Psychologie samenvatting minor leefstijl coach.
Hoorcollege 1
Voortdurend keuzes maken waarbij 2 systemen met elkaar strijden: hot vs cool
Hot system: emotioneel, impulsief --> gaat vanzelf
Cool system: rationeel, cognitief, controle --> kost moeite maar daar zijn we
goed in!
Als je moe bent -->
Ego-depletie: zelfcontrole kost energie, deze energie kan op raken.
Automatisch gedrag
Four horsemen of Automaticity (Bargh, 1994)
•Efficient
•Weinig bewustzijn
•Buiten intentie om
•Weinig controle
Gewoonten (William james 1842-1910)
Voorbeeld: tijdens lunch broodje kroket bestellen
Dag 1: bewuste keuze: afwegen voor- en nadelen van nemen salade of broodje
kroket
Na veelvuldige keuze voor kroket: automatische keuze voor kroket
Lunch? → Kroket!
Onderzoek naar snackgedrag
Algemene populatie (N = 1100; 50% vrouw; leeftijd: 18-70)
fase 1: vragenlijsten (gewoonte sterkte, intentie etc.)
fase 2 (1 maand later): 7-dagen snackdagboek
Resultaten: gewoontesterkte is verreweg de beste voorspeller van snackgedrag.
Intention-behaviour gap’
(e.g., Webb & Sheeran, 2006, Psych Bull)
Intentie & gewoonte interactie:
zwakke gewoonten: intenties zijn goede voorspellers
sterke gewoonten: intenties hebben geen effect op gedrag
(e.g., Verplanken, Aarts, van Knippenberg, & Moonen, 1998, BJSP)
Samengevat:
Gewoonten:
Frequentie/herhaling
Automatisch
Specifieke cues
Doelen
Het meeste gedrag is gewoontegedrag
Habits:) :
Geen intentie of planning nodig =
-Efficiënt: want dan kan ik mijn aandacht voor andere dingen gebruiken.
-Makkelijk: want ik hoef nergens meer over na te denken en geen keuzes meer te
maken.
,Habits :(:
Maar…. na 2 maanden pas ik niet meer in mijn favoriete broek
En dus besluit ik voortaan gezonder te gaan eten!
Helaas: elke keer als ik me herinner dat ik bij de lunch een salade zou nemen,
ben ik al halverwege het broodje kroket…
De automatische activatie van kroket in de situatie ‘lunch’ maakt het lastig om
deze ongezonde gewoonte te veranderen.
Ondanks mijn goede intentie om een salade te nemen.
Ook al veranderen voornemens, de sterke link tussen lunch en kroket blijft
gewoon bestaan….
Hoorcollege 2
, Veel mensen hebben de intentie om hun (eet)gedrag veranderen. Weinigen
slagen daar in.
Intentie = wat je wil bereiken
De intentie voorspelt slechts een deel van het uiteindelijke gedrag.
Intentie = voorwaarde voor gedragsverandering, niet genoeg voor
gedragsverandering
De kloof tussen intentie en gedrag -----> gewoonten
Dus (eet)gedrag is moeilijk te veranderen door gewoontes
Mensen zijn zich niet alleen slecht bewust van hun gewoonten, ze onderschatten
ook de invloed van gewoonten op gedrag. Veel van ons gedrag is een gewoonte
bijv. Koekje bij de thee, popcorn bij de film en een kroket bij de lunch.
Gewoonte: Aangeleerde gedragspatronen die automatische reacties zijn
geworden op specifieke uitlokkers, en die functioneel zijn in het bereiken van
bepaalde doelen of uitkomsten.
Vier belangrijke kenmerken:
•Efficient
•Weinig bewustzijn
•Buiten intentie
•Weinig controle
Hoe ontstaat een gewoonte?
•Herhaaldelijk gedrag uitvoeren in bepaalde situatie
•Mentale associatie tussen situatie en gedrag
→ Situatie lokt het gedrag automatisch uit
Hoe kan je slechte gewoontes afleren?
Maken van plannen
Hoe verander je ongezonde gewoontes?
Het gedrag is automatisch
•Intenties niet genoeg voor gedragsverandering
•Weinig ruimte voor bewuste beïnvloeding
•Mensen vallen terug in hun oude eetpatronen
Door de mentale associaties te veranderen.
Met implementatie intenties creeer je nieuwe mentale associaties, maar dan met
gewenst gedrag (een appel ipv chocolade).
Wat verstaan psychologen onder “plannen”?
•Intentie (= doelen/voornemens) vs.
•Implementatie intentie (= plannen)
Inplemtatie intentie =
Maakt niet alleen duidelijk wat je wil bereiken, maar ook wanneer, waar en hoe je
iets gaat doen.
Bijv. Als situatie X zich voordoet, dan voer ik doelgericht gedrag Y uit!”
Voorbeeld:
Bijvoorbeeld: Intentie = meer fruit eten.
In welke situatie ga je dat gedrag uitvoeren? Als je thuis komt.
Hoorcollege 1
Voortdurend keuzes maken waarbij 2 systemen met elkaar strijden: hot vs cool
Hot system: emotioneel, impulsief --> gaat vanzelf
Cool system: rationeel, cognitief, controle --> kost moeite maar daar zijn we
goed in!
Als je moe bent -->
Ego-depletie: zelfcontrole kost energie, deze energie kan op raken.
Automatisch gedrag
Four horsemen of Automaticity (Bargh, 1994)
•Efficient
•Weinig bewustzijn
•Buiten intentie om
•Weinig controle
Gewoonten (William james 1842-1910)
Voorbeeld: tijdens lunch broodje kroket bestellen
Dag 1: bewuste keuze: afwegen voor- en nadelen van nemen salade of broodje
kroket
Na veelvuldige keuze voor kroket: automatische keuze voor kroket
Lunch? → Kroket!
Onderzoek naar snackgedrag
Algemene populatie (N = 1100; 50% vrouw; leeftijd: 18-70)
fase 1: vragenlijsten (gewoonte sterkte, intentie etc.)
fase 2 (1 maand later): 7-dagen snackdagboek
Resultaten: gewoontesterkte is verreweg de beste voorspeller van snackgedrag.
Intention-behaviour gap’
(e.g., Webb & Sheeran, 2006, Psych Bull)
Intentie & gewoonte interactie:
zwakke gewoonten: intenties zijn goede voorspellers
sterke gewoonten: intenties hebben geen effect op gedrag
(e.g., Verplanken, Aarts, van Knippenberg, & Moonen, 1998, BJSP)
Samengevat:
Gewoonten:
Frequentie/herhaling
Automatisch
Specifieke cues
Doelen
Het meeste gedrag is gewoontegedrag
Habits:) :
Geen intentie of planning nodig =
-Efficiënt: want dan kan ik mijn aandacht voor andere dingen gebruiken.
-Makkelijk: want ik hoef nergens meer over na te denken en geen keuzes meer te
maken.
,Habits :(:
Maar…. na 2 maanden pas ik niet meer in mijn favoriete broek
En dus besluit ik voortaan gezonder te gaan eten!
Helaas: elke keer als ik me herinner dat ik bij de lunch een salade zou nemen,
ben ik al halverwege het broodje kroket…
De automatische activatie van kroket in de situatie ‘lunch’ maakt het lastig om
deze ongezonde gewoonte te veranderen.
Ondanks mijn goede intentie om een salade te nemen.
Ook al veranderen voornemens, de sterke link tussen lunch en kroket blijft
gewoon bestaan….
Hoorcollege 2
, Veel mensen hebben de intentie om hun (eet)gedrag veranderen. Weinigen
slagen daar in.
Intentie = wat je wil bereiken
De intentie voorspelt slechts een deel van het uiteindelijke gedrag.
Intentie = voorwaarde voor gedragsverandering, niet genoeg voor
gedragsverandering
De kloof tussen intentie en gedrag -----> gewoonten
Dus (eet)gedrag is moeilijk te veranderen door gewoontes
Mensen zijn zich niet alleen slecht bewust van hun gewoonten, ze onderschatten
ook de invloed van gewoonten op gedrag. Veel van ons gedrag is een gewoonte
bijv. Koekje bij de thee, popcorn bij de film en een kroket bij de lunch.
Gewoonte: Aangeleerde gedragspatronen die automatische reacties zijn
geworden op specifieke uitlokkers, en die functioneel zijn in het bereiken van
bepaalde doelen of uitkomsten.
Vier belangrijke kenmerken:
•Efficient
•Weinig bewustzijn
•Buiten intentie
•Weinig controle
Hoe ontstaat een gewoonte?
•Herhaaldelijk gedrag uitvoeren in bepaalde situatie
•Mentale associatie tussen situatie en gedrag
→ Situatie lokt het gedrag automatisch uit
Hoe kan je slechte gewoontes afleren?
Maken van plannen
Hoe verander je ongezonde gewoontes?
Het gedrag is automatisch
•Intenties niet genoeg voor gedragsverandering
•Weinig ruimte voor bewuste beïnvloeding
•Mensen vallen terug in hun oude eetpatronen
Door de mentale associaties te veranderen.
Met implementatie intenties creeer je nieuwe mentale associaties, maar dan met
gewenst gedrag (een appel ipv chocolade).
Wat verstaan psychologen onder “plannen”?
•Intentie (= doelen/voornemens) vs.
•Implementatie intentie (= plannen)
Inplemtatie intentie =
Maakt niet alleen duidelijk wat je wil bereiken, maar ook wanneer, waar en hoe je
iets gaat doen.
Bijv. Als situatie X zich voordoet, dan voer ik doelgericht gedrag Y uit!”
Voorbeeld:
Bijvoorbeeld: Intentie = meer fruit eten.
In welke situatie ga je dat gedrag uitvoeren? Als je thuis komt.
