Samenvatting verpleegkundige aspecten: oncologie

Verpleegkundige aspecten

kanker = oncologische patienten vind je overal.

Vijfjaarsoverleving= vijf jaar na laatste behandeling nog kanker vrij = genezen

Tumorafhankelijk= sommige tumoren hebben een langere/kortere periode nodig voor overleving na
laatste behandeling

Wanneer moeten we bezorgd zijn? Wat zijn de alarm tekens

 Verranderd stoelgangs patroon: onverklaarbaare verrandering in stoelgang (bv mama
opeens niet meer kunnen gaan enkel kleine keuteltjes, weken aan een stuk)
 Moedervlekken op de rug, die je zelf niet int oog kan nemen= foto laten nemen om de zoveel
tijd /dermatoloog check
 Knobbel in de borst= is vaak ook pijnloos, niet laten aanslepen, is niet altijd direct voelbaar
 Onbedoelt vocht of stoelgangsverlies= bv braken-> navraag
 Wonde die niet geneest? Diabetes? Iets anders? Onverklaarbaar-> huisarts
 Afvallen zonder bedoeling= niet normaal laten nakijken
 Langaanhoudende hoest= nalaten kijken , even nagaan of er een oorzaak voor kan zijn?

Preventie

 Primaire preventie : proberen voorkomen: vb rookstop, zonne creme smeren
 Secundair preventie : vroege detectie: vb screening borstkanker of colonkanker, fob,
uitstrijke geny
 Tertiair preventie: voorkomen van recidief= als je het gehad hebt, proberen om niet te
hervallen (voorkomen recidief) bv: educatie
 Groenten en fruit hebben een beschermend effect: anti- oxidanten remmen de schade af die
het oxidatieproces veroorzaakt door de productie van vrije radicalen.

Het ontstaan / carcinogenese

 Cellen ontsporen in hun groeikinetiek en ontsnappen aan de regulerende processen van het
lichaam
 => Multi hitmodel




1

, Ontsporen: er gebeurt een verandering in de cel (vb door blootstelling aan een carcinogeen) =
initiatie

Promotie: proliferatie op de gewone cel door positieve of negatieve modulatie van de cel

 Multi hit ( even googlen)
 Stamcel= cel die eender welke cel kan worden , afhankelijk van de initiatie
 Modilatie=

Navragen GIO, niet volledig kunnen opschrijven,multihitmodel




 Mitose=celdeling/cel aanmaak
 Apoptose= natuurlijke cel dood ( als de cyclus van de cel gedaan is, afbraak cellen)
 Is normaal in evenwicht

Als dit verstoord is mitose is meer dan apoptose, krijg je teveel cellen , tumor is woekering van cellen
(onbalans in mitose en apoptose) genen sturen dit procces

 Oncogenen: KUNNEN de groei in de kankercel stimuleren vb HER2neugen
 Tumorsuppressorgenen: remmen de groei van kankercellen => niet of abnormaal
functioneren doet tumor toenemen
 DNA herstelgenen kunnen foutieve mutaties in het DNA herstellen ( als deze niet werken kan
dna niet worden herstelt)

2