motorische leren leerjaar 1

Motorisch leren:
Les 1: physical literacy
Doelstelling van deze les:
 Je kunt uitleggen waarom het aanleren van motorische vaardigheden belangrijk is voor het
kind
 Je kunt uitleggen wat Physical Literacy betekent
 Je kunt de vier kernelementen van Physical Literacy benoemen en toelichten vanuit de
beroepspraktijk
 Je kunt uitleggen hoe ‘leren’ verloopt
Leren:
 ‘een proces dat leidt tot relatief duurzame veranderingen in het gedragspotentieel als gevolg
van specifieke ervaringen met de omgeving’
 Dus, er moet sprake zijn van een relatief duurzame en stabiele toename van de prestatie als
gevolg van specifieke ervaring of oefening
 Leren verloopt niet lineair
Motorisch leren:
 Motorisch leren (ML): de definitie van leren toegepast in een motorische context:
- Vaardigheden waarbij doelbewust wordt bewogen
- Vaardigheden die aangeleerd kunnen worden
 Waarom moet iemand motorisch vaardiger worden?
Theoretisch kader: motorische vaardigheid:
4 criteria van motorische vaardigheid (motor skill):
1. Er is een duidelijk doel
2. Lichaam en ledematen zijn nodig om dat doel te bereiken
3. Het zijn vrijwillige bewegingen (reflexen zijn onvrijwillig)
4. Motorische vaardigheden ontwikkelen zich als gevolg van oefening
Physical Literacy/geletterdheid:
 Physical literacy is the motivation (motivatie), confidence (vertrouwen), physical competence
(competitive). Knowledge and understanding (kennis en begrip) to value and take
responsibility for engagement in physical activities for life
 Motivatie om de eigen ‘motorische mogelijkheden’ veder te ontwikkelen. De competentie
om te bewegen binnen een brede variatie van uitdagende beweegsituatie. Vertrouwen in de
eigen bewegingsmogelijkheden. Kennis over de eigen bewegingsmogelijkheden.

Les 2: FMV en classificeren
Doelstellingen deze les:
• Je kunt uitleggen wat Fundamentele Motorische Vaardigheden (FMV) zijn.
• Je kunt motorische vaardigheden classificeren volgens:
− Open > closed
− Gross > fine
− Discrete – continuous – serial
− Cognitieve > motor
• Je kunt uitleggen hoe het multidimensionaal classification system van Gentile werkt
Fundamentele motorische vaardigheden (FMV) fundamental movement skills (FMS):
 Wat betekent fundamenteel?
- De bouwstenen
 Aan wat voor bewegingen moet je dan denken?
- Lopen
- Rennen
- Springen

, - Werpen
- Werpen
- Slaan
 Deze bewegingen vormen een basis voor specifieke bewegingssituaties
- Voorbeeld: je moet kunnen rennen om te kunnen basketballen


Fundamentele motorische vaardigheden:
 Indelen volgens drie categorieën
- Locomotorische vaardigheden: jezelf verplaatsen ( van A naar B)
- Ballistische vaardigheden: een object lanceren, niet meer te corrigeren tijdens de
beweging
- Manipulatieve vaardigheden: ‘lichaam’ gebruiken om ‘iets’ met een object te doen, iets
onder controle krijgen/houden
 Voorbeelden:
- Rennen door het bos? Locomotie
- Gooien van een papieren vliegtuigje? Ballistisch
- Glas oppakken van tafel? Manipulatief
- Fietsen naar school? Locomotie en manipulatief
- Huppelen met een bal in je handen? Locomotie en manipulatief
Waarom classificeren?
 Geeft je als docent een vertrekpunt om je leerproces in te richten
 Helpt om verhouding tussen bewegingen in kaart te brengen
 Classificeren is een glijdende schaal: het is niet of het een of het ander maar meer van het
een en minder van het ander
Classificeren:
Open - gesloten
 Je kunt vaardigheden beschrijven in termen van open – gesloten
 Bij ‘open’ spelen factoren in de omgeving een grote rol, ‘gesloten’ weet je al wat je gaat doen
 Voorbeeld:
- Voetbal? Open
- Basketbal? Open
- Turnen? Gesloten
- Hardlopen? Gesloten (door hindering van verkeer kan soms open)
Fijn – grof
 Je kunt vaardigheden beschrijven in termen van fijn – grof
 Welke/hoeveel spieren je gebruikt tijdens het uitvoeren
 Voorbeeld:
- Schrijven? Fijn
- Hardlopen? Grof
- Gewichtheffen? Grof
Discreet – continu – serieel
 Je kunt vaardigheden beschrijven in termen van discreet – continu – serieël
 Discreet: kort, duidelijk begin en einde (gooien, golfswing)
 Continue: repeterend, er zit geen echt begin en eind aan de beweging (fietsen)
 Serieel: aaneenschakeling van discrete taken, iets langer (arabier + flick flack + handstand
overslag + salto). De seriële bewegingen zijn complexer en moeilijker uit te voeren
vergeleken met de discrete taken.
 Voorbeelden:
- Radslag? discreet
- hardlopen? Continu
- een opbouwende aanval bij de voetbal? serieel

, Motorisch – cognitief
 Je kunt vaardigheden beschrijven in termen van motorisch – cognitief
Multidimensionaal classificatie model van gentile:
 Classificeren om te begrijpen
1. Omgeving afhankelijke variabelen
2. Actie vereisten van een beweging (het lichaam)




Opdracht: open – gesloten
 Turnen? Gesloten
 Speerwerpen? Gesloten
 Darts? Gesloten
 Voetbal? Open
 Hardlopen (marathon)? Beide
 Springen? Gesloten
 Basketbal? Open
 Knikkeren? Beide
 Freerunnen? Open
 Golf? Beide
 Wielrennen? Beide

Les 3: motorische ontwikkelingsmodellen (MOM)
Doelstellingen deze les:
 Je weet dat motorische vaardigheden op verschillende leeftijden worden geleerd.
 Je kunt uitleggen waarom niet iedereen in dezelfde volgorde motorische vaardigheden leert.
 Je kunt de verschillende Motorische ontwikkelingsmodellen (MOM) uitleggen.
- Gallagher
- Shirley
- Wickstrom
- Fitts & Posner
Motorische vaardigheden:
 Leert iedereen in dezelfde volgorde en op ‘t zelfde moment?
 Wat is een makkelijke beweging?
 Wat is een moeilijke beweging?
 Leer je altijd eerst de makkelijke beweging en dan de moeilijke beweging?

Modellen (ontwikkelingsvolgorde):