Samenvatting Reader Geschiedenis BT1
1.1
Het onderwijs in geschiedenis op de basisschool is erop gericht dat de kinderen zich oriënteren op
het heden en het verleden. Dit leidt bij hen tot een proces van beeldvorming. Belangrijk hierbij is dat
de beelden in tijd geordend zijn op gebeurtenissen, verschijnselen, personen en ontwikkelingen.
1.2
De drie kernconcepten van geschiedenis zijn:
- kennis van en inzicht in de historische werkelijkheid:
Je geeft les over iets wat er schijnbaar niet meer is. Afgezien van eventuele sporen is het verleden
niet direct waarneembaar en terug te halen. Dit heeft belangrijke gevolgen voor de didactiek. Er
moet bij de kinderen een beeld opgeroepen worden. Dit kan op verschillende manieren. Je moet
‘beeldend’ kunnen vertellen, maar je moet ook in staat zijn beelden te selecteren en te gebruiken die
kunnen bijdragen aan het scheppen van een beeld.
- de ontwikkeling van het tijdsbesef:
Je hebt te maken met de ontwikkeling van het tijdsbesef bij kinderen. Er wordt vaak een duidelijk
verschil gemaakt tussen het aanbod voor jonge en oudere kinderen. Bovendien hebben wij als
volwassene een hele andere kijk op tijd dan de kinderen. Je moet op de hoogte zijn van de inzichten
met betrekking tot de ontwikkeling van tijdsbesef.
- historisch denken en redeneren:
Het gaat bij geschiedenis om het bevorderen van het historisch besef. Kinderen leren dat er
samenhang is tussen heden en verleden, en het heden en de toekomt. Behalve het bijbrengen van
historische feiten kennis moet ook aandacht besteedt worden aan de betekenis en zingeving.
Kinderen moeten de mogelijkheid krijgen om de werkelijkheid te interpreteren en hun positie daarin
te bepalen. Dit is een ingewikkeld proces waarin historisch denken en redeneren erg belangrijk is.
1.3
Elke methode bevat een didactische handleiding voor de leerkracht. Een methode les is alleen niet
altijd toepasbaar bij iedere klas of iedere leerling. Het zijn meer hulpmiddelen. Als leerkracht moet je
de leerstof uit de methode kunnen verbinden met gebeurtenissen in de actualiteit en hierbij
uitdagende werkvormen kunnen toepassen. Kinderen vinden geschiedenis vaak saai omdat de lessen
uit de methode lijken op ‘begrijpend lezen’ lessen.
Belangrijkste punten bij het voorbereiden van een geschiedenis les:
- Past de les bij de doorgaande leerlijn? (sluit hij aan bij de gebruikte methode?)
- Houd rekening met de taalvaardigheid van de leerlingen.
- Activeer bij de introductie de voorkennis van de kinderen.
- Maak gebruik van beeldvormers.
- Bespreek en verklaar nieuwe begrippen/woorden (woordspin).
- Informatieve teksten zijn vaak beter te begrijpen dan verhalende teksten (mits illustraties).
Opbouw van de les:
I. Oriëntatiefase: Introduceren, informeren en instrueren.
II. Uitvoeringsfase: Observeren, begeleiden.
III. Afsluitingsfase: Nabespreken.
1.1
Het onderwijs in geschiedenis op de basisschool is erop gericht dat de kinderen zich oriënteren op
het heden en het verleden. Dit leidt bij hen tot een proces van beeldvorming. Belangrijk hierbij is dat
de beelden in tijd geordend zijn op gebeurtenissen, verschijnselen, personen en ontwikkelingen.
1.2
De drie kernconcepten van geschiedenis zijn:
- kennis van en inzicht in de historische werkelijkheid:
Je geeft les over iets wat er schijnbaar niet meer is. Afgezien van eventuele sporen is het verleden
niet direct waarneembaar en terug te halen. Dit heeft belangrijke gevolgen voor de didactiek. Er
moet bij de kinderen een beeld opgeroepen worden. Dit kan op verschillende manieren. Je moet
‘beeldend’ kunnen vertellen, maar je moet ook in staat zijn beelden te selecteren en te gebruiken die
kunnen bijdragen aan het scheppen van een beeld.
- de ontwikkeling van het tijdsbesef:
Je hebt te maken met de ontwikkeling van het tijdsbesef bij kinderen. Er wordt vaak een duidelijk
verschil gemaakt tussen het aanbod voor jonge en oudere kinderen. Bovendien hebben wij als
volwassene een hele andere kijk op tijd dan de kinderen. Je moet op de hoogte zijn van de inzichten
met betrekking tot de ontwikkeling van tijdsbesef.
- historisch denken en redeneren:
Het gaat bij geschiedenis om het bevorderen van het historisch besef. Kinderen leren dat er
samenhang is tussen heden en verleden, en het heden en de toekomt. Behalve het bijbrengen van
historische feiten kennis moet ook aandacht besteedt worden aan de betekenis en zingeving.
Kinderen moeten de mogelijkheid krijgen om de werkelijkheid te interpreteren en hun positie daarin
te bepalen. Dit is een ingewikkeld proces waarin historisch denken en redeneren erg belangrijk is.
1.3
Elke methode bevat een didactische handleiding voor de leerkracht. Een methode les is alleen niet
altijd toepasbaar bij iedere klas of iedere leerling. Het zijn meer hulpmiddelen. Als leerkracht moet je
de leerstof uit de methode kunnen verbinden met gebeurtenissen in de actualiteit en hierbij
uitdagende werkvormen kunnen toepassen. Kinderen vinden geschiedenis vaak saai omdat de lessen
uit de methode lijken op ‘begrijpend lezen’ lessen.
Belangrijkste punten bij het voorbereiden van een geschiedenis les:
- Past de les bij de doorgaande leerlijn? (sluit hij aan bij de gebruikte methode?)
- Houd rekening met de taalvaardigheid van de leerlingen.
- Activeer bij de introductie de voorkennis van de kinderen.
- Maak gebruik van beeldvormers.
- Bespreek en verklaar nieuwe begrippen/woorden (woordspin).
- Informatieve teksten zijn vaak beter te begrijpen dan verhalende teksten (mits illustraties).
Opbouw van de les:
I. Oriëntatiefase: Introduceren, informeren en instrueren.
II. Uitvoeringsfase: Observeren, begeleiden.
III. Afsluitingsfase: Nabespreken.
