Samenvatting Commercieel Recht (nog markeren in wettenbundel)
HC 1 Inleiding en Institutioneel Kader
Objectief recht: normen die staan in wetboeken, bv. recht om te stemmen, wat mag en wat
niet mag, rechtsregels die door overheid zijn vastgesteld (=geldend recht). Recht wat op dit
moment geldt
Subjectief recht: datgene waar in de samenleving aanspraak op kan worden gemaakt, bv.
recht op bepaald salaris, mijn recht
Recht heeft ook te maken met morele waarden en normen
Privaatrecht (COMMERCIEEL RECHT): recht dat zich bezighoudt met rechtsverhouding
tussen personen (=natuurlijk personen + rechtspersonen) onderling (ook commerciële
bedrijven, dus bv AH, individueel belang centraal) Als overheid geen overheidshandeling
doet, is het ook een rechtspersoon, bv als de gemeente toiletpapier koopt voor
medewerkers
- Formeel recht -> burgerlijk procesrecht o.a. arbeidsrecht (burgerlijk rechtsvordering)
- Materieel recht -> ondernemingsrecht + organisatierecht (burgerlijk rechtboek)
Publiekrecht (NIET ECHT VAN TOEPASSING IN DIT VAK): regelt de rechtsverhouding tussen
overheid en burgers, ook overheden onderling (bv. alles wat je moet doen bij de gemeente,
algemeen belang staat centraal) Grondrechten -> machtenscheiding
- Staatsrecht: regelt ‘organisatie’ van de staat, rechtsgemeenschap tussen overheid en
burger
- Bestuursrecht: de uitoefening van gezag jegens de burger door bestuursorganen
- Strafrecht
- Internationaal recht
Dwingend recht: mag niet afwijken, overheid legt regels op aan private parijen + controles +
sancties
Aanvullend (regelend) recht: als partijen geen regeling/afspraken hebben
getroffen/gemaakt
Semi-dwingend recht: afwijking mogelijk onder bepaalde voorwaarde, bv. afwijken met
vakantiedagen
Nationaal Preventie-akkoord is niet juridisch afdwingbaar
Materieel recht: inhoud van de rechtsregels (=definities en vereisten, inhoud van de regels,
wet waar je op behoeft)
Formeel recht: handhaven van de regels van het materieel recht (=procesrecht)
Rechtsbronnen:
- Wetten in formele en materiele zin -> www.overheid.nl / wettenbundel
- Internationale verdragen -> www.europa.eu
- Gewoonte
- Jurisprudentie www.rechtspraak.nl
Wet in formele zin: wet gemaakt door instellingen met bevoegdheden voor wetgeving, bv.
door regering. Bv. wetten in wetboek. Staat het woord ‘wet’ in de wet dan is het formeel
Wet in materiele zin: algemeen verbindende voorschriften, voor burgers algemeen
verbindend, bv. algemene maatregelen van bestuur, bv. wetten in Amsterdam. Wetten die
gemaakt zijn voor een bepaald gebied, niet landelijk
Rangorde van regelingen: Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden regelt staatkundige
relatie tussen Nederlands, Aruba, Curaçao etc.
, Statuut -> grondwet (gebaseerd op EU) + wet in formele zin (wetten door regering) ->
algemene maatregelen van bestuur -> ministeriële regeling -> provinciale verordening ->
gemeentelijke verordening -> politie verordening
Internationale verdragen: regelen recht tussen de staten, self executing werking
EU verdrag gaat voor nationaal recht
Gewoonterecht: ongeschreven recht door mensen ontwikkelt, mits redelijk en eerlijk,
voorwaarden: lange tijd gevolgd en men gedraagt zich conform de betreffende regels, bv.
handjes klappen op veemarkt bij koopovereenkomst
Jurisprudentie: geheel van rechterlijke uitspraken, lagere rechters volgen dit
Rechtssubjecten:
1. Natuurlijke personen: mensen/bedrijven (eenmanszaak, maatschap, VOF)
2. Rechtspersonen: organisatievormen die deelnemen aan rechtsverkeer (BV, NV,
vereniging, stichting)
Rechtsobject:
- Het voorwerp waarop het recht geldt
Rechterlijke macht:
- Organisatie rechterlijke macht geregeld in grondwet artikel 112 lid 1
- Wet op de rechterlijke organisatie
Rechterlijke macht (privaatrecht):
1. Rechtbanken (kantongerecht, 11)
2. Gerechtshoven (hoger beroep, 5)
3. Hoge Raad (in cassatie = rechter kijkt niet meer naar dossier, maar alleen naar
werkwijze van de rechter, 1)
Geschillenbeslechting (publiekrecht):
- Gerechten die niet tot rechterlijke macht behoren -> raad van State
- Administratieve beroepsinstanties
Absolute competentie (wie): is de rechtbank of kantonrechter in eerste aanleg bevoegd
over geschil te beslissen? Alles tot 25.000, arbeidszaken, consumentenkrediet tot 40.000,
huurovereenkomst, pachtovereenkomst-> kantonrechter
Relatieve competentie (waar): in welke plaats moet rechtszaak ‘aanhangig’ worden
gemaakt? -> hoofdregel: woonplaats gedaagde
Beginselen en procedures in burgerlijk procesrecht:
1. Openbaarheid van behandeling (iedereen kan kijken)
2. Niet-kosteloosheid procedure (kost geld)
3. Verplichte procesvertegenwoordiging (niet kantonrecht, de rest moet advocaat)
4. Horen beide partijen
5. Lijdelijkheid rechter (rechter blijft in rechtszaal en gaat niet op onderzoek uit, soms
kijken naar situatie)
Onafhankelijkheid rechter: rechter mag niet in schoenen politicus staan en wetten maken of
veranderen, rol rechter: toepassen en interpretatie van het recht en toepassen op feiten en
omstandigheden. Rechterlijke macht voor het leven.
Wetgever in formele zin: regering + Staten-Generaal
Wetgever materiele zin: regering + minister + provinciale staten + gemeenteraad
Overheid: koning + regering + Staten-Generaal
HC 1 Inleiding en Institutioneel Kader
Objectief recht: normen die staan in wetboeken, bv. recht om te stemmen, wat mag en wat
niet mag, rechtsregels die door overheid zijn vastgesteld (=geldend recht). Recht wat op dit
moment geldt
Subjectief recht: datgene waar in de samenleving aanspraak op kan worden gemaakt, bv.
recht op bepaald salaris, mijn recht
Recht heeft ook te maken met morele waarden en normen
Privaatrecht (COMMERCIEEL RECHT): recht dat zich bezighoudt met rechtsverhouding
tussen personen (=natuurlijk personen + rechtspersonen) onderling (ook commerciële
bedrijven, dus bv AH, individueel belang centraal) Als overheid geen overheidshandeling
doet, is het ook een rechtspersoon, bv als de gemeente toiletpapier koopt voor
medewerkers
- Formeel recht -> burgerlijk procesrecht o.a. arbeidsrecht (burgerlijk rechtsvordering)
- Materieel recht -> ondernemingsrecht + organisatierecht (burgerlijk rechtboek)
Publiekrecht (NIET ECHT VAN TOEPASSING IN DIT VAK): regelt de rechtsverhouding tussen
overheid en burgers, ook overheden onderling (bv. alles wat je moet doen bij de gemeente,
algemeen belang staat centraal) Grondrechten -> machtenscheiding
- Staatsrecht: regelt ‘organisatie’ van de staat, rechtsgemeenschap tussen overheid en
burger
- Bestuursrecht: de uitoefening van gezag jegens de burger door bestuursorganen
- Strafrecht
- Internationaal recht
Dwingend recht: mag niet afwijken, overheid legt regels op aan private parijen + controles +
sancties
Aanvullend (regelend) recht: als partijen geen regeling/afspraken hebben
getroffen/gemaakt
Semi-dwingend recht: afwijking mogelijk onder bepaalde voorwaarde, bv. afwijken met
vakantiedagen
Nationaal Preventie-akkoord is niet juridisch afdwingbaar
Materieel recht: inhoud van de rechtsregels (=definities en vereisten, inhoud van de regels,
wet waar je op behoeft)
Formeel recht: handhaven van de regels van het materieel recht (=procesrecht)
Rechtsbronnen:
- Wetten in formele en materiele zin -> www.overheid.nl / wettenbundel
- Internationale verdragen -> www.europa.eu
- Gewoonte
- Jurisprudentie www.rechtspraak.nl
Wet in formele zin: wet gemaakt door instellingen met bevoegdheden voor wetgeving, bv.
door regering. Bv. wetten in wetboek. Staat het woord ‘wet’ in de wet dan is het formeel
Wet in materiele zin: algemeen verbindende voorschriften, voor burgers algemeen
verbindend, bv. algemene maatregelen van bestuur, bv. wetten in Amsterdam. Wetten die
gemaakt zijn voor een bepaald gebied, niet landelijk
Rangorde van regelingen: Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden regelt staatkundige
relatie tussen Nederlands, Aruba, Curaçao etc.
, Statuut -> grondwet (gebaseerd op EU) + wet in formele zin (wetten door regering) ->
algemene maatregelen van bestuur -> ministeriële regeling -> provinciale verordening ->
gemeentelijke verordening -> politie verordening
Internationale verdragen: regelen recht tussen de staten, self executing werking
EU verdrag gaat voor nationaal recht
Gewoonterecht: ongeschreven recht door mensen ontwikkelt, mits redelijk en eerlijk,
voorwaarden: lange tijd gevolgd en men gedraagt zich conform de betreffende regels, bv.
handjes klappen op veemarkt bij koopovereenkomst
Jurisprudentie: geheel van rechterlijke uitspraken, lagere rechters volgen dit
Rechtssubjecten:
1. Natuurlijke personen: mensen/bedrijven (eenmanszaak, maatschap, VOF)
2. Rechtspersonen: organisatievormen die deelnemen aan rechtsverkeer (BV, NV,
vereniging, stichting)
Rechtsobject:
- Het voorwerp waarop het recht geldt
Rechterlijke macht:
- Organisatie rechterlijke macht geregeld in grondwet artikel 112 lid 1
- Wet op de rechterlijke organisatie
Rechterlijke macht (privaatrecht):
1. Rechtbanken (kantongerecht, 11)
2. Gerechtshoven (hoger beroep, 5)
3. Hoge Raad (in cassatie = rechter kijkt niet meer naar dossier, maar alleen naar
werkwijze van de rechter, 1)
Geschillenbeslechting (publiekrecht):
- Gerechten die niet tot rechterlijke macht behoren -> raad van State
- Administratieve beroepsinstanties
Absolute competentie (wie): is de rechtbank of kantonrechter in eerste aanleg bevoegd
over geschil te beslissen? Alles tot 25.000, arbeidszaken, consumentenkrediet tot 40.000,
huurovereenkomst, pachtovereenkomst-> kantonrechter
Relatieve competentie (waar): in welke plaats moet rechtszaak ‘aanhangig’ worden
gemaakt? -> hoofdregel: woonplaats gedaagde
Beginselen en procedures in burgerlijk procesrecht:
1. Openbaarheid van behandeling (iedereen kan kijken)
2. Niet-kosteloosheid procedure (kost geld)
3. Verplichte procesvertegenwoordiging (niet kantonrecht, de rest moet advocaat)
4. Horen beide partijen
5. Lijdelijkheid rechter (rechter blijft in rechtszaal en gaat niet op onderzoek uit, soms
kijken naar situatie)
Onafhankelijkheid rechter: rechter mag niet in schoenen politicus staan en wetten maken of
veranderen, rol rechter: toepassen en interpretatie van het recht en toepassen op feiten en
omstandigheden. Rechterlijke macht voor het leven.
Wetgever in formele zin: regering + Staten-Generaal
Wetgever materiele zin: regering + minister + provinciale staten + gemeenteraad
Overheid: koning + regering + Staten-Generaal
