Verbodsbepalingen Het is verboden om bepaalde
handelingen te stellen
Gebodsbepalingen Je bent verplicht om bepaalde
handelingen te stellen
Afdwingbaar zijn Beroep kunnen doen op het
overheidsapparaat (bv. politie,
rechtbank, …) om ervoor te zorgen dat
de regels gerespecteerd worden
Rechtsregel Voldoet aan de 4 hierboven
aangegeven voorwaarden (zie definitie
p.21)
Fatsoenregel Werd niet opgelegd door de overheid
en is evenmin afdwingbaar
Objectieve recht De rechtsregels op zich
Subjectieve recht Bevat de aanspraken/vorderingen
(o.b.v. objectieve recht) die iemand
t.o.v. een ander kan laten gelden,
o.b.v. de rechtsregels bepaalde
rechten doen gelden
Materieel recht Regels die rechten toekennen en
- Bv. strafrecht plichten opleggen
Formeel recht Geeft aan hoe de naleving van het
- Bv. strafprocesrecht materiële recht verzekerd kan worden
Richtlijnen Geven regels aan die door de
nationale overheden van de lidstaten
verplicht moeten worden opgenomen
en verwerkt in de eigen wetgeving,
met de bedoeling om een bepaald
doel te bereiken tegen een bepaald
tijdstip
Verordeningen Wetgeving die rechtstreeks van
toepassing is in alle lidstaten, met de
bedoelingen om de regels in de
verschillende lidstaten op elkaar af te
stemmen (= harmonisatie)
Besluiten Bevatten regels die van toepassing
zijn op 1 enkele bestemmeling (bv.
een bedrijf, een staat, een persoon,
…)
Bilaterale verdragen Verdragen tussen 2 lidstaten
Multilaterale verdragen Verdragen tussen meer dan 2
lidstaten
Decreten ‘Wetten’ gestemd op het niveau van
de gemeenschappen en gewesten
Uitvoeringsbesluiten Wetgeving die ervoor zorgt dat wetten
uitgevoerd kunnen worden
Rechtspraak Het geheel van beslissingen van
rechten en hoven, die ons leren hoe
een rechter de wet in een concreet
geval toepast
, Rechtsleer Geheel van wetenschappelijke
publicaties over juridische
aangelegenheden
Gewoonte Een gevestigd gebruik dat in de
samenleving algemeen als bindend
wordt beschouwd, zonder dat het zijn
neerslag heeft gevonden in 1 of
andere wetgevende maatregel
Billijkheid Behoorlijkheid, redelijkheid
Democratie Het volk kiest de vertegenwoordigers
die de wetten zullen maken
Rechtsstaat Zowel de overheid (de 3 machten) als
↔ Politiestaat de bevolking moeten zich aan de
regels houden, de wet respecteren
→ de wet als hoogste gezag
Monarchie De koning wordt niet verkozen, maar
het koningschap wordt doorgegeven
van generatie op generatie
Federale staat Staat waarin gewerkt wordt met
↔ Centrale staat deelgebieden, die elk hun eigen
wetgeving/bevoegdheden hebben
Gouverneur De commissaris van de regering in de
- Voorgezeten door de provincie (Vlaamse Regering), die
provinciegouverneur naast zijn functie ook commissaris is
voor bepaalde materies van de
federale regering
Deputatie (uitvoerende macht) Voert beslissingen van de
gemeenteraad uit en staat in voor het
dagelijks bestuur
In beroep gaan Een trapje hoger gaan om je probleem
nog een aan een hogere rechter voor
te leggen, want deze kan een andere
beslissing nemen
Een zaak aanhangig maken Een zaak voor de rechtbank brengen
Dagvaarding 1 van de partijen breng de andere
partij voor de rechter, laten betekenen
door een gerechtsdeurwaarder
Verzoekschrift Je vraagt de rechter om bepaalde
maatregelen te nemen
Vrijwillig verschijnen Beide partijen zijn bereid om vrijwillig
voor de rechter te verschijnen
Gebiedende rechtsregels Rechtsregels waar er niet van
afgeweken mag worden
Dwingend recht Regels waar in beginsel niet van mag
worden afgeweken
Openbare orde Regels die zo essentieel zijn, dat zij de
fundamenten van onze maatschappij
raken, mag je NOOIT van afwijken
Goede zeden (evolueren met de tijd) Wat in de samenleving als moreel
aanvaardbaar wordt beschouwd
Aanvullende rechtsregels Rechtsregels die ter aanvulling
handelingen te stellen
Gebodsbepalingen Je bent verplicht om bepaalde
handelingen te stellen
Afdwingbaar zijn Beroep kunnen doen op het
overheidsapparaat (bv. politie,
rechtbank, …) om ervoor te zorgen dat
de regels gerespecteerd worden
Rechtsregel Voldoet aan de 4 hierboven
aangegeven voorwaarden (zie definitie
p.21)
Fatsoenregel Werd niet opgelegd door de overheid
en is evenmin afdwingbaar
Objectieve recht De rechtsregels op zich
Subjectieve recht Bevat de aanspraken/vorderingen
(o.b.v. objectieve recht) die iemand
t.o.v. een ander kan laten gelden,
o.b.v. de rechtsregels bepaalde
rechten doen gelden
Materieel recht Regels die rechten toekennen en
- Bv. strafrecht plichten opleggen
Formeel recht Geeft aan hoe de naleving van het
- Bv. strafprocesrecht materiële recht verzekerd kan worden
Richtlijnen Geven regels aan die door de
nationale overheden van de lidstaten
verplicht moeten worden opgenomen
en verwerkt in de eigen wetgeving,
met de bedoeling om een bepaald
doel te bereiken tegen een bepaald
tijdstip
Verordeningen Wetgeving die rechtstreeks van
toepassing is in alle lidstaten, met de
bedoelingen om de regels in de
verschillende lidstaten op elkaar af te
stemmen (= harmonisatie)
Besluiten Bevatten regels die van toepassing
zijn op 1 enkele bestemmeling (bv.
een bedrijf, een staat, een persoon,
…)
Bilaterale verdragen Verdragen tussen 2 lidstaten
Multilaterale verdragen Verdragen tussen meer dan 2
lidstaten
Decreten ‘Wetten’ gestemd op het niveau van
de gemeenschappen en gewesten
Uitvoeringsbesluiten Wetgeving die ervoor zorgt dat wetten
uitgevoerd kunnen worden
Rechtspraak Het geheel van beslissingen van
rechten en hoven, die ons leren hoe
een rechter de wet in een concreet
geval toepast
, Rechtsleer Geheel van wetenschappelijke
publicaties over juridische
aangelegenheden
Gewoonte Een gevestigd gebruik dat in de
samenleving algemeen als bindend
wordt beschouwd, zonder dat het zijn
neerslag heeft gevonden in 1 of
andere wetgevende maatregel
Billijkheid Behoorlijkheid, redelijkheid
Democratie Het volk kiest de vertegenwoordigers
die de wetten zullen maken
Rechtsstaat Zowel de overheid (de 3 machten) als
↔ Politiestaat de bevolking moeten zich aan de
regels houden, de wet respecteren
→ de wet als hoogste gezag
Monarchie De koning wordt niet verkozen, maar
het koningschap wordt doorgegeven
van generatie op generatie
Federale staat Staat waarin gewerkt wordt met
↔ Centrale staat deelgebieden, die elk hun eigen
wetgeving/bevoegdheden hebben
Gouverneur De commissaris van de regering in de
- Voorgezeten door de provincie (Vlaamse Regering), die
provinciegouverneur naast zijn functie ook commissaris is
voor bepaalde materies van de
federale regering
Deputatie (uitvoerende macht) Voert beslissingen van de
gemeenteraad uit en staat in voor het
dagelijks bestuur
In beroep gaan Een trapje hoger gaan om je probleem
nog een aan een hogere rechter voor
te leggen, want deze kan een andere
beslissing nemen
Een zaak aanhangig maken Een zaak voor de rechtbank brengen
Dagvaarding 1 van de partijen breng de andere
partij voor de rechter, laten betekenen
door een gerechtsdeurwaarder
Verzoekschrift Je vraagt de rechter om bepaalde
maatregelen te nemen
Vrijwillig verschijnen Beide partijen zijn bereid om vrijwillig
voor de rechter te verschijnen
Gebiedende rechtsregels Rechtsregels waar er niet van
afgeweken mag worden
Dwingend recht Regels waar in beginsel niet van mag
worden afgeweken
Openbare orde Regels die zo essentieel zijn, dat zij de
fundamenten van onze maatschappij
raken, mag je NOOIT van afwijken
Goede zeden (evolueren met de tijd) Wat in de samenleving als moreel
aanvaardbaar wordt beschouwd
Aanvullende rechtsregels Rechtsregels die ter aanvulling
