Week 9
Markten en prijzen: module 7: Volmaakte mededinging en monopolie
1. Volmaakte mededinging
Kenmerken:
- Homogeen: de consumenten hebben de perceptie dat de goederen van verschillende
producenten even veel waard zijn. Ze zullen niet geneigd zijn meer te betalen voor een goed
van een andere producent.
- Transparantie: de markt is transparant indien er genoeg informatie beschikbaar is over de
kwaliteit en de prijzen van de goederen.
- Veel kleine ondernemingen: als er veel kleine ondernemingen zijn zal de productiebeslissing
van 1 onderneming geen invloed hebben op de marktprijs.
De producenten worden prijsnemer op de markt, 1 onderneming zal dus niet de marktmacht
hebben om de prijs te beïnvloeden. Als 1 onderneming zijn productie verandert, zal dit geen
reactie uitlokken bij de concurrentie omdat wat die onderneming produceert maar een fractie is
van heel de markt (veel kleine ondernemingen). Omdat het een homogeen goed is, kan een
onderneming geen hogere prijs krijgen voor zijn product te onderscheiden van de concurrentie.
Het product op een plaats duurder verkopen zal ook niet lukken want er geldt transparantie op
de markt. We gaan er ook van uit dat consumenten geen invloed hebben op de prijs door hun
koopgedrag, de vragers van de markt zijn dus ook prijsnemers.
- Vrije toe- en uittreding: Dit kenmerk geldt enkel op lange termijn. Op korte termijn zijn er
vaste kosten die niet kunnen wijzigen. Bij gevolg kan er geen nieuwe onderneming op de
markt komen op korte termijn. Op lange termijn valt deze beperking weg.
Stel een markt op lange termijn:
De ondernemingen maken winst, het is dus interessant voor andere ondernemingen om toe
te treden tot deze markt. Dit leidt tot meer ondernemingen, het aanbod neemt toe en dit
leidt tot een daling van de prijs. Zolang er ondernemingen zijn die kunnen toetreden tot de
markt en winst maken, zal het aanbod toenemen en de prijs zakken. Dit proces stopt
wanneer nieuwe ondernemingen geen winst meer kunnen maken op deze markt en dus ook
niet meer toetreden.
, Week 9
De ondernemingen verlies maken, het zal dus leiden tot minder ondernemingen omdat
bedrijven de markt gaan verlaten. Een lager aanbod zorgt voor een hogere prijs, waardoor de
winst van de overgebleven bedrijven toeneemt. Dit proces stopt indien geen enkele
onderneming nog verlies maakt.
Of deze vrije toe- en uittreding werkt op de markt, zijn er een aantal indicatoren:
- Indien de technologie makkelijk imiteerbaar is
- Geen schaalvoordelen: bij schaalvoordelen zullen ondernemingen die al op de markt zijn
gemiddeld goedkoper kunnen produceren waardoor nieuwe ondernemingen eerst grote
investeringen zullen moeten doen om te concurreren
- Geen wettelijke beperkingen voor nieuwe ondernemingen om op de markt toe te treden.
Soms mogen er maar een paar ondernemingen in een bepaald gebied of soms zijn er
patenten.
Op een markt waar ondernemingen verlies maken zal de prijs op lange termijn stijgen omdat het
aanbod afneemt.
Volmaakte mededinging op korte termijn:
, Week 9
In het geval van volmaakte mededing is de producent prijsnemer en dus is de prijs gelijk aan de
marktprijs. Per eenheid van het product dat de producent verkoopt stijgen de opbrengsten met 1
keer de prijs. De marginale opbrengst is dus gelijk aan de prijs. Ook de gemiddelde opbrengst is gelijk
aan de prijs, elk goed levert p euro op.
De optimale productie werd gevonden aan de hand van de outputregel en de sluitingsregel.
De producent heeft een grotere GO dan een GVK bij productiehoeveelheid B, hij zal dus produceren
en bereikt de maximale winst bij productiehoeveelheid B. Als de prijs wijzigt zal ook de optimale
hoeveelheid voor de producent wijzigen.
Prijsstijging:
De productiehoeveelheid neemt toe langs de MK-curve
Markten en prijzen: module 7: Volmaakte mededinging en monopolie
1. Volmaakte mededinging
Kenmerken:
- Homogeen: de consumenten hebben de perceptie dat de goederen van verschillende
producenten even veel waard zijn. Ze zullen niet geneigd zijn meer te betalen voor een goed
van een andere producent.
- Transparantie: de markt is transparant indien er genoeg informatie beschikbaar is over de
kwaliteit en de prijzen van de goederen.
- Veel kleine ondernemingen: als er veel kleine ondernemingen zijn zal de productiebeslissing
van 1 onderneming geen invloed hebben op de marktprijs.
De producenten worden prijsnemer op de markt, 1 onderneming zal dus niet de marktmacht
hebben om de prijs te beïnvloeden. Als 1 onderneming zijn productie verandert, zal dit geen
reactie uitlokken bij de concurrentie omdat wat die onderneming produceert maar een fractie is
van heel de markt (veel kleine ondernemingen). Omdat het een homogeen goed is, kan een
onderneming geen hogere prijs krijgen voor zijn product te onderscheiden van de concurrentie.
Het product op een plaats duurder verkopen zal ook niet lukken want er geldt transparantie op
de markt. We gaan er ook van uit dat consumenten geen invloed hebben op de prijs door hun
koopgedrag, de vragers van de markt zijn dus ook prijsnemers.
- Vrije toe- en uittreding: Dit kenmerk geldt enkel op lange termijn. Op korte termijn zijn er
vaste kosten die niet kunnen wijzigen. Bij gevolg kan er geen nieuwe onderneming op de
markt komen op korte termijn. Op lange termijn valt deze beperking weg.
Stel een markt op lange termijn:
De ondernemingen maken winst, het is dus interessant voor andere ondernemingen om toe
te treden tot deze markt. Dit leidt tot meer ondernemingen, het aanbod neemt toe en dit
leidt tot een daling van de prijs. Zolang er ondernemingen zijn die kunnen toetreden tot de
markt en winst maken, zal het aanbod toenemen en de prijs zakken. Dit proces stopt
wanneer nieuwe ondernemingen geen winst meer kunnen maken op deze markt en dus ook
niet meer toetreden.
, Week 9
De ondernemingen verlies maken, het zal dus leiden tot minder ondernemingen omdat
bedrijven de markt gaan verlaten. Een lager aanbod zorgt voor een hogere prijs, waardoor de
winst van de overgebleven bedrijven toeneemt. Dit proces stopt indien geen enkele
onderneming nog verlies maakt.
Of deze vrije toe- en uittreding werkt op de markt, zijn er een aantal indicatoren:
- Indien de technologie makkelijk imiteerbaar is
- Geen schaalvoordelen: bij schaalvoordelen zullen ondernemingen die al op de markt zijn
gemiddeld goedkoper kunnen produceren waardoor nieuwe ondernemingen eerst grote
investeringen zullen moeten doen om te concurreren
- Geen wettelijke beperkingen voor nieuwe ondernemingen om op de markt toe te treden.
Soms mogen er maar een paar ondernemingen in een bepaald gebied of soms zijn er
patenten.
Op een markt waar ondernemingen verlies maken zal de prijs op lange termijn stijgen omdat het
aanbod afneemt.
Volmaakte mededinging op korte termijn:
, Week 9
In het geval van volmaakte mededing is de producent prijsnemer en dus is de prijs gelijk aan de
marktprijs. Per eenheid van het product dat de producent verkoopt stijgen de opbrengsten met 1
keer de prijs. De marginale opbrengst is dus gelijk aan de prijs. Ook de gemiddelde opbrengst is gelijk
aan de prijs, elk goed levert p euro op.
De optimale productie werd gevonden aan de hand van de outputregel en de sluitingsregel.
De producent heeft een grotere GO dan een GVK bij productiehoeveelheid B, hij zal dus produceren
en bereikt de maximale winst bij productiehoeveelheid B. Als de prijs wijzigt zal ook de optimale
hoeveelheid voor de producent wijzigen.
Prijsstijging:
De productiehoeveelheid neemt toe langs de MK-curve
