samenvatting modern imperialisme geschiedenis

LES 8. HET MODERNE
IMPERIALISME
HB p. 298-299

= streven naar een wereldrijk

WAT IS IMPERIALISME?
 de opbouw van een machtig en groot rijk (The British Empire, Imperium
Romanum)
 streven van een volk of staat naar overheersing van andere volkeren en staten
 vanaf +/-

1. OORZAKEN VAN HET MODERNE IMPERIALISME

ECONOMISCHE OORZAKEN

 Industriële Revolutie  nood aan:
o afzetmarkten
o goedkopen grondstoffen en arbeidskrachten
o steunpunten (VK = vrachtvaarders) (haven in vreemd gebied voor
bevoorrading schip), zeehandel
 19de eeuw: vooral VK streeft naar uitbreiding koloniale bezittingen door snelle
industrialisatie
 Industriële Revolutie maakt uitbouw imperium mogelijk: superieure bewapening,
snel transport, vlotte communicatie, geneesmiddelen,...

CULTURELE OORZAKEN

 industrialisatietechnologische kloof met de rest van de
wereld  superioriteitsgevoel
o beschouwen rest van de wereld als
“onderontwikkeld” en “barbaars”
o beschavingsmissie is morele plicht (White Man’s
Burden) (ze misbruiken dit deels)
 Eurocentrisme  standplaatsgebondenheid (= mensen
vertrekken vanuit hun eigen beleving en leefwereld bij
de bestudering van geschiedenis) (Europa= centrum van
de wereld)
 Christelijke bekeringsijver: missionarissen
(godsdienstverspreiding
 eind 19de eeuw: racistische theorieën als
rechtvaardiging
o Europeaan vergeleken met zwarte en aap  ze
worden als achterlijk gezien  was een
rechtvaardiging voor hun superioriteit
o Stranden enkel voor blanken
o Rolverdeling duidelijk  donkere slechte taal en stereotiepe afbeelding, ze
zijn lui

,  Racisme is ingebakken in de samenleving

POLITIEKE OORZAKEN

 nationalisme: meer aanzien verwerven als land, of persoonlijke macht vorst
vergroten (vb. Leopold II in Congo)
 aandacht van de publieke opinie afleiden van binnenlandse problemen (vb. Italië)
 compenseren van vernederingen (vb. nederlaag Frankrijk in Frans-Duitse oorlog)

2. LEOPOLD II EN DE CONGO VRIJSTAAT

ANDERE KIJK OP LEOPOLD II & VRIJSTAAT

Doel

 Genuanceerd historisch verhaal  demoniseren/verheerlijken

Centrale vragen

 Waarom bouwde Leopold een kolonie uit in Congo?

 Hoe werkte het koloniale systeem in praktijk? (economisch & politiek)

 Hoe moeten we het koloniale geweld en zijn impact interpreteren?

 Welke rol speelden de Congolezen in hun eigen geschiedenis?

KOLONIAAL VERLEDEN ≠ PASSÉ




OP ZOEK NAAR EEN KOLONIE (1865-1875)

Leopold & deel Belgische elite

 Economisch expansionisme (motief: politieke invloedsfeer
verbreden wou meer bewegingsruimte die hij in België niet
kreeg)
 Grandeur België
 Rijkdom en carrière
 België heeft EEN SOORT kolonie nodig


2