Aardrijkskunde 1 Wereld Globalisering
1.1 globalisering: one world?
Globalisering: het begrip
Globalisering (mondialisering) = het proces waarbij op een groot aantal terreinen
de verweven tussen gebieden en samenleving op aarde toeneemt.
→ zie je aan de toename van de gemiddelde afstand waarover goederen,
mensen en kapitaal zich verplaatsen + leven van mensen wordt beïnvloed
door gebeurtenissen van ver weg.
Globalisering ⇏ Aardrijkskunde
omdat, het proces invloed heeft op de inrichting en functie van een gebied.
Technologie vernieuwing stimuleert de globalisering
Globalisering → kent 2 soorten technologie →
transporttechnologie
Technologie die nodig is om het vervoer van grondstoffen, goederen en mensen
mogelijk maken.
Informatie- of communicatie technologie
technologie om de uitwisseling van informatie mogelijk te maken.
Sinds 1980 zijn er drie ontwikkelingen van belang:
1. Reis en vervoerstijden zijn sneller.
2. Transport en communicatie zijn goedkoper geworden →
toenemende capaciteit van schepen en vliegtuigen en de
komst van de containers.
3. Infrastructuur rond transport en dataverkeer (wegens, haven, vliegvelden en
telecommunicatie) is verbeterd.
Tijd - ruimte compressie
globalisering is geen nieuw proces. eerst tijdens de ontdekkingsreizen van de 16e
eeuw en daaropvolgend kolonisatie. Na 1990 verloopt het snel.
→ motoren van dit proces is de multinationale onderneming (mno of
multinational). De bedrijven vestigen zich door de hele wereld en zijn en
mondiaal netwerk. De mno’s worden gesteund door de verbetering van de
transport en communicatietechnologie. → (gevolg) de relatieve afstand
tussen gebieden afneemt. De ontwikkeling waarbij ruimte en tijd in elkaar wordt
,gedrukt = tijd-ruimtecompressie. MNO's op zoek naar plek waar je
best/goedkoopst kunt produceren. → maximale winst
de wereld wordt als het ware kleiner.
opvallend! vernieuwingen op transport en communicatie gebied elkaar steeds sneller
opvolgen. wel, de verbetering van de infrastructuur de neiging heeft zich te
concentreren in de best ontwikkelde regio’s. gevolg, tijd-ruimtecompressie in de ene
gebied veel sneller verloopt dan in het andere gebied.
Communicatie Nairobi en Londen heel snel vergeleken hoofdstad en het Keniaanse
platteland.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Leg uit dat door de tijd- en ruimte compressie de wereld steeds meer als een global
village kan worden beschouwd?
Door moderne transport- en communicatiemiddelen wordt ruimte en tijd als het ware in elkaar
gedrukt. Net als in een dorp zijn we onmiddellijk op de hoogte van wat er gebeurt in de wereld.
Een kenmerk van tijdruimte compressie is dat de relatieve afstand tussen gebieden
verandert, geef de oorzaak en gevolg
Door de tijd-ruimtecompressie neemt de tijd die nodig is om een afstand te overbruggen af
(oorzaak). Het gevolg is dat de relatieve afstand tussen gebieden daalt.
Welke ontwikkeling hebben de tijdruimte compressie sinds 1980 sterk bevorderd?
De snelle ontwikkeling van transport- en informatietechnologie en de internationalisering van
Bedrijven.
Nike zoekt een locatie voor de locatie en productie van hoogwaardige trendy
sportschoenen. Noem drie redenen waarom Nike voor Düsseldorf kiest.
Düsseldorf ligt in de ‘blauwe banaan’. Hier heb je een goedopgeleide beroepsbevolking, een grote
afzetmarkt en van hieruit zijn de meest ontwikkelde delen van Europa en de rest van de wereld
prima te bereiken.
1.2 Economische globalisering: oorzaken
Multinationals: "'Think global, act local''
Bij de WTO (wereldhandelsorganisatie) is de vrijemarkteconomie de leidende
economische systeem geworden. De liberalisering (vrijer worden) van wereldhandel
is toegenomen. Weinig met de overheid.
Gevolgen;
Productie + Uitwisseling van goederen en diensten een internationaler
karakter krijgen.
, Gebieden economisch hechter verbonden raken. Belangrijk is een gunstige
ligging.
Grenzen vervagen
Importheffing wordt afgebouwd (handelsbelemmeringen) = importtarief, tariefmuur,
importquota. → WTO controleren + vrijhandel wordt gestimuleerd.
Handelsblokken = groepjes landen die samenwerken over de
buitenlandse investeringen. (NAFTA, EU)
Globalisering → Verplaatsen productieketen van regionale/nationale
schaalniveau → mondiale schaalniveaus.
De productieketen wordt uitgerekt.
Voor de industriële revolutie (1945) werd een product helemaal gemaakt
in een bedrijf of binnen een regio. mno's zijn minder gekoppeld aan
nationale thuisbasis. Zoveel winst kunnen behalen. Arbeidsintensieve
delen van het productieproces verplaatst naar lagelonenlanden.
→ gevolg:
productieketen van goederen – route die product aflegt van
grondstof en consument- steeds meer wordt opgedeeld over
gebieden.
Groot deel van wereldhandel plaatsvindt tussen verschillende
onderdelen van de eigen multinational.
→ Handel en het vervoer sneller gegroeid dan productie.
Nu ook mno's de afzetmarkten veroveren in BRIC-landen (Brazilië,
Rusland, India, China)
1.3 Economische globalisering: gevolgen
De triade bedreigd?
De drie economische kerngebieden in de wereld: Japan, EU en VS. Zij beheersen de
wereldeconomie en zijn de Triade. Hun Mondiaal netwerk wordt bedreigd want de invloed
van semiperiferie landen neemt toe, vooral Azië ontwikkelt zich snel. → Global shift =
het verschuiven van economisch zwaartepunt in de wereld. Van de triade
naar de oostkust van Azië.
De ruimtelijke gevolgen van globalisering
Komst van werk → ontwikkeling van een land.
Na 1980 ontstaan van nieuwe internationale arbeidsverdeling =
welke taken (grondstoffenleverancier, dienstverlener etc.) elk deel
van het wereldsysteem zijn rekening neemt. Door global shift
1.1 globalisering: one world?
Globalisering: het begrip
Globalisering (mondialisering) = het proces waarbij op een groot aantal terreinen
de verweven tussen gebieden en samenleving op aarde toeneemt.
→ zie je aan de toename van de gemiddelde afstand waarover goederen,
mensen en kapitaal zich verplaatsen + leven van mensen wordt beïnvloed
door gebeurtenissen van ver weg.
Globalisering ⇏ Aardrijkskunde
omdat, het proces invloed heeft op de inrichting en functie van een gebied.
Technologie vernieuwing stimuleert de globalisering
Globalisering → kent 2 soorten technologie →
transporttechnologie
Technologie die nodig is om het vervoer van grondstoffen, goederen en mensen
mogelijk maken.
Informatie- of communicatie technologie
technologie om de uitwisseling van informatie mogelijk te maken.
Sinds 1980 zijn er drie ontwikkelingen van belang:
1. Reis en vervoerstijden zijn sneller.
2. Transport en communicatie zijn goedkoper geworden →
toenemende capaciteit van schepen en vliegtuigen en de
komst van de containers.
3. Infrastructuur rond transport en dataverkeer (wegens, haven, vliegvelden en
telecommunicatie) is verbeterd.
Tijd - ruimte compressie
globalisering is geen nieuw proces. eerst tijdens de ontdekkingsreizen van de 16e
eeuw en daaropvolgend kolonisatie. Na 1990 verloopt het snel.
→ motoren van dit proces is de multinationale onderneming (mno of
multinational). De bedrijven vestigen zich door de hele wereld en zijn en
mondiaal netwerk. De mno’s worden gesteund door de verbetering van de
transport en communicatietechnologie. → (gevolg) de relatieve afstand
tussen gebieden afneemt. De ontwikkeling waarbij ruimte en tijd in elkaar wordt
,gedrukt = tijd-ruimtecompressie. MNO's op zoek naar plek waar je
best/goedkoopst kunt produceren. → maximale winst
de wereld wordt als het ware kleiner.
opvallend! vernieuwingen op transport en communicatie gebied elkaar steeds sneller
opvolgen. wel, de verbetering van de infrastructuur de neiging heeft zich te
concentreren in de best ontwikkelde regio’s. gevolg, tijd-ruimtecompressie in de ene
gebied veel sneller verloopt dan in het andere gebied.
Communicatie Nairobi en Londen heel snel vergeleken hoofdstad en het Keniaanse
platteland.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Leg uit dat door de tijd- en ruimte compressie de wereld steeds meer als een global
village kan worden beschouwd?
Door moderne transport- en communicatiemiddelen wordt ruimte en tijd als het ware in elkaar
gedrukt. Net als in een dorp zijn we onmiddellijk op de hoogte van wat er gebeurt in de wereld.
Een kenmerk van tijdruimte compressie is dat de relatieve afstand tussen gebieden
verandert, geef de oorzaak en gevolg
Door de tijd-ruimtecompressie neemt de tijd die nodig is om een afstand te overbruggen af
(oorzaak). Het gevolg is dat de relatieve afstand tussen gebieden daalt.
Welke ontwikkeling hebben de tijdruimte compressie sinds 1980 sterk bevorderd?
De snelle ontwikkeling van transport- en informatietechnologie en de internationalisering van
Bedrijven.
Nike zoekt een locatie voor de locatie en productie van hoogwaardige trendy
sportschoenen. Noem drie redenen waarom Nike voor Düsseldorf kiest.
Düsseldorf ligt in de ‘blauwe banaan’. Hier heb je een goedopgeleide beroepsbevolking, een grote
afzetmarkt en van hieruit zijn de meest ontwikkelde delen van Europa en de rest van de wereld
prima te bereiken.
1.2 Economische globalisering: oorzaken
Multinationals: "'Think global, act local''
Bij de WTO (wereldhandelsorganisatie) is de vrijemarkteconomie de leidende
economische systeem geworden. De liberalisering (vrijer worden) van wereldhandel
is toegenomen. Weinig met de overheid.
Gevolgen;
Productie + Uitwisseling van goederen en diensten een internationaler
karakter krijgen.
, Gebieden economisch hechter verbonden raken. Belangrijk is een gunstige
ligging.
Grenzen vervagen
Importheffing wordt afgebouwd (handelsbelemmeringen) = importtarief, tariefmuur,
importquota. → WTO controleren + vrijhandel wordt gestimuleerd.
Handelsblokken = groepjes landen die samenwerken over de
buitenlandse investeringen. (NAFTA, EU)
Globalisering → Verplaatsen productieketen van regionale/nationale
schaalniveau → mondiale schaalniveaus.
De productieketen wordt uitgerekt.
Voor de industriële revolutie (1945) werd een product helemaal gemaakt
in een bedrijf of binnen een regio. mno's zijn minder gekoppeld aan
nationale thuisbasis. Zoveel winst kunnen behalen. Arbeidsintensieve
delen van het productieproces verplaatst naar lagelonenlanden.
→ gevolg:
productieketen van goederen – route die product aflegt van
grondstof en consument- steeds meer wordt opgedeeld over
gebieden.
Groot deel van wereldhandel plaatsvindt tussen verschillende
onderdelen van de eigen multinational.
→ Handel en het vervoer sneller gegroeid dan productie.
Nu ook mno's de afzetmarkten veroveren in BRIC-landen (Brazilië,
Rusland, India, China)
1.3 Economische globalisering: gevolgen
De triade bedreigd?
De drie economische kerngebieden in de wereld: Japan, EU en VS. Zij beheersen de
wereldeconomie en zijn de Triade. Hun Mondiaal netwerk wordt bedreigd want de invloed
van semiperiferie landen neemt toe, vooral Azië ontwikkelt zich snel. → Global shift =
het verschuiven van economisch zwaartepunt in de wereld. Van de triade
naar de oostkust van Azië.
De ruimtelijke gevolgen van globalisering
Komst van werk → ontwikkeling van een land.
Na 1980 ontstaan van nieuwe internationale arbeidsverdeling =
welke taken (grondstoffenleverancier, dienstverlener etc.) elk deel
van het wereldsysteem zijn rekening neemt. Door global shift
