Stappenplannen Internationaal Privaatrecht
1. Welke rechter is bevoegd?
a. Brussel I bis
b. Haagse Forumkeuzeverdrag
c. Lugano
d. Burgerlijke Rechtsvordering
2. Welk recht is van toepassing?
a. Contractuele verbintenissen
i. Weens Koopverdrag (internationale koopovereenkomsten)
ii. Rome I
iii. Haags Vertegenwoordigingsverdrag
b. Niet-contractuele verbintenissen
i. Rome II
ii. Haags Verkeersongevallenverdrag
iii. Haags Verdrag Productenaansprakelijkheid
iv. Burgerlijke Rechtsvordering
c. GOEDERENRECHT: Boek 10
3. Onder welke voorwaarden en in welke omvang kan rechtskracht worden
toegekend aan buitenlandse rechterlijke beslissingen?
a. Brussel I bis
b. Burgerlijke Rechtsvordering
Het Internationaal Privaatrecht is het systeem welke doelmatig en rechtvaardig regels
stelt.
Europees Privaatrecht behouden en beschermen van de interne markt. Wegnemen van
belemmeringen.
Toegang tot het recht moet effectief & reëel zij voor de eiser. Maar de verweerder moet
ook kunnen verwachten waar hij wordt gedagvaard (voorzienbaarheid) nabijheid
speelt hier ook een belang.
Partijautonomie is daarom zeer belangrijk, daarom heeft forumkeuze voorrang
algemeen geaccepteerd.
Welke rechter is bevoegd?
Brussel I bis?
Stap 1: Materieel toepassingsgebied:
- Is er sprake van een burgerlijke of handelszaak (lid 1). Wat voor soort
overeenkomst is het?
- Uitzonderingen in lid 2 gaan niet op!
HvJ Pula Parking hier ging het om een publiekrechtelijke bevoegdheid
Stap 2: Formeel toepassingsgebied:
- heeft verweerder woonplaats in een lidstaat (artikel 4)
- geen woonplaats? Dan verder kijken in de bepalingen (artikel 6)
o artikel 18 lid 1 let op dient wel sprake te zijn van een ovk
o artikel 21 lid 2 let op dient wel sprake te zijn van een ovk
o artikel 24
o artikel 25
- heb je te maken met een rechtspersoon? Vergeet artikel 63 niet te noemen.
,Stap 3: Temporeel toepassingsgebied:
- vordering dient te zijn ingesteld op of na 10 januari 2015 ex artikel 66 jo 81
Stap 4: trek conclusie van toepassing of niet?
- niet? kijk dan naar een ander verdrag
o anders val je terug op Rechtsvordering
- wel? welke rechter is dan bevoegd?
Stap 5: Is er sprake van een exclusieve bevoegdheid (artikel 24)?
Lid 1: zakelijke rechten/huur, pacht onroerend goed (door een tijdelijk particulier
gebruikt)
HvJ Schmidt t. Schmidt schenkingsovereenkomst m.b.t. onroerend goed
Lid 2: geldigheid, nietigheid, ontbinding vennootschappen etc. en besluiten hunner
organen
Doelstellingen:
- concentratie van vorderingen mbt geldigheid als zodanig ivm het tegengaan
tegenstrijdige beslissingen
- samenhang met lokale recht en daarin opgenomen
openbaarmakingsformaliteiten
Lid 3: inschrijvingen in openbare registers
- tegengaan onverenigbare beslissingen + concentratie in land dat IE recht
verleend heeft ruime uitleg
Lid 4: registratie/geldigheid octrooien, merken en geregistreerde rechten
Lid 5: tenuitvoerlegging van beslissingen
Stap 6: Is er sprake van een zwakkere partij?
- verzekeringsovereenkomst (10 tot en met 16)
- consumentenovereenkomst (17 tot en met 19)
HvJ Pammer/Alpenhof indien onduidelijk is of bedrijf activiteiten richt op een lidstaat
(artikel 17 lid 3):
- het internationale karakter van de activiteit
- routebeschrijvingen vanuit andere landen naar de plaats waar de onderneming is
gevestigd
- het gebruik van andere taal of munteenheid
- vermelding telefoonnummer internationaal kengetal
Schrems v. Facebook van particulier naar bedrijf
- een verzoeken die dergelijke diensten gebruikt, kan zich enkel op de
hoedanigheid van consument beroepen indien het in wezen niet-beroepsmatig
gebruik ervan, waarvoor hij de overeenkomst initieel heeft gesloten, naderhand
geen in wezen beroepsmatig karakter heeft verkregen Aard en doel van de
overeenkomst
- de persoon zich op de beschermende bepalingen kan beroepen indien deze
overeenkomst zo losstaat van de beroepsactiviteit, van de betrokkene dat het
verband marginaal wordt slechts een onbetekenende rol speelt.
- arbeidsovereenkomst (20 tot en met 23)
HvJ Holteman Ferho (interne aansprakelijkheid) werknemersbegrip uitgelegd t.a.v.
statutair bestuurder:
, - gedurende bepaalde tijd verrichten van prestaties voor en onder gezag van een
ander tegen beloning (r.o. 41)
- duurzame band met integratie van de werknemer in organisatie van de
werkgever; ondergeschiktheid (r.o. 39)
HvJ Achmed Mahamdia/Algerije rechtskeuze bij arbeidsovereenkomst waarbij de
vestiging ergens anders is dan de baas? de forumkeuze biedt de mogelijkheid!
Stap 7: Is er sprake van een forumkeuze (artikel 25 jo 26)?
- uitdrukkelijk of voldoende duidelijk?
- Let op: Haagse Forumkeuzeverdrag kan ook van toepassing zijn
HvJ Achmed Mahamdia/Algerije zie arbeidsovereenkomst
HvJ Hoszig t. Alstom Forumkeuze is overeenkomst, maar voorwaarden voor geldige
forumkeuze grotendeels autonoom. Forumkeuze is geldig, mits:
uitdrukkelijke verwijzing naar Av in overeenkomst, na te gaan bij bekrachtiging
normale zorgvuldigheid en inhoud algemene voorwaarden medegedeeld (r.o.
39/40)
Rome I is niet relevant, omdat de geldigheid van een forumkeuze al is geregeld in
Brussel I bis (artikel 25), juist om te voorkomen dat partijen gaan vechten om
hun eigen recht van toepassing te verklaring op bepaalde situaties.
Ambtshalve toetsen of de rechter bevoegd is, maar partijen kunnen de bevoegdheid ook
creëren door forumkeuze. Forumkeuze alleen toegestaan indien ingestemd (artikel 6
EVRM).
Brussel I bis bepaalt of de forumkeuze mag of niet. Dus niet het recht welk van
toepassing is verordeningsautonoom-uitleg.
Stap 8: trek conclusie ja bovenstaande of niet?
- zo niet, dan hoofdregel artikel 4
- ja? Kijk welke rechter bevoegd is onder die bepaling
Stap 9: Is er een alternatieve rechter bevoegd ex artikel 7?
Kan voor een ander gerecht worden geroepen:
Lid 1:
Sub a: mede is bevoegd de rechter van de plaats waar de verbintenis die aan de
eis ten grondslag ligt, is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd.
Sub b:
- tenzij anders overeengekomen, mede bevoegd is de rechter van de plaats waar de
zaken geleverd werden of geleverd hadden moeten worden (koop/verkoop
roerende zaken)
- mede bevoegd is de rechter van de plaats waar de diensten verstrekt werden of
geleverd hadden moeten worden (diensten)
HvJ Falco geen verstrekking van diensten met betrekking tot verlening van licentie op
eigendomsrechten geen toepassing artikel 7 terugvallen op artikel 4 Brussel I bis.
HvJ Woodfloor (meerdere leveringsplaatsen) artikel 7 lid 1 sub b tweede streepje is
van toepassing in geval van dienstverrichting in verschillende lidstaten. Dat bij
1. Welke rechter is bevoegd?
a. Brussel I bis
b. Haagse Forumkeuzeverdrag
c. Lugano
d. Burgerlijke Rechtsvordering
2. Welk recht is van toepassing?
a. Contractuele verbintenissen
i. Weens Koopverdrag (internationale koopovereenkomsten)
ii. Rome I
iii. Haags Vertegenwoordigingsverdrag
b. Niet-contractuele verbintenissen
i. Rome II
ii. Haags Verkeersongevallenverdrag
iii. Haags Verdrag Productenaansprakelijkheid
iv. Burgerlijke Rechtsvordering
c. GOEDERENRECHT: Boek 10
3. Onder welke voorwaarden en in welke omvang kan rechtskracht worden
toegekend aan buitenlandse rechterlijke beslissingen?
a. Brussel I bis
b. Burgerlijke Rechtsvordering
Het Internationaal Privaatrecht is het systeem welke doelmatig en rechtvaardig regels
stelt.
Europees Privaatrecht behouden en beschermen van de interne markt. Wegnemen van
belemmeringen.
Toegang tot het recht moet effectief & reëel zij voor de eiser. Maar de verweerder moet
ook kunnen verwachten waar hij wordt gedagvaard (voorzienbaarheid) nabijheid
speelt hier ook een belang.
Partijautonomie is daarom zeer belangrijk, daarom heeft forumkeuze voorrang
algemeen geaccepteerd.
Welke rechter is bevoegd?
Brussel I bis?
Stap 1: Materieel toepassingsgebied:
- Is er sprake van een burgerlijke of handelszaak (lid 1). Wat voor soort
overeenkomst is het?
- Uitzonderingen in lid 2 gaan niet op!
HvJ Pula Parking hier ging het om een publiekrechtelijke bevoegdheid
Stap 2: Formeel toepassingsgebied:
- heeft verweerder woonplaats in een lidstaat (artikel 4)
- geen woonplaats? Dan verder kijken in de bepalingen (artikel 6)
o artikel 18 lid 1 let op dient wel sprake te zijn van een ovk
o artikel 21 lid 2 let op dient wel sprake te zijn van een ovk
o artikel 24
o artikel 25
- heb je te maken met een rechtspersoon? Vergeet artikel 63 niet te noemen.
,Stap 3: Temporeel toepassingsgebied:
- vordering dient te zijn ingesteld op of na 10 januari 2015 ex artikel 66 jo 81
Stap 4: trek conclusie van toepassing of niet?
- niet? kijk dan naar een ander verdrag
o anders val je terug op Rechtsvordering
- wel? welke rechter is dan bevoegd?
Stap 5: Is er sprake van een exclusieve bevoegdheid (artikel 24)?
Lid 1: zakelijke rechten/huur, pacht onroerend goed (door een tijdelijk particulier
gebruikt)
HvJ Schmidt t. Schmidt schenkingsovereenkomst m.b.t. onroerend goed
Lid 2: geldigheid, nietigheid, ontbinding vennootschappen etc. en besluiten hunner
organen
Doelstellingen:
- concentratie van vorderingen mbt geldigheid als zodanig ivm het tegengaan
tegenstrijdige beslissingen
- samenhang met lokale recht en daarin opgenomen
openbaarmakingsformaliteiten
Lid 3: inschrijvingen in openbare registers
- tegengaan onverenigbare beslissingen + concentratie in land dat IE recht
verleend heeft ruime uitleg
Lid 4: registratie/geldigheid octrooien, merken en geregistreerde rechten
Lid 5: tenuitvoerlegging van beslissingen
Stap 6: Is er sprake van een zwakkere partij?
- verzekeringsovereenkomst (10 tot en met 16)
- consumentenovereenkomst (17 tot en met 19)
HvJ Pammer/Alpenhof indien onduidelijk is of bedrijf activiteiten richt op een lidstaat
(artikel 17 lid 3):
- het internationale karakter van de activiteit
- routebeschrijvingen vanuit andere landen naar de plaats waar de onderneming is
gevestigd
- het gebruik van andere taal of munteenheid
- vermelding telefoonnummer internationaal kengetal
Schrems v. Facebook van particulier naar bedrijf
- een verzoeken die dergelijke diensten gebruikt, kan zich enkel op de
hoedanigheid van consument beroepen indien het in wezen niet-beroepsmatig
gebruik ervan, waarvoor hij de overeenkomst initieel heeft gesloten, naderhand
geen in wezen beroepsmatig karakter heeft verkregen Aard en doel van de
overeenkomst
- de persoon zich op de beschermende bepalingen kan beroepen indien deze
overeenkomst zo losstaat van de beroepsactiviteit, van de betrokkene dat het
verband marginaal wordt slechts een onbetekenende rol speelt.
- arbeidsovereenkomst (20 tot en met 23)
HvJ Holteman Ferho (interne aansprakelijkheid) werknemersbegrip uitgelegd t.a.v.
statutair bestuurder:
, - gedurende bepaalde tijd verrichten van prestaties voor en onder gezag van een
ander tegen beloning (r.o. 41)
- duurzame band met integratie van de werknemer in organisatie van de
werkgever; ondergeschiktheid (r.o. 39)
HvJ Achmed Mahamdia/Algerije rechtskeuze bij arbeidsovereenkomst waarbij de
vestiging ergens anders is dan de baas? de forumkeuze biedt de mogelijkheid!
Stap 7: Is er sprake van een forumkeuze (artikel 25 jo 26)?
- uitdrukkelijk of voldoende duidelijk?
- Let op: Haagse Forumkeuzeverdrag kan ook van toepassing zijn
HvJ Achmed Mahamdia/Algerije zie arbeidsovereenkomst
HvJ Hoszig t. Alstom Forumkeuze is overeenkomst, maar voorwaarden voor geldige
forumkeuze grotendeels autonoom. Forumkeuze is geldig, mits:
uitdrukkelijke verwijzing naar Av in overeenkomst, na te gaan bij bekrachtiging
normale zorgvuldigheid en inhoud algemene voorwaarden medegedeeld (r.o.
39/40)
Rome I is niet relevant, omdat de geldigheid van een forumkeuze al is geregeld in
Brussel I bis (artikel 25), juist om te voorkomen dat partijen gaan vechten om
hun eigen recht van toepassing te verklaring op bepaalde situaties.
Ambtshalve toetsen of de rechter bevoegd is, maar partijen kunnen de bevoegdheid ook
creëren door forumkeuze. Forumkeuze alleen toegestaan indien ingestemd (artikel 6
EVRM).
Brussel I bis bepaalt of de forumkeuze mag of niet. Dus niet het recht welk van
toepassing is verordeningsautonoom-uitleg.
Stap 8: trek conclusie ja bovenstaande of niet?
- zo niet, dan hoofdregel artikel 4
- ja? Kijk welke rechter bevoegd is onder die bepaling
Stap 9: Is er een alternatieve rechter bevoegd ex artikel 7?
Kan voor een ander gerecht worden geroepen:
Lid 1:
Sub a: mede is bevoegd de rechter van de plaats waar de verbintenis die aan de
eis ten grondslag ligt, is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd.
Sub b:
- tenzij anders overeengekomen, mede bevoegd is de rechter van de plaats waar de
zaken geleverd werden of geleverd hadden moeten worden (koop/verkoop
roerende zaken)
- mede bevoegd is de rechter van de plaats waar de diensten verstrekt werden of
geleverd hadden moeten worden (diensten)
HvJ Falco geen verstrekking van diensten met betrekking tot verlening van licentie op
eigendomsrechten geen toepassing artikel 7 terugvallen op artikel 4 Brussel I bis.
HvJ Woodfloor (meerdere leveringsplaatsen) artikel 7 lid 1 sub b tweede streepje is
van toepassing in geval van dienstverrichting in verschillende lidstaten. Dat bij
