RR Adagia + uitleg voor het tentamen
Alteri stipulari nemo potest = “Niemand kan iets bedingen/zich iets laten beloven ten behoeve
van een derde”. Het was niet toegestaan bij een overeenkomst van stipulatie een rechtstreeks
derdenbeding te hebben.
Coactus tamen volui = “Hoewel gedwongen heb ik toch gewild”. Als je gedwongen overgaat tot
een rechtshandeling, heeft die in beginsel gewoon rechtsgevolgen. Je hebt het immers gewild,
ook al had je het zonder de dwang niet gewild. De praetor kan wel mogelijkheid tot verwerping
bieden.
Confessus pro iudicato habetur = “Degene die heeft bekend wordt beschouwd als een
veroordeelde” Een bekentenis eindigde een geding, want de partij die heeft bekend, wordt
gelijkgesteld aan haar die veroordeeld is.
Consensus facit nuptias = “Het huwelijk komt door wilsovereenstemming tot stand” Beide
partijen moesten instemmen met het aangaan van het huwelijk.
Emptio tollit locatum = “Koop breekt huur” De huurder is niet absoluutrechtelijk beschermd.
Vervreemding kan ervoor zorgen dat een huurder zijn rechten kwijtraakt.
Error iuris nocet = “Rechtsdwaling strekt de dwalende tot nadeel” Rechtsdwaling strekt niet tot
voordeel, maar is de dwalende nadelig.
Genus non perit = “Soortzaken gaan niet teniet”. Bij een soortzaak (geld, wijn) gaat de
verplichting tot betaling niet teniet bij bijvoorbeeld overmacht. Je kunt namelijk altijd teruggeven,
al gaat het dan om ander geld of een andere fles wijn. Soortzaken zijn er altijd, ookal heb je ze
zelf op dat moment niet.
Inpossibilium nulla obligatio est = “Geen verbintenis verplicht tot het onmogelijke” Als iets niet
mogelijk is (je zou een bepaalde slaaf leveren, maar die ging voor de levering dood), dan kun je
hier niet aan worden gehouden en gaat de verbintenis teniet.
Inter easdem partes de eadem re ne bis sit actio = “Tussen dezelfde partijen mag niet tweemaal
over dezelfde zaak een proces plaatsvinden” Als er een procesovereenkomst is bereikt gaat de
in het geding gebrachte rechtsbetrekking teniet, en kunnen de partijen hier niet meer over
procederen. Dit is een uitwerking van ne bis in idem.
Iudex litem suam facit = “De rechter haalt zich een proces op de hals” Als een burger
aangewezen werd als rechter, en zonder reden weigerde recht te spreken of expres een onjuist
of partijdig vonnis gaf, dan was hij aansprakelijk voor alle schade die hieruit voortvloeide.
Iudiciis bonae fidei exceptio doli in est = “In de acties van de goede trouw ligt de exceptie van
onbehoorlijkheid opgesloten”
Alteri stipulari nemo potest = “Niemand kan iets bedingen/zich iets laten beloven ten behoeve
van een derde”. Het was niet toegestaan bij een overeenkomst van stipulatie een rechtstreeks
derdenbeding te hebben.
Coactus tamen volui = “Hoewel gedwongen heb ik toch gewild”. Als je gedwongen overgaat tot
een rechtshandeling, heeft die in beginsel gewoon rechtsgevolgen. Je hebt het immers gewild,
ook al had je het zonder de dwang niet gewild. De praetor kan wel mogelijkheid tot verwerping
bieden.
Confessus pro iudicato habetur = “Degene die heeft bekend wordt beschouwd als een
veroordeelde” Een bekentenis eindigde een geding, want de partij die heeft bekend, wordt
gelijkgesteld aan haar die veroordeeld is.
Consensus facit nuptias = “Het huwelijk komt door wilsovereenstemming tot stand” Beide
partijen moesten instemmen met het aangaan van het huwelijk.
Emptio tollit locatum = “Koop breekt huur” De huurder is niet absoluutrechtelijk beschermd.
Vervreemding kan ervoor zorgen dat een huurder zijn rechten kwijtraakt.
Error iuris nocet = “Rechtsdwaling strekt de dwalende tot nadeel” Rechtsdwaling strekt niet tot
voordeel, maar is de dwalende nadelig.
Genus non perit = “Soortzaken gaan niet teniet”. Bij een soortzaak (geld, wijn) gaat de
verplichting tot betaling niet teniet bij bijvoorbeeld overmacht. Je kunt namelijk altijd teruggeven,
al gaat het dan om ander geld of een andere fles wijn. Soortzaken zijn er altijd, ookal heb je ze
zelf op dat moment niet.
Inpossibilium nulla obligatio est = “Geen verbintenis verplicht tot het onmogelijke” Als iets niet
mogelijk is (je zou een bepaalde slaaf leveren, maar die ging voor de levering dood), dan kun je
hier niet aan worden gehouden en gaat de verbintenis teniet.
Inter easdem partes de eadem re ne bis sit actio = “Tussen dezelfde partijen mag niet tweemaal
over dezelfde zaak een proces plaatsvinden” Als er een procesovereenkomst is bereikt gaat de
in het geding gebrachte rechtsbetrekking teniet, en kunnen de partijen hier niet meer over
procederen. Dit is een uitwerking van ne bis in idem.
Iudex litem suam facit = “De rechter haalt zich een proces op de hals” Als een burger
aangewezen werd als rechter, en zonder reden weigerde recht te spreken of expres een onjuist
of partijdig vonnis gaf, dan was hij aansprakelijk voor alle schade die hieruit voortvloeide.
Iudiciis bonae fidei exceptio doli in est = “In de acties van de goede trouw ligt de exceptie van
onbehoorlijkheid opgesloten”
