Bestuurskundige theorieën SV 2021
,Inhoud
College 1 ......................................................................................................................... 4
Voermans ................................................................................................................................ 5
Wappie .................................................................................................................................... 9
Grondslagen........................................................................................................................... 10
3 klassieke modellen......................................................................................................... 12
Empirische cyclus ................................................................................................................... 15
Misvattingen .......................................................................................................................... 16
Impact door een studie........................................................................................................... 17
College 2 ........................................................................................................................20
Recap:.................................................................................................................................... 20
Weber.................................................................................................................................... 21
Wetenschap als beroep .......................................................................................................... 21
Francis Fukuyama: Het bouwen van een staat ......................................................................... 26
Samenvattend ........................................................................................................................ 30
College 3 ........................................................................................................................32
Weber.................................................................................................................................... 32
Fukuyama: Het bouwen van een staat .................................................................................... 32
Van den Brink: ruw ontwaken neoliberale droom ................................................................... 33
De Vries & Van Dam: Agendavorming theorieën ..................................................................... 38
College 4 ........................................................................................................................40
Van den Brink......................................................................................................................... 40
Modernisering ....................................................................................................................... 40
Klassieke Weberiaanse bureaucratie....................................................................................... 41
Aristoteles ............................................................................................................................. 42
College 5 ........................................................................................................................48
Aristoteles ............................................................................................................................. 48
Maclntyre .............................................................................................................................. 49
Modernisering ....................................................................................................................... 49
Voermans .............................................................................................................................. 51
College 6 ........................................................................................................................55
Voermans .............................................................................................................................. 55
Fukuyama .............................................................................................................................. 55
Fukuyama: Political order and political decay: From the industrial revolution to the globalization
of democracy ......................................................................................................................... 56
,College 8 ........................................................................................................................68
Intro ...................................................................................................................................... 68
Sywert van Lienden → ethiek! ................................................................................................ 68
Integriteit............................................................................................................................... 68
Film Eye in the Sky bespreking → Ethiek ................................................................................. 68
Weber: Politiek als beroep...................................................................................................... 69
College 9 ........................................................................................................................74
Politiek als beroep - Weber..................................................................................................... 74
Morele beraadslaging – v Baardewijk...................................................................................... 75
College 10.......................................................................................................................81
Thema: Ideologie & Kapitalisme ............................................................................................. 81
Karl Marx ...................................................................................................................................................... 81
Foucault ........................................................................................................................................................ 82
Elias ............................................................................................................................................................... 83
College 11.......................................................................................................................85
Ideologie: Marx & Foucault..................................................................................................... 85
Marx ............................................................................................................................................................. 85
Foucault ........................................................................................................................................................ 85
Eliot Freidson ......................................................................................................................... 86
Bauke Koekoek: de kwestie verwarde personen ...................................................................... 87
Frederick Taylor: Scientific Management................................................................................. 88
Schipper ........................................................................................................................................................ 89
, College 1
Bestuurskunde op verschillende manieren begrijpen: juridisch/organisatorisch → maar kern gaat om
publieke zaak, openbare orde en hoe wij die met instituten schragen.
• Instituten: organisaties met bepaald doel (geld nodig) om de openbare orde in te richten.
Gericht op een normatief doel o.a. veiligheid, goed onderwijs, emancipatie. BV Universiteit
• Bedrijf: gericht op winst en omzet.
VB TATA STEEL & RIVM
RIVM = instituut
Stel overheid beslist nav advies RIVM → Tata steel moet dicht → dan zullen aandeelhouders in India
moeten luisteren.
Overheid gaat over economie, is iets wat wij aansturen. Economie kan je ook sluiten, denk aan
corona. → maar alleen met goed onderbouwde redenen, deze zijn beschermd en niet zomaar te
gebruiken.
→ Rechtsstaat helpt bedirjven om zich te beschermen tegen een overheid die te graag wilt
meedenken, maar uiteindelijk macht van overheid erg groot. Als nood hoog is → zoals tata steel die
7% co2 uitstoot, kan overheid grip op de markt terugpakken.
• Empirische vragen: Maar wat zijn daar nou goede argumenten voor? Wanneer werkt dat
wel? En wanneer niet? Afgaande op feiten.
• Conceptuele vragen: Mag je zomaar ingrijpen in de markt? Zijn daar goede redenen voor?
Mag je zomaar mensen hun werk ontnemen? Principieel.
Dit vak kent 2 kanten:
➢ Casuïstiek → bv hoe werkt nu de bijstand?
➢ Killer vragen → Wat is eigk duurzaamheid?
Bestuurskunde begint reeds bij de historische denkers zoals Max Weber en Aristoteles die op
filosofische wijze thema’s als macht en besturen behandelen.
Ondertussen is het echte officiële vak bestuurskunde lang niet zo oud, het begint pas in 19de eeuw
en wordt pas in jaren ’60 volwassen. Dat laat onverlet dat er ver daarvoor al zeer interessante
inzichten ontwikkeld zijn die echt bestuurskundig zijn omdat ze betrekking hebben op het openbaar
bestuur, de inrichting van instituties. → Weber is wel een heel belangrijk schakelpunt overigens.
→ bij dit vak belangrijk om conceptueel na te denken.
,Inhoud
College 1 ......................................................................................................................... 4
Voermans ................................................................................................................................ 5
Wappie .................................................................................................................................... 9
Grondslagen........................................................................................................................... 10
3 klassieke modellen......................................................................................................... 12
Empirische cyclus ................................................................................................................... 15
Misvattingen .......................................................................................................................... 16
Impact door een studie........................................................................................................... 17
College 2 ........................................................................................................................20
Recap:.................................................................................................................................... 20
Weber.................................................................................................................................... 21
Wetenschap als beroep .......................................................................................................... 21
Francis Fukuyama: Het bouwen van een staat ......................................................................... 26
Samenvattend ........................................................................................................................ 30
College 3 ........................................................................................................................32
Weber.................................................................................................................................... 32
Fukuyama: Het bouwen van een staat .................................................................................... 32
Van den Brink: ruw ontwaken neoliberale droom ................................................................... 33
De Vries & Van Dam: Agendavorming theorieën ..................................................................... 38
College 4 ........................................................................................................................40
Van den Brink......................................................................................................................... 40
Modernisering ....................................................................................................................... 40
Klassieke Weberiaanse bureaucratie....................................................................................... 41
Aristoteles ............................................................................................................................. 42
College 5 ........................................................................................................................48
Aristoteles ............................................................................................................................. 48
Maclntyre .............................................................................................................................. 49
Modernisering ....................................................................................................................... 49
Voermans .............................................................................................................................. 51
College 6 ........................................................................................................................55
Voermans .............................................................................................................................. 55
Fukuyama .............................................................................................................................. 55
Fukuyama: Political order and political decay: From the industrial revolution to the globalization
of democracy ......................................................................................................................... 56
,College 8 ........................................................................................................................68
Intro ...................................................................................................................................... 68
Sywert van Lienden → ethiek! ................................................................................................ 68
Integriteit............................................................................................................................... 68
Film Eye in the Sky bespreking → Ethiek ................................................................................. 68
Weber: Politiek als beroep...................................................................................................... 69
College 9 ........................................................................................................................74
Politiek als beroep - Weber..................................................................................................... 74
Morele beraadslaging – v Baardewijk...................................................................................... 75
College 10.......................................................................................................................81
Thema: Ideologie & Kapitalisme ............................................................................................. 81
Karl Marx ...................................................................................................................................................... 81
Foucault ........................................................................................................................................................ 82
Elias ............................................................................................................................................................... 83
College 11.......................................................................................................................85
Ideologie: Marx & Foucault..................................................................................................... 85
Marx ............................................................................................................................................................. 85
Foucault ........................................................................................................................................................ 85
Eliot Freidson ......................................................................................................................... 86
Bauke Koekoek: de kwestie verwarde personen ...................................................................... 87
Frederick Taylor: Scientific Management................................................................................. 88
Schipper ........................................................................................................................................................ 89
, College 1
Bestuurskunde op verschillende manieren begrijpen: juridisch/organisatorisch → maar kern gaat om
publieke zaak, openbare orde en hoe wij die met instituten schragen.
• Instituten: organisaties met bepaald doel (geld nodig) om de openbare orde in te richten.
Gericht op een normatief doel o.a. veiligheid, goed onderwijs, emancipatie. BV Universiteit
• Bedrijf: gericht op winst en omzet.
VB TATA STEEL & RIVM
RIVM = instituut
Stel overheid beslist nav advies RIVM → Tata steel moet dicht → dan zullen aandeelhouders in India
moeten luisteren.
Overheid gaat over economie, is iets wat wij aansturen. Economie kan je ook sluiten, denk aan
corona. → maar alleen met goed onderbouwde redenen, deze zijn beschermd en niet zomaar te
gebruiken.
→ Rechtsstaat helpt bedirjven om zich te beschermen tegen een overheid die te graag wilt
meedenken, maar uiteindelijk macht van overheid erg groot. Als nood hoog is → zoals tata steel die
7% co2 uitstoot, kan overheid grip op de markt terugpakken.
• Empirische vragen: Maar wat zijn daar nou goede argumenten voor? Wanneer werkt dat
wel? En wanneer niet? Afgaande op feiten.
• Conceptuele vragen: Mag je zomaar ingrijpen in de markt? Zijn daar goede redenen voor?
Mag je zomaar mensen hun werk ontnemen? Principieel.
Dit vak kent 2 kanten:
➢ Casuïstiek → bv hoe werkt nu de bijstand?
➢ Killer vragen → Wat is eigk duurzaamheid?
Bestuurskunde begint reeds bij de historische denkers zoals Max Weber en Aristoteles die op
filosofische wijze thema’s als macht en besturen behandelen.
Ondertussen is het echte officiële vak bestuurskunde lang niet zo oud, het begint pas in 19de eeuw
en wordt pas in jaren ’60 volwassen. Dat laat onverlet dat er ver daarvoor al zeer interessante
inzichten ontwikkeld zijn die echt bestuurskundig zijn omdat ze betrekking hebben op het openbaar
bestuur, de inrichting van instituties. → Weber is wel een heel belangrijk schakelpunt overigens.
→ bij dit vak belangrijk om conceptueel na te denken.
