Samenvatting Biologie voor Jou 2A Bloedsomloop

Samenvatting Biologie voor Jou 2A Bloedsomloop
3.1
Bloed = bloedplasma met bloedcellen en bloedplaatjes
Bloedplasma
 7% plasma-eiwitten en 91% water, rest opgeloste stoffen

 O.a. plasma-eiwit fibrinogeen > rol bij de bloedstolling

 Vervoer van stoffen als: O2, CO2, voedingsstoffen en afvalstoffen

Rode bloedcellen
 Hebben geen celkern

 Vervoeren zuurstof m.b.v. eiwit hemoglobine

Witte bloedcellen
 Wel een celkern

 Kunnen van vorm veranderen > wand van bloedvaten verlaten naar
weefsels
 Maken ziekteverwekkers onschadelijk

Bloedplaatjes
 Zijn geen cellen, maar delen van uiteengevallen cellen

 Rol bij bloedstolling (samen met plasma-eiwitten)

Etter/pus = witte bloedcellen + gedode bacteriën
Trombose = stolling in een bloedvat waardoor een bloedprop ontstaat
Leer ook afbeelding 1, 3 en 8
3.2
Bloedvatenstelsel = hart + bloedvaten
Bloedsomloop = weg die bloed door het lichaam aflegt
Kleine bloedsomloop
 rechterharthelft – longen – linkerharthelft

 Doel: Zuurstof opnemen en CO2 afgeven

Grote bloedsomloop
 linkerharthelft – organen in hele lichaam – rechterharthelft

 Doel: Zuurstof en voedingsstoffen afgeven aan cellen en CO2 en
afvalstoffenafvoeren van de cellen
Mens dus dubbele bloedsomloop > bloed stroomt 2x door het hart
Leer ook afbeelding 13

,3.3
Hart is een spier die zuurstof en voedingsstoffen verbruikt
Over het hart lopen bloedvaten:
 Kransslagaders: rijk aan zuurstof en voedingsstoffen / vertakking van de
aorta
 Kransaders: afvoeren van CO2 en afvalstoffen / monden uit in
rechterboezem
Hart bestaat uit boezems en kamers
Linker en rechterhelft gescheiden door de harttussenwand
Route van het bloed:
 Bovenste holle ader of onderste holle ader

 Rechterboezem

 Rechterkamer

 Longslagader (2x)

 Longaders

 Linkerboezem

 Linkerkamer

 Aorta

Tussen boezem en kamer > hartkleppen (verhinderen terugstromen bloed naar
boezems)
Tussen longslagader/rechterkamer en aorta/linkerkamer bevinden zich
halvemaanvormige kleppen > verhinderen terugstromen bloed in de kamers
3 fasen in werking hart:
 Samentrekken van de boezems

 Samentrekken van de kamers

 Hartpauze

Leer ook afbeelding 14 t/m 20


3.4
3 soorten bloedvaten:
Slagaders
 Bloed stroomt van hart af

 Hoge bloeddruk

 Dikke, stevige en elastische wanden

 Kunt er hartslag voelen

,  Meestal diep in lichaam

Haarvaten
 Dunne wand, slecht 1 cellaag

 Vormen in een orgaan een haarvatennetwerk

 Bloeddruk is sterk afgenomen

 Vocht met zuurstof en voedingsstoffen kan door de wand om zo cellen te
bereiken. C)2 en afvalstoffen worden met dit vocht weer terug in het bloed
opgenomen
Aders
 Van organen naar het hart toe

 Lage bloeddruk

 Wanden dunner en minder elastisch dan slagader

 Hartslag niet voelbaar

 Liggen minder diep in lichaam

 Veel aders bevatten kleppen (tegen terugstroom bloed)

Lever heeft drie bloedvaten:
 Leverslagader (van aorta naar lever)

 Leverader (van lever naar holle ader)

 Poortader (van dunne darm naar lever) > opgenomen voedingsstoffen in
de darm zoals glucose doorgeven naar de lever > in lever soms tijdelijk
opslaan
Leer ook afbeelding 21, 24, 25 en 26!
3.5
Te lage bloeddruk: duizeligheid, hoofdpijn
Te hoge bloeddruk: verhoogde kans op hart en vaatziekten
Slagaderverkalking = atherosclerose = kalkafzetting in een bloedvat door vet
(cholesterol) dat blijft kleven in kleine beschadigingen van de wand van een
bloedvat
> Bloedvaten stijver en minder elastisch /bloedvaten vernauwen> bloeddruk
stijgt en hart kan overbelast raken > kan leiden tot hartinfarct
Hartinfarct = hartaanval = deel hartspier krijgt geen zuurstof en
voedingsstoffen meer
Bij vernauwde kransslagaders > bypassoperatie = m.b.v. bloedvat (meestal uit
been) wordt als het ware een omweg aangelegd om het vernauwde deel van de
kransslagader
Dotteren = vernauwing in kransslagader wordt opgerekt met een soort
ballonnetje