Samenvatting Bestuurskundig onderzoek
Hoofdstuk 1: bestuurskundig onderzoek
Interdisciplinair vs. Multidisciplinair:
Omdat bestuurskunde een wetenschap is die meerdere invalshoeken
tegelijkertijd bekijkt word de bestuurskunde ook wel interdisciplinair genoemd.
Omdat bestuurskunde een wetenschap is die kennis uit verschillende disciplines
afwisselt word de bestuurskunde ook wel multidisciplinair genoemd.
Omdat de bestuurskunde veel ideeën uit andere disciplines haalt heeft het een
beperkte body of knowledge, ze brengt weinig eigen theorie voort. Dit heeft
er mede mee te maken dat bestuurskundig onderzoek meer gericht is op het
oplossen van actuele problemen. Daarnaast zijn veel onderzoeken uniek van aard
dus zijn de uitkomsten niet op andere gevallen toepasbaar.
Bestuurskundig onderzoek kan zowel onderzoek van beleid als onderzoek voor
beleid betekenen. Bij onderzoek van beleid gaat het om een onderzoek met
beleid als object. Voorbeelden van dit soort onderzoek zijn de ontwikkeling van
het garbage can model of het rondenmodel.
Resultaten van dit soort onderzoek kunnen worden gebruikt om het toekomstige
beleid te verbeteren.
Bij onderzoek voor beleid is beleid de uitkomst van het onderzoek of word het
gevoed door het onderzoek. Bij dit soort onderzoek is de inhoud van het beleid
belangrijk, omdat dit gebruikt word om het nieuwe beleid vorm te geven.
Voorbeelden van dit soort onderzoek zijn:
- Trendonderzoek: het signaleren en analyseren van maatschappelijke
ontwikkelingen. Hierbij kunnen scenario’s worden beschreven die ontstaan
bij een bepaalde keuze.
- Kosten-batenanalyse: hierbij worden de kosten en baten van het beleid van
te voren (ex ante) of naderhand (ex post) berekend.
- Evaluatieonderzoek.
Hoofdstuk 2: probleemstelling
De probleemstelling beschrijft het onderwerp of de vraag die word onderzocht,
daarnaast omschrijft hij wat voor soort antwoord of uitspraak de onderzoeker
zoekt. Het opstellen van een probleemstelling word problematiseren genoemd.
In de wetenschap hoeft een probleem niet perse negatief te zijn. Het kan ook
gaan om een gebeurtenis die word beschreven. De uitkomst is dan geen
oplossing maar een inzicht in oorzaken en gevolgen ervan. Er word dan
gesproken van een kennisprobleem in plaats van een probleem. Bij
bestuurskundig onderzoek gaat het vaak over praktische knelpunten waarvoor
een oplossing gezocht moet worden.
Problematiseren vereist vooronderzoek om te achterhalen welke aspecten in
aanmerking komen voor het onderzoek. De uiteindelijke vraag en doel van het
onderzoek hangen af van:
, - De interesse en voorkennis van de onderzoeker: deze bepaald de keuze
van het probleem en de manier van probleemstelling.
- Stand van de wetenschap: de wetenschappelijke relevantie is
afhankelijk van hoeveel onderzoek er al is over het onderwerp en de
betrouwbaarheid ervan. Deze stand van zaken word weergegeven in het
literatuuroverzicht.
- Wensen van de opdrachtgever: de onderzoeker moet de wensen en
opdracht van de opdrachtgever vertalen naar de probleemstelling. Dit kan
lastig zijn omdat de opdrachtgever vaak niet genoeg kennis bezit of niet
geïnteresseerd zijn in diepgang.
- Praktische omstandigheden: er moet rekening worden gehouden met
praktische omstandigheden als gebrek aan tijd, geld en/of de grootte van
het onderzoek in verband met de haalbaarheid ervan.
Naast de bovengenoemde punten is het bij de probleemstelling ook belangrijk om
de maatschappelijke relevantie te duiden. De maatschappelijke relevantie
geeft weer wat het onderzoek zal bijdragen aan de oplossing van actuele
maatschappelijke vraagstukken.
Bij het kiezen van een probleemstelling kunnen verschillende fouten gemaakt
worden:
- Een onvolledige relatie tussen de doelstelling en vraagstelling: deze
kunnen ontbreken of niet op elkaar aansluiten.
- Onvoldoende afbakenen van het te onderzoeken probleem: te veel
problemen tegelijkertijd willen onderzoeken of te veel details in plaats van
het werkelijke probleem.
- De probleemstelling sluit niet aan op de vraag van de opdrachtgever: de
opdrachtgever wil een praktisch toepasbare oplossing, waardoor de
wetenschappelijke interesse niet van toepassing is voor het eindresultaat.
Voor het onderzoek is het belangrijk om het doel van het onderzoek aan te
geven. Hierbij valt onderscheid te maken tussen verschillende doelstelling. Er is
sprake van een hiërarchie van doelstellingen. Deze hiërarchie is er in twee
opzichten:
- Naarmate er bij aanvang van het onderzoek meer kennis is over het
onderwerp is exploratief en beschrijvend onderzoek een minder relevante
doelstelling.
- Doelstellingen als diagnose, ontwerp en evaluatie kunnen alleen vervuld
worden als het onderzochte knelpunt eerst word beschreven en verklaard.
Doelstellingen van onderzoek:
- Exploratie: verkennend onderzoek waar weinig kennis over is. Mondt uit
in empirische beschrijvingen.
- Descriptie: onderzoek waarin gebeurtenissen of kenmerken van het
onderwerp worden beschreven. Kan zowel empirisch of aan de hand van
theoretische begrippen.
Hoofdstuk 1: bestuurskundig onderzoek
Interdisciplinair vs. Multidisciplinair:
Omdat bestuurskunde een wetenschap is die meerdere invalshoeken
tegelijkertijd bekijkt word de bestuurskunde ook wel interdisciplinair genoemd.
Omdat bestuurskunde een wetenschap is die kennis uit verschillende disciplines
afwisselt word de bestuurskunde ook wel multidisciplinair genoemd.
Omdat de bestuurskunde veel ideeën uit andere disciplines haalt heeft het een
beperkte body of knowledge, ze brengt weinig eigen theorie voort. Dit heeft
er mede mee te maken dat bestuurskundig onderzoek meer gericht is op het
oplossen van actuele problemen. Daarnaast zijn veel onderzoeken uniek van aard
dus zijn de uitkomsten niet op andere gevallen toepasbaar.
Bestuurskundig onderzoek kan zowel onderzoek van beleid als onderzoek voor
beleid betekenen. Bij onderzoek van beleid gaat het om een onderzoek met
beleid als object. Voorbeelden van dit soort onderzoek zijn de ontwikkeling van
het garbage can model of het rondenmodel.
Resultaten van dit soort onderzoek kunnen worden gebruikt om het toekomstige
beleid te verbeteren.
Bij onderzoek voor beleid is beleid de uitkomst van het onderzoek of word het
gevoed door het onderzoek. Bij dit soort onderzoek is de inhoud van het beleid
belangrijk, omdat dit gebruikt word om het nieuwe beleid vorm te geven.
Voorbeelden van dit soort onderzoek zijn:
- Trendonderzoek: het signaleren en analyseren van maatschappelijke
ontwikkelingen. Hierbij kunnen scenario’s worden beschreven die ontstaan
bij een bepaalde keuze.
- Kosten-batenanalyse: hierbij worden de kosten en baten van het beleid van
te voren (ex ante) of naderhand (ex post) berekend.
- Evaluatieonderzoek.
Hoofdstuk 2: probleemstelling
De probleemstelling beschrijft het onderwerp of de vraag die word onderzocht,
daarnaast omschrijft hij wat voor soort antwoord of uitspraak de onderzoeker
zoekt. Het opstellen van een probleemstelling word problematiseren genoemd.
In de wetenschap hoeft een probleem niet perse negatief te zijn. Het kan ook
gaan om een gebeurtenis die word beschreven. De uitkomst is dan geen
oplossing maar een inzicht in oorzaken en gevolgen ervan. Er word dan
gesproken van een kennisprobleem in plaats van een probleem. Bij
bestuurskundig onderzoek gaat het vaak over praktische knelpunten waarvoor
een oplossing gezocht moet worden.
Problematiseren vereist vooronderzoek om te achterhalen welke aspecten in
aanmerking komen voor het onderzoek. De uiteindelijke vraag en doel van het
onderzoek hangen af van:
, - De interesse en voorkennis van de onderzoeker: deze bepaald de keuze
van het probleem en de manier van probleemstelling.
- Stand van de wetenschap: de wetenschappelijke relevantie is
afhankelijk van hoeveel onderzoek er al is over het onderwerp en de
betrouwbaarheid ervan. Deze stand van zaken word weergegeven in het
literatuuroverzicht.
- Wensen van de opdrachtgever: de onderzoeker moet de wensen en
opdracht van de opdrachtgever vertalen naar de probleemstelling. Dit kan
lastig zijn omdat de opdrachtgever vaak niet genoeg kennis bezit of niet
geïnteresseerd zijn in diepgang.
- Praktische omstandigheden: er moet rekening worden gehouden met
praktische omstandigheden als gebrek aan tijd, geld en/of de grootte van
het onderzoek in verband met de haalbaarheid ervan.
Naast de bovengenoemde punten is het bij de probleemstelling ook belangrijk om
de maatschappelijke relevantie te duiden. De maatschappelijke relevantie
geeft weer wat het onderzoek zal bijdragen aan de oplossing van actuele
maatschappelijke vraagstukken.
Bij het kiezen van een probleemstelling kunnen verschillende fouten gemaakt
worden:
- Een onvolledige relatie tussen de doelstelling en vraagstelling: deze
kunnen ontbreken of niet op elkaar aansluiten.
- Onvoldoende afbakenen van het te onderzoeken probleem: te veel
problemen tegelijkertijd willen onderzoeken of te veel details in plaats van
het werkelijke probleem.
- De probleemstelling sluit niet aan op de vraag van de opdrachtgever: de
opdrachtgever wil een praktisch toepasbare oplossing, waardoor de
wetenschappelijke interesse niet van toepassing is voor het eindresultaat.
Voor het onderzoek is het belangrijk om het doel van het onderzoek aan te
geven. Hierbij valt onderscheid te maken tussen verschillende doelstelling. Er is
sprake van een hiërarchie van doelstellingen. Deze hiërarchie is er in twee
opzichten:
- Naarmate er bij aanvang van het onderzoek meer kennis is over het
onderwerp is exploratief en beschrijvend onderzoek een minder relevante
doelstelling.
- Doelstellingen als diagnose, ontwerp en evaluatie kunnen alleen vervuld
worden als het onderzochte knelpunt eerst word beschreven en verklaard.
Doelstellingen van onderzoek:
- Exploratie: verkennend onderzoek waar weinig kennis over is. Mondt uit
in empirische beschrijvingen.
- Descriptie: onderzoek waarin gebeurtenissen of kenmerken van het
onderwerp worden beschreven. Kan zowel empirisch of aan de hand van
theoretische begrippen.
