Samenvatting Natuurkunde HO8
Krachten in evenwicht
8.1 Draaiende voorwerpen
Wetten van Newton
Als de resulterende kracht op een voorwerp nul is, blijft het voorwerp in rust of in eenparige rechtlijnige
beweging. Is de resulterende kracht ongelijk aan nul, dan ondervindt het voorwerp een versnelling in de
richting van de resulterende kracht waarvoor geldt: Fres = m * a.
Krachten optellen
Of een voorwerp in beweging komt, bepaal je dus door de krachten die op het voorwerp
werken, bij elkaar op te tellen, tot één resultante. Omdat krachten vectoren zijn, gelden de
volgende regels:
• Als de hoek tussen twee krachten 0 is, tel je de groottes van de krachten op.
• Als de hoek tussen de krachten gelijk is aan 180 graden, trek je de groottes van elkaar
af.
• Als de hoek tussen twee krachten niet 0 is of 180 graden, gebruik je de
parallellogrammethode of de kop-staartmethode
Om een resultante te bepalen, laat je de krachten aangrijpen in één punt. Meestal het
zwaartepunt → aangrijpingspunt voor de zwaartekracht.
Je tekent de krachten op schaal. → schaalfactor.
Het aangrijpingspunt van de zwaartekracht noem je het zwaartepunt. De resulterende kracht van twee of
meer krachten kun je bepalen met parallellogrammethode of de kop-staartmethode.
Draaibeweging
Als je een schilderij aan een spijker ophangt, blijft het stil hangen als het zwaartepunt zich
recht onder het ophangpunt bevindt. Er is evenwicht tussen de zwaartekracht op het
schilderij en de kracht die het schilderij in het ophangpunt (draaipunt) ondervindt. De
resulterende kracht is nul en het schilderij blijft in rust.
Hang je het schilderij met het ophangpunt niet recht boven het zwaartepunt, dan gaat het
draaien. Hoewel de resulterende kracht nul is, gaat het toch bewegen. Het schilderij blijft
niet in rust, het gaat draaien. De krachten werken dan langs twee verschillende evenwijdige
lijnen, de werklijnen van de krachten. Het schilderij draait zo dat die werklijnen dichter bij
elkaar komen te liggen, tot er evenwicht is. Dan vallen de werklijnen samen.
Als een voorwerp kan draaien, mag je het voorwerp niet meer als één punt tekenen en de
krachten die erop werken dus niet meer vanuit één punt tekenen.
Als de werklijnen van de krachten op een voorwerp niet samenvallen, gaat dat voorwerp draaien. Er
ontstaat evenwicht als de (even grote) tegenwerkende krachten dezelfde werklijn hebben.
Krachten in evenwicht
8.1 Draaiende voorwerpen
Wetten van Newton
Als de resulterende kracht op een voorwerp nul is, blijft het voorwerp in rust of in eenparige rechtlijnige
beweging. Is de resulterende kracht ongelijk aan nul, dan ondervindt het voorwerp een versnelling in de
richting van de resulterende kracht waarvoor geldt: Fres = m * a.
Krachten optellen
Of een voorwerp in beweging komt, bepaal je dus door de krachten die op het voorwerp
werken, bij elkaar op te tellen, tot één resultante. Omdat krachten vectoren zijn, gelden de
volgende regels:
• Als de hoek tussen twee krachten 0 is, tel je de groottes van de krachten op.
• Als de hoek tussen de krachten gelijk is aan 180 graden, trek je de groottes van elkaar
af.
• Als de hoek tussen twee krachten niet 0 is of 180 graden, gebruik je de
parallellogrammethode of de kop-staartmethode
Om een resultante te bepalen, laat je de krachten aangrijpen in één punt. Meestal het
zwaartepunt → aangrijpingspunt voor de zwaartekracht.
Je tekent de krachten op schaal. → schaalfactor.
Het aangrijpingspunt van de zwaartekracht noem je het zwaartepunt. De resulterende kracht van twee of
meer krachten kun je bepalen met parallellogrammethode of de kop-staartmethode.
Draaibeweging
Als je een schilderij aan een spijker ophangt, blijft het stil hangen als het zwaartepunt zich
recht onder het ophangpunt bevindt. Er is evenwicht tussen de zwaartekracht op het
schilderij en de kracht die het schilderij in het ophangpunt (draaipunt) ondervindt. De
resulterende kracht is nul en het schilderij blijft in rust.
Hang je het schilderij met het ophangpunt niet recht boven het zwaartepunt, dan gaat het
draaien. Hoewel de resulterende kracht nul is, gaat het toch bewegen. Het schilderij blijft
niet in rust, het gaat draaien. De krachten werken dan langs twee verschillende evenwijdige
lijnen, de werklijnen van de krachten. Het schilderij draait zo dat die werklijnen dichter bij
elkaar komen te liggen, tot er evenwicht is. Dan vallen de werklijnen samen.
Als een voorwerp kan draaien, mag je het voorwerp niet meer als één punt tekenen en de
krachten die erop werken dus niet meer vanuit één punt tekenen.
Als de werklijnen van de krachten op een voorwerp niet samenvallen, gaat dat voorwerp draaien. Er
ontstaat evenwicht als de (even grote) tegenwerkende krachten dezelfde werklijn hebben.
