Klinische
psychiatrie
, Stemmingsstoornissen:
• Symptoomcriteria (5 of meer) depressieve episodes: (3 clusters)
o Affectieve symptomen (minstens 1) à de kernsymptomen
¨ Overheersende sombere stemming
à Stemming is diffuus en duurzaam
¨ Verminderde interesse of een verminderd vermogen om plezier te beleven
o Lichamelijke symptomen:
¨ Vermindering of toename van de eetlust en het gewicht
¨ Verstoring van het slaappatroon (gaat meestal over het vroeg wakker
worden) à Zowel in- als doorslaap moeilijkheden
¨ Veranderingen in de motoriek (remming of agitatie)
¨ Vermoeidheid of verlies van energie
o Cognitieve symptomen:
¨ Zelfverwijten en schuldgevoelens
¨ Verminderd concentratievermogen of besluiteloosheid
¨ Gedachten aan dood of suïcide
Þ Gedurende tenminste 2 weken
• Symptoomcriteria manische episode:
o Affectieve symptomen: à kerncluster
¨ Verhoogde, expansieve of prikkelbare stemming
o Bijkomende symptomen (3/4):
¨ Opgeblazen gevoel van eigenwaarde of grootheidsideeën
¨ Verminderde behoefte aan slaap
¨ Spraakzamer dan gebruikelijk of spreekdrang
¨ Gedachtevlucht of de subjectieve beleving dat de gedachten jagen
¨ Verhoogde afleidbaarheid
¨ Toeneming van doelgerichte activiteit of psychomotorische agitatie
¨ Ontremming
Þ Gedurende tenminste 1 week
,• Manisch vs. depressief:
o Hypervigiliteit = verhoogde waakzaamheid
o Hypovigiliteit = verlaagde waakzaamheid
o Gevoel van insufficiëntie = verlaagd zelfbeeld lage eigenwaarde
• Symptoomcriteria hypomane episode:
o Verhoogde, expansieve of prikkelbare stemming
o De episode is niet ernstig genoeg om duidelijke beperkingen in het sociaal of
beroepsmatig functioneren te veroorzaken of een opname in een ziekenhuis
noodzakelijk te maken, en er zijn geen psychotische verschijnselen (in vergelijking
met manische episode)
o Gedurende (tenminste) 4 dagen
• Symptoomcriteria gemengde episode:
o Er wordt voldaan aan de criteria van zowel een manische episode, als die van een
depressieve episode
o De stemmingsstoornis is voldoende ernstig om duidelijke beperkingen in werk,
sociale activiteiten of relaties met anderen te veroorzaken, of opname in een
ziekenhuis noodzakelijk te maken om de schade voor zichzelf of anderen te
voorkomen, of er zijn psychotische kenmerken
o De symptomen zijn niet het gevolg van de directe fysiologische effecten van een
middel (bv. drugs, medicatie of andere behandeling) of een somatische aandoening
(bv. hypothyreoïdie)
o Gedurende tenminste 1 week
, • Depressieve stemmingsstoornissen:
o Depressieve stoornis – specificaties:
¨ Éénmalig vs. recidiverende (komt vaker voor (= chronisch)) depressieve
episode
¨ Ernst van de symptomen: (ander behandelbeleid)
à Licht
à Matig
à Ernstig
¨ Aard van de symptomen:
à Psychotische kenmerken (zijn stemmingscongruent)
à Katatone kenmerken
à Melancholische kenmerken (geen reactiviteit)
à Atypische kenmerken (reactiviteit)
¨ Beloop van de symptomen:
à Chronisch
à Gedeeltelijk of geheel in remissie (= geen symptomen meer vertonen)
à Met begin post-partum
à Met seizoenpatroon
o Dysthyme stoornis:
¨ Milde variant van de depressieve stoornis (iets minder uitgesproken
klachten)
¨ Affectieve symptomen:
à Depressieve stemming het grootste deel van de dag, meer dagen wel dan
niet, zoals blijkt uit ofwel subjectieve mededelingen ofwel uit observatie
door anderen.
¨ Bijkomende symptomen (tenminste 2):
à Slechte eetlust of te veel eten
à Insomnia of hypersomnia (slaapklachten)
àWeinig energie of moeheid
àGering gevoel van eigenwaarde
à Slechte concentratie of moeilijkheden om tot een besluit te komen
à Gevoelens van hopeloosheid
¨ Gedurende tenminste 2 jaar bij volwassenen en tenminste 1 jaar bij kinderen
o Andere:
¨ Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis
¨ Premenstruele stemmingsstoornis
¨ Depressieve stemmingsstoornis door een middel/medicatie
¨ Depressieve stemmingsstoornis door een somatische aandoening
psychiatrie
, Stemmingsstoornissen:
• Symptoomcriteria (5 of meer) depressieve episodes: (3 clusters)
o Affectieve symptomen (minstens 1) à de kernsymptomen
¨ Overheersende sombere stemming
à Stemming is diffuus en duurzaam
¨ Verminderde interesse of een verminderd vermogen om plezier te beleven
o Lichamelijke symptomen:
¨ Vermindering of toename van de eetlust en het gewicht
¨ Verstoring van het slaappatroon (gaat meestal over het vroeg wakker
worden) à Zowel in- als doorslaap moeilijkheden
¨ Veranderingen in de motoriek (remming of agitatie)
¨ Vermoeidheid of verlies van energie
o Cognitieve symptomen:
¨ Zelfverwijten en schuldgevoelens
¨ Verminderd concentratievermogen of besluiteloosheid
¨ Gedachten aan dood of suïcide
Þ Gedurende tenminste 2 weken
• Symptoomcriteria manische episode:
o Affectieve symptomen: à kerncluster
¨ Verhoogde, expansieve of prikkelbare stemming
o Bijkomende symptomen (3/4):
¨ Opgeblazen gevoel van eigenwaarde of grootheidsideeën
¨ Verminderde behoefte aan slaap
¨ Spraakzamer dan gebruikelijk of spreekdrang
¨ Gedachtevlucht of de subjectieve beleving dat de gedachten jagen
¨ Verhoogde afleidbaarheid
¨ Toeneming van doelgerichte activiteit of psychomotorische agitatie
¨ Ontremming
Þ Gedurende tenminste 1 week
,• Manisch vs. depressief:
o Hypervigiliteit = verhoogde waakzaamheid
o Hypovigiliteit = verlaagde waakzaamheid
o Gevoel van insufficiëntie = verlaagd zelfbeeld lage eigenwaarde
• Symptoomcriteria hypomane episode:
o Verhoogde, expansieve of prikkelbare stemming
o De episode is niet ernstig genoeg om duidelijke beperkingen in het sociaal of
beroepsmatig functioneren te veroorzaken of een opname in een ziekenhuis
noodzakelijk te maken, en er zijn geen psychotische verschijnselen (in vergelijking
met manische episode)
o Gedurende (tenminste) 4 dagen
• Symptoomcriteria gemengde episode:
o Er wordt voldaan aan de criteria van zowel een manische episode, als die van een
depressieve episode
o De stemmingsstoornis is voldoende ernstig om duidelijke beperkingen in werk,
sociale activiteiten of relaties met anderen te veroorzaken, of opname in een
ziekenhuis noodzakelijk te maken om de schade voor zichzelf of anderen te
voorkomen, of er zijn psychotische kenmerken
o De symptomen zijn niet het gevolg van de directe fysiologische effecten van een
middel (bv. drugs, medicatie of andere behandeling) of een somatische aandoening
(bv. hypothyreoïdie)
o Gedurende tenminste 1 week
, • Depressieve stemmingsstoornissen:
o Depressieve stoornis – specificaties:
¨ Éénmalig vs. recidiverende (komt vaker voor (= chronisch)) depressieve
episode
¨ Ernst van de symptomen: (ander behandelbeleid)
à Licht
à Matig
à Ernstig
¨ Aard van de symptomen:
à Psychotische kenmerken (zijn stemmingscongruent)
à Katatone kenmerken
à Melancholische kenmerken (geen reactiviteit)
à Atypische kenmerken (reactiviteit)
¨ Beloop van de symptomen:
à Chronisch
à Gedeeltelijk of geheel in remissie (= geen symptomen meer vertonen)
à Met begin post-partum
à Met seizoenpatroon
o Dysthyme stoornis:
¨ Milde variant van de depressieve stoornis (iets minder uitgesproken
klachten)
¨ Affectieve symptomen:
à Depressieve stemming het grootste deel van de dag, meer dagen wel dan
niet, zoals blijkt uit ofwel subjectieve mededelingen ofwel uit observatie
door anderen.
¨ Bijkomende symptomen (tenminste 2):
à Slechte eetlust of te veel eten
à Insomnia of hypersomnia (slaapklachten)
àWeinig energie of moeheid
àGering gevoel van eigenwaarde
à Slechte concentratie of moeilijkheden om tot een besluit te komen
à Gevoelens van hopeloosheid
¨ Gedurende tenminste 2 jaar bij volwassenen en tenminste 1 jaar bij kinderen
o Andere:
¨ Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis
¨ Premenstruele stemmingsstoornis
¨ Depressieve stemmingsstoornis door een middel/medicatie
¨ Depressieve stemmingsstoornis door een somatische aandoening
