaten in de lederhuid wordt doorgegeven en
merendeels wordt verwijderd door de verdamping van zweet.
2. Accessoire structuren van de huid
2.1. Haarfollikels
Merg = zacht keratine
Cortex en schublaag = hard keratine
2.2. Talgklieren
= holocriene klieren
-> olieachtige afscheiding
- Sebum (huidsmeer)
3
, - Smeert de haarschacht
- Remt bacteriegroei
-> Talgfollikels
- Smeert huid
- Maakt huid waterdicht
2.3. Zweetklieren
• Apocrien
= onwelriekend, niet aanwezig voor puberteit, te vinden in
oksels/tepels en liezen
• Merocrien
= waterig, om af te koelen, overal en talrijk (handpalmen)
2.4. Nagels
- nagelplaat (=verhoornde cellen)
- nagelbed
- nagelwortel
- nagelriem
- maantje
5.2. Functies van de huid
1. Belangrijkste functies
1.1. Bescherming
= huid vormt in geheel barriere tegen chemische stoffen en infecties
- Hypodermis beschermt tegen schokken
- Haren tegen UV
- Haren in neusgaten en gehoorgangen verhinderen toegang voor vreemde deeltjes
1.2. Temperatuurregeling
= warmte uitwisseling met omgeving
- Vetweefsel uit hypodermis is isolatielaag
- Haren zijn isolatie voor schedel
- Kippenvel: bindweefselschacht is verbonden met haarspier die haren doet rechtstaan
- Transpiratie: warmte>meer perfusie>verdamping v vocht
4
HOOFDSTUK 5: DE HUID
5.1. Anatomie van de huid
1. Algemene structuur van de huid
1 Opperhuid = epidermis
2. Lederhuid = dermis
3. Onderhuid= hypodermis
1.1. Epidermis of opperhuid
= gelaagd plaveiselepitheel
= De epidermis bestaat uit 4-5 strata, waarbij de cellen gevormd
worden in het stratum basale en uitgroeien tot het stratum
corneum. Naarmate de cellen ouder worden en zich naar buiten
verplaatsen hoopt zich keratine op. Uiteindelijk worden de
cellen afgestoten en gaan ze verloren.
= De opperhuid is een meerlagige, buigzame barrière die vochtverlies voorkomt, beschermt tegen
UV-stralen, vitamine D3 produceert en beschadiging door afschuring, chemicaliën en
ziektekiemen tegengaat.
• Dikke huid (0,5mm) -> 5 lagen
- Handpalmen
- Voetzolen
• Dunne huid (0,08mm) -> 4 lagen
- Rest van het lichaam
Levensduur 1 cel: 2-4 weken
1
, Groei:
o Stratum corneum (hoornlaag)
= bovenste laag met afgevlakte (dekweefsel-) cellen,
dode cellen (vebronden met desmosomen)
-> bevat veel keratine (=verhoornd, taai en
waterafstotend eiwit)
-> Unieke vingerafdruk (epidermiskammen)
o Stratum lucidum (enkel in dikke huid, doorzichtige laag)
= afgevlakte laag vol keratine
o Stratum granulosum (korrelige laag)
= keratinekorrels in cytoplasma voor vorming keratine (=groei nagels)
o Stratum spinosum (bevat stekelcellen)
= boven de kiemlaag
-> verdere celdeling
o Stratum basale =stratum germinativum
= kiemlaag
-> bevat geen bloedvaten: Epidermiskammen
- Diffusieopp met lederhuid opp vergroting
Dermale papillae
-> Basaal membraan
-> Stamcellen (kiemcellen)
- Celdelingslaag
- Bron v vervangende cellen
-> Melanocyten (=vormen van melanine)
-> Zintuigen
1.2. Dermis of lederhuid
-> communicatie met andere orgaanstelsels (hart en bloedvaten, lymfesysteem,
zenuwstelsel)
= De lederhuid bestaat uit 2 lagen. De papillaire laag bevat bloedvaten, lymfevaten en
zenuwen en staat in voor de voeding van de hoornlaag
= De lederhuid biedt mechanische sterkte, buigzaamheid en bescherming voor onderliggend
weefsel. Zij is goed doorbloed en bevat een verscheidenheid aan zintuiglijke receptoren die
informatie over de externe omgeving leveren.
o Stratum Papillare
= onder de epidermis, steunt en voedt de epidermis en is sterk doorbloed
= genoemd naar de huidpapillen
= los bindweefsel en bevat gevoelszenuwen, lymfevaten en haarvaten
2
, o Stratum Reticulare
- collageenvezels (beperkt de buigzaamheid)
- elastische vezels (flexibiliteit)
= stevige, dichte vezellaag
1.3. Hypodermis of onderhuid
= los bindweefsel, vetweefsel (thermische isolatie en schokbreker), vasthechting aan
dieper gelegen structuren zoals spieren/beenderen (stabiliseren vd huid)
= De hypodermis bestaat uit los bindweefsel en vetweefsel met als functie de huid vast te
hechten aan onderliggende structuren en biedt bescherming tegen schokken en
omgevingstemperatuur.
= De huid speelt een belangrijke rol in de regulering van de lichaamstemperatuur. Zij werkt als een
radiator, waarbij de warmte aan de bloedvaten in de lederhuid wordt doorgegeven en
merendeels wordt verwijderd door de verdamping van zweet.
2. Accessoire structuren van de huid
2.1. Haarfollikels
Merg = zacht keratine
Cortex en schublaag = hard keratine
2.2. Talgklieren
= holocriene klieren
-> olieachtige afscheiding
- Sebum (huidsmeer)
3
, - Smeert de haarschacht
- Remt bacteriegroei
-> Talgfollikels
- Smeert huid
- Maakt huid waterdicht
2.3. Zweetklieren
• Apocrien
= onwelriekend, niet aanwezig voor puberteit, te vinden in
oksels/tepels en liezen
• Merocrien
= waterig, om af te koelen, overal en talrijk (handpalmen)
2.4. Nagels
- nagelplaat (=verhoornde cellen)
- nagelbed
- nagelwortel
- nagelriem
- maantje
5.2. Functies van de huid
1. Belangrijkste functies
1.1. Bescherming
= huid vormt in geheel barriere tegen chemische stoffen en infecties
- Hypodermis beschermt tegen schokken
- Haren tegen UV
- Haren in neusgaten en gehoorgangen verhinderen toegang voor vreemde deeltjes
1.2. Temperatuurregeling
= warmte uitwisseling met omgeving
- Vetweefsel uit hypodermis is isolatielaag
- Haren zijn isolatie voor schedel
- Kippenvel: bindweefselschacht is verbonden met haarspier die haren doet rechtstaan
- Transpiratie: warmte>meer perfusie>verdamping v vocht
4
