Affective Science & Psychopathology
College 1: Introduction
Leerdoelen:
1. Opnoemen in welke vorm affect en zijn regulatie verstoord worden in psychopathologische
processen
2. Reflecteren op de huidige staat van zaken en mogelijke verbeteringen in de klinische praktijk
door het gebruik van affective science
3. Beargumenteren hoe transdiagnostische modellen kunnen bijdragen aan het begrijpen van
de aard en instandhouding van psychopathologie. Ook het benoemen van mogelijke
challenges.
Affectieve processen worden steeds meer onderzocht. Voorheen werd dit weinig onderzocht omdat
onderzoekers ervan overtuigd waren dat dat niet kon (omdat affectieve processen subjectief zouden
zijn)
Affectieve processen:
Affect = beïnvloedt worden
Beïnvloedt een evaluatie van een stimulus en triggert daardoor een respons.
Bestaand uit:
- Subjectieve componenten (positief/negatief gevoel)
- Behavioral componenten (motor expressie)
- Fysiologische componenten (brein/lichaam)
Emotieregulatie op verschillende momenten
a. Situation selection: situatie opzoeken of vermijden
b. Situation modification: situatie veranderen (weg gaan)
c. Attentional deployment: jezelf afleiden
d. Cognitive change: reappraisal
e. Response modulation: je respons beïnvloeden (ademhaling)
James Gross modal model
a.
1. Situatie b.
2. Aandacht c.
3. Appraisal (evaluatie) d.
4. Respons (op de 3 levels: subjectief, behavioral en fysiologisch) e.
Affectieve processen kunnen verschillen op 2 dimensies:
1. Embodiment: hoe sterk is de fysiologische reactie
2. Event focus: in hoeverre is het getriggerd door een specifieke gebeurtenis
Functie: emoties die helpen ons goed te reageren
- Stress -> harder werken
- Blij -> toenadering zoeken
etc.
1
,Affectieve symptomen in psychopathologie
- Affectieve stoornissen: angst en depressie
- Borderline (explosieve reacties)
- Schizofrenie (emotioneel afgevlakt)
- Dementie
- Verslaving (gevoelig voor beloning)
- Autisme (gevoelig voor social emotional cues)
Categorieën van affectieve verstoringen
1. Emotional reactivity problems
- Emotionele intensiteit (over – of onder reacties)
- Emotionele duur (te lang of te kort)
- Emotionele frequentie (te vaak of te weinig)
- Emotie type (ongepast)
2. Emotion regulation problems
- Bewustzijn (over of onder)
- Doelen (gevoel onderdrukken of piek opzoeken (manie))
- Strategieën (overuse van een strategie (te veel vermijden))
Hoe kunnen we affectieve science gebruiken in het begrijpen en behandelen
van psychopathologie?
Effectiviteit van behandeling is ongeveer 50%, ondanks al het onderzoek
Redenen hiervan:
- Klinische heterogeniteit: klachten binnen dezelfde stoornis kunnen per persoon veel
verschillen
- Gebrek aan mechanistic understanding: kennis over wat er precies mis gaat
- Comorbiditeit van verschillende stoornissen
o Ene stoornis is weer een risico voor een andere
o Dezelfde risicofactoren
Predisposing: genen, risicofactoren
Precipitating: wat de ziekte triggert
Perpetuating: in stand houdende factoren
Van disorder focus (DSM) naar transdiagnostic focus
Voordeel:
- Communicatie is makkelijker tussen verschillende instanties
Nadelen:
- Specifieke diagnose kan ten koste gaan van de complexe realiteit
- Behandelt elke stoornis als onafhankelijk
- Stelt dat stoornis afwijkt van normaal gedrag
- Niet zo evidence-based als verwacht
Transdiagnostic focus: focus op processen die bijdragen aan de ontwikkeling en helpen van
symptomen over diagnoses
Functional approach:
- Syndroom ontleden in componenten
- Focus op individuele patiënten (specific tailored therapy)
2
, - Focus op normale processen van ontwikkeling
Voordelen:
- Beter omgaan met comorbiditeit
- In plaats van gezond vs. Ongezond, functioneren bekijken op een continuüm
- Behandelingen ontwikkelen
Nadelen:
- Divergent trajectories: waarom verschillen symptomen met dezelfde transdiagnostische
risicofactoren?
- Multifinality: hoe kan één trans diagnostische risicofactor leiden tot meerdere stoornissen?
Model van Nolen-Hoeksema
Onderscheid tussen verschillende trans diagnostische risicofactoren
1. Distale risicofactoren
- Staan verder van de ziekte af
- Bijvoorbeeld omgeving
Deze dragen bij aan..
2. Proximale risicofactoren
- Dichterbij de staat van de ziekte
- Bijvoorbeeld biologische factoren die tot emotionele, cognitieve of gedragsneigingen leiden
(overactiviteit van de amygdala)
Distale risicofactoren worden omgezet in proximale risicofactoren door mechanismen (bijvoorbeeld
doordat distale factoren reacties vormen op de omgeving of negatieve overtuigingen vormen)
Hoe krijg je van een gedeelde trans diagnostische factor (risico factor) een verschillende stoornis?
Door moderators: specifieke condities
- Gebeurtenissen
- Omgeving
Distale
risicofactoren
Mechanismen
Proximale
risicofactoren
Moderators Moderators Moderators
Stoornis A Stoornis B Stoornis C
Research Domain Criteria (RDOC)
Groot initiatief in Amerika door de NIMH
Focus op symptomen (biologische systemen en functies) in plaats van op syndromen
Symptomen bekijken op dimensional scale (continuüm)
Dimensional scales ontwikkelen
Gedrag bestuderen op neurobiologische manier
3
College 1: Introduction
Leerdoelen:
1. Opnoemen in welke vorm affect en zijn regulatie verstoord worden in psychopathologische
processen
2. Reflecteren op de huidige staat van zaken en mogelijke verbeteringen in de klinische praktijk
door het gebruik van affective science
3. Beargumenteren hoe transdiagnostische modellen kunnen bijdragen aan het begrijpen van
de aard en instandhouding van psychopathologie. Ook het benoemen van mogelijke
challenges.
Affectieve processen worden steeds meer onderzocht. Voorheen werd dit weinig onderzocht omdat
onderzoekers ervan overtuigd waren dat dat niet kon (omdat affectieve processen subjectief zouden
zijn)
Affectieve processen:
Affect = beïnvloedt worden
Beïnvloedt een evaluatie van een stimulus en triggert daardoor een respons.
Bestaand uit:
- Subjectieve componenten (positief/negatief gevoel)
- Behavioral componenten (motor expressie)
- Fysiologische componenten (brein/lichaam)
Emotieregulatie op verschillende momenten
a. Situation selection: situatie opzoeken of vermijden
b. Situation modification: situatie veranderen (weg gaan)
c. Attentional deployment: jezelf afleiden
d. Cognitive change: reappraisal
e. Response modulation: je respons beïnvloeden (ademhaling)
James Gross modal model
a.
1. Situatie b.
2. Aandacht c.
3. Appraisal (evaluatie) d.
4. Respons (op de 3 levels: subjectief, behavioral en fysiologisch) e.
Affectieve processen kunnen verschillen op 2 dimensies:
1. Embodiment: hoe sterk is de fysiologische reactie
2. Event focus: in hoeverre is het getriggerd door een specifieke gebeurtenis
Functie: emoties die helpen ons goed te reageren
- Stress -> harder werken
- Blij -> toenadering zoeken
etc.
1
,Affectieve symptomen in psychopathologie
- Affectieve stoornissen: angst en depressie
- Borderline (explosieve reacties)
- Schizofrenie (emotioneel afgevlakt)
- Dementie
- Verslaving (gevoelig voor beloning)
- Autisme (gevoelig voor social emotional cues)
Categorieën van affectieve verstoringen
1. Emotional reactivity problems
- Emotionele intensiteit (over – of onder reacties)
- Emotionele duur (te lang of te kort)
- Emotionele frequentie (te vaak of te weinig)
- Emotie type (ongepast)
2. Emotion regulation problems
- Bewustzijn (over of onder)
- Doelen (gevoel onderdrukken of piek opzoeken (manie))
- Strategieën (overuse van een strategie (te veel vermijden))
Hoe kunnen we affectieve science gebruiken in het begrijpen en behandelen
van psychopathologie?
Effectiviteit van behandeling is ongeveer 50%, ondanks al het onderzoek
Redenen hiervan:
- Klinische heterogeniteit: klachten binnen dezelfde stoornis kunnen per persoon veel
verschillen
- Gebrek aan mechanistic understanding: kennis over wat er precies mis gaat
- Comorbiditeit van verschillende stoornissen
o Ene stoornis is weer een risico voor een andere
o Dezelfde risicofactoren
Predisposing: genen, risicofactoren
Precipitating: wat de ziekte triggert
Perpetuating: in stand houdende factoren
Van disorder focus (DSM) naar transdiagnostic focus
Voordeel:
- Communicatie is makkelijker tussen verschillende instanties
Nadelen:
- Specifieke diagnose kan ten koste gaan van de complexe realiteit
- Behandelt elke stoornis als onafhankelijk
- Stelt dat stoornis afwijkt van normaal gedrag
- Niet zo evidence-based als verwacht
Transdiagnostic focus: focus op processen die bijdragen aan de ontwikkeling en helpen van
symptomen over diagnoses
Functional approach:
- Syndroom ontleden in componenten
- Focus op individuele patiënten (specific tailored therapy)
2
, - Focus op normale processen van ontwikkeling
Voordelen:
- Beter omgaan met comorbiditeit
- In plaats van gezond vs. Ongezond, functioneren bekijken op een continuüm
- Behandelingen ontwikkelen
Nadelen:
- Divergent trajectories: waarom verschillen symptomen met dezelfde transdiagnostische
risicofactoren?
- Multifinality: hoe kan één trans diagnostische risicofactor leiden tot meerdere stoornissen?
Model van Nolen-Hoeksema
Onderscheid tussen verschillende trans diagnostische risicofactoren
1. Distale risicofactoren
- Staan verder van de ziekte af
- Bijvoorbeeld omgeving
Deze dragen bij aan..
2. Proximale risicofactoren
- Dichterbij de staat van de ziekte
- Bijvoorbeeld biologische factoren die tot emotionele, cognitieve of gedragsneigingen leiden
(overactiviteit van de amygdala)
Distale risicofactoren worden omgezet in proximale risicofactoren door mechanismen (bijvoorbeeld
doordat distale factoren reacties vormen op de omgeving of negatieve overtuigingen vormen)
Hoe krijg je van een gedeelde trans diagnostische factor (risico factor) een verschillende stoornis?
Door moderators: specifieke condities
- Gebeurtenissen
- Omgeving
Distale
risicofactoren
Mechanismen
Proximale
risicofactoren
Moderators Moderators Moderators
Stoornis A Stoornis B Stoornis C
Research Domain Criteria (RDOC)
Groot initiatief in Amerika door de NIMH
Focus op symptomen (biologische systemen en functies) in plaats van op syndromen
Symptomen bekijken op dimensional scale (continuüm)
Dimensional scales ontwikkelen
Gedrag bestuderen op neurobiologische manier
3
