R.P.
JAAR 2: BLOK 7:
TAAK 1: HET
KLEINKIND
2020-2021
,Inhoud
1 De student legt de begrippen psychomotoriek en psychomotorische ontwikkeling uit. ............... 2
1.1 Psychomotoriek: ..................................................................................................................... 2
1.2 Psychomotorische ontwikkeling: ............................................................................................ 2
1.2.1 Wat is ontwikkeling: ........................................................................................................ 2
1.2.2 Verschil tussen ontwikkeling en leren: ........................................................................... 2
1.2.3 Vlakken van ontwikkeling: .............................................................................................. 3
2 De student benoemt de motorische ontwikkeling van een kind van 0 tot en met 12 jaar. ........... 4
2.1 Indeling motorische ontwikkeling:.......................................................................................... 4
2.2 Inleiding motoriek: .................................................................................................................. 5
2.3 Mijlpalen binnen de motoriek: ............................................................................................... 5
2.3.1 Fijne motoriek ................................................................................................................. 5
2.3.2 Grove motoriek ............................................................................................................... 6
2.4 BABY: 0-1,5 jaar:...................................................................................................................... 8
2.4.1 Kenmerken per kwartaal:................................................................................................ 9
2.4.2 Grijpen:............................................................................................................................ 9
2.5 Peuter/ kleuterfase: .............................................................................................................. 10
2.6 Basisschoolkind: .................................................................................................................... 10
2.7 Puber/adolescent:................................................................................................................. 11
2.7.1 Verschil puberteit vs adolescentie: ............................................................................... 11
3 De student legt de fundamentele vaardigheden (basis motorische vaardigheden als bouwsteen
voor verder ontwikkeling van vaardigheden) van het kind uit. ............................................................ 12
3.1 Wat zijn fundamentele vaardigheden?................................................................................. 12
3.2 Lopen: ................................................................................................................................... 13
3.2.1 Kenmerken van het ontwikkelingsstadia: ..................................................................... 13
3.3 Rennen: ................................................................................................................................. 14
3.3.1 Kenmerken van het ontwikkelingsstadia: Rennen:....................................................... 14
3.4 Springen: ............................................................................................................................... 15
3.4.1 Kenmerken van ontwikkelingsstadia: Springen: ........................................................... 15
3.5 Hinkelen: ............................................................................................................................... 16
3.5.1 Kenmerken van de ontwikkelingsstadia: Hinkelen: ...................................................... 16
3.6 Gooien: .................................................................................................................................. 17
3.6.1 Kenmerken van de ontwikkelingsstadia: Gooien/werpen: ........................................... 17
3.7 Vangen: ................................................................................................................................. 19
, 3.7.1 Kenmerken van de ontwikkelingsstadia: Vangen: ........................................................ 19
4 De student benoemt de cognitieve ontwikkeling van een kind van 0 tot en met 12 jaar. ........... 20
4.1 Cognitieve ontwikkeling volgens Piaget: .............................................................................. 20
4.2 Sensomotorisch stadium: 0-2 jaar: ....................................................................................... 20
4.3 Pre-operationeeel stadium: 2-7 jaar: .................................................................................... 21
4.3.1 Kenmerken van pre-operationele fase: ........................................................................ 22
4.4 Concreet operationeel stadium: 7-11 jaar: ........................................................................... 23
4.4.1 Kenmerken concreet operationeel stadium: ................................................................ 23
4.5 Formeel-operationeel stadium: >11 jaar .............................................................................. 23
4.6 Taalontwikkeling: .................................................................................................................. 24
4.6.1 Prelinguale fase: ............................................................................................................ 24
4.6.2 Vroeglinguale fase:........................................................................................................ 24
4.6.3 Differentiatiefase: ......................................................................................................... 25
4.6.4 Voltooingsfase:.............................................................................................................. 25
5 De student benoemt de sociale ontwikkeling van een kind van 0 tot en met 12 jaar. ................ 26
5.1 Sociale ontwikkeling per levensfase: .................................................................................... 26
5.2 Ontwikkeling sociale contacten: ........................................................................................... 27
6 De student verklaart de ontwikkeling van een kind vanuit de ontwikkelingstheorieen. ............. 28
6.1 Theorieën over ontwikkeling: ............................................................................................... 28
7 De student legt het verband tussen de motorische leervormen/leerstrategieën/elementen
(raamwerk motorisch leren) en de cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget uit............................ 35
7.1 Raamwerk motorisch leren: .................................................................................................. 35
7.1.1 Leervormen: Impliciet vs expliciet leren: ...................................................................... 35
7.1.2 Leerstrategieën (tweede laag) ...................................................................................... 36
7.1.3 Elementen: instructie, feedback en organisatie (derde laag) ....................................... 36
Elke toepassing van leerstrategieën of een bepaalde vorm van leren bestaat uit een combinatie van
instructies, feedback en de organisatie van de omgeving en de taak. ................................................. 36
Instructies: ............................................................................................................................................ 36
• Taak of uitvoering ......................................................................................................................... 36
• Instructies kunnen zich richten 1) algemeen op de taak of de doelstelling. Bijvoorbeeld: “Loop
naar de overkant” - of 2) de manier van uitvoeren Bijvoorbeeld: “Loop naar de overkant en probeer
je rug goed recht te houden, de armen te laten zwaaien en de voet op te tillen” . Meer details over
de beweging/het bewegingsverloop, zoals in het tweede voorbeeld, zullen waarschijnlijk een meer
expliciete vorm van leren stimuleren. .................................................................................................. 36
• Interne of externe focus van aandacht ......................................................................................... 36
, Muziek, manuele facilitatie en demonstreren kunnen heel impliciet worden gebruikt (mits er weinig
of geen verbale instructies worden gebruikt)....................................................................................... 37
Feedback: .............................................................................................................................................. 37
• Verbale of non-verbale feedback ................................................................................................ 37
Knowledge of results (KR)verwijst naar feedback gericht op de uitkomst/ het doel van de beweging
(“dit ging goed”), terwijl Knowledge of performance (KP) informatie bevat over de (kwaliteit van de)
uitvoering van een beweging (“de arm was goed gestrekt, de schouder was niet opgetrokken”).
Indien de therapeut een meer impliciet manier van leren wil toepassen dan zou KR de voorkeur
hebben, waartegen KP beter een past bij een expliciete aanpak......................................................... 37
(Cave: De termen internal en external focus worden in de literatuur ook gebruikt om feedback te
beschrijven en zijn vergelijkbaar met de KP (internal) en KR (external) feedback zoals in deze
hierboven zijn beschreven).................................................................................................................... 37
• Timing van de feedback ............................................................................................................... 37
8 De student beschrijft in hoofdlijnen het beroepsprofiel van de kinderfysiotherapeut en legt uit
wanneer er doorverwezen wordt naar een kinderfysiotherapeut. ...................................................... 43
8.1 Domein kinderfysiotherapie: ................................................................................................ 43
8.2 Werkterrein:.......................................................................................................................... 44
8.3 Verrichtingen: ....................................................................................................................... 44
8.4 Demografische ontwikkelingen: ........................................................................................... 45
8.5 Epidemiologische ontwikkelingen: ....................................................................................... 45
8.6 Maatschappelijke ontwikkelingen: ....................................................................................... 45
8.7 Wanneer verwijzing naar kinderfysiotherapeut?: ................................................................ 45
9 De student benoemt de verschillende manieren waarop motorische ontwikkeling kan worden
onderzocht en gemeten........................................................................................................................ 46
9.1 Motorisch onderzoek: ........................................................................................................... 46
9.2 Voorbeelden van testen:....................................................................................................... 46
9.3 AIMS: ..................................................................................................................................... 46
9.4 Movement ABC battery for children:.................................................................................... 47
JAAR 2: BLOK 7:
TAAK 1: HET
KLEINKIND
2020-2021
,Inhoud
1 De student legt de begrippen psychomotoriek en psychomotorische ontwikkeling uit. ............... 2
1.1 Psychomotoriek: ..................................................................................................................... 2
1.2 Psychomotorische ontwikkeling: ............................................................................................ 2
1.2.1 Wat is ontwikkeling: ........................................................................................................ 2
1.2.2 Verschil tussen ontwikkeling en leren: ........................................................................... 2
1.2.3 Vlakken van ontwikkeling: .............................................................................................. 3
2 De student benoemt de motorische ontwikkeling van een kind van 0 tot en met 12 jaar. ........... 4
2.1 Indeling motorische ontwikkeling:.......................................................................................... 4
2.2 Inleiding motoriek: .................................................................................................................. 5
2.3 Mijlpalen binnen de motoriek: ............................................................................................... 5
2.3.1 Fijne motoriek ................................................................................................................. 5
2.3.2 Grove motoriek ............................................................................................................... 6
2.4 BABY: 0-1,5 jaar:...................................................................................................................... 8
2.4.1 Kenmerken per kwartaal:................................................................................................ 9
2.4.2 Grijpen:............................................................................................................................ 9
2.5 Peuter/ kleuterfase: .............................................................................................................. 10
2.6 Basisschoolkind: .................................................................................................................... 10
2.7 Puber/adolescent:................................................................................................................. 11
2.7.1 Verschil puberteit vs adolescentie: ............................................................................... 11
3 De student legt de fundamentele vaardigheden (basis motorische vaardigheden als bouwsteen
voor verder ontwikkeling van vaardigheden) van het kind uit. ............................................................ 12
3.1 Wat zijn fundamentele vaardigheden?................................................................................. 12
3.2 Lopen: ................................................................................................................................... 13
3.2.1 Kenmerken van het ontwikkelingsstadia: ..................................................................... 13
3.3 Rennen: ................................................................................................................................. 14
3.3.1 Kenmerken van het ontwikkelingsstadia: Rennen:....................................................... 14
3.4 Springen: ............................................................................................................................... 15
3.4.1 Kenmerken van ontwikkelingsstadia: Springen: ........................................................... 15
3.5 Hinkelen: ............................................................................................................................... 16
3.5.1 Kenmerken van de ontwikkelingsstadia: Hinkelen: ...................................................... 16
3.6 Gooien: .................................................................................................................................. 17
3.6.1 Kenmerken van de ontwikkelingsstadia: Gooien/werpen: ........................................... 17
3.7 Vangen: ................................................................................................................................. 19
, 3.7.1 Kenmerken van de ontwikkelingsstadia: Vangen: ........................................................ 19
4 De student benoemt de cognitieve ontwikkeling van een kind van 0 tot en met 12 jaar. ........... 20
4.1 Cognitieve ontwikkeling volgens Piaget: .............................................................................. 20
4.2 Sensomotorisch stadium: 0-2 jaar: ....................................................................................... 20
4.3 Pre-operationeeel stadium: 2-7 jaar: .................................................................................... 21
4.3.1 Kenmerken van pre-operationele fase: ........................................................................ 22
4.4 Concreet operationeel stadium: 7-11 jaar: ........................................................................... 23
4.4.1 Kenmerken concreet operationeel stadium: ................................................................ 23
4.5 Formeel-operationeel stadium: >11 jaar .............................................................................. 23
4.6 Taalontwikkeling: .................................................................................................................. 24
4.6.1 Prelinguale fase: ............................................................................................................ 24
4.6.2 Vroeglinguale fase:........................................................................................................ 24
4.6.3 Differentiatiefase: ......................................................................................................... 25
4.6.4 Voltooingsfase:.............................................................................................................. 25
5 De student benoemt de sociale ontwikkeling van een kind van 0 tot en met 12 jaar. ................ 26
5.1 Sociale ontwikkeling per levensfase: .................................................................................... 26
5.2 Ontwikkeling sociale contacten: ........................................................................................... 27
6 De student verklaart de ontwikkeling van een kind vanuit de ontwikkelingstheorieen. ............. 28
6.1 Theorieën over ontwikkeling: ............................................................................................... 28
7 De student legt het verband tussen de motorische leervormen/leerstrategieën/elementen
(raamwerk motorisch leren) en de cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget uit............................ 35
7.1 Raamwerk motorisch leren: .................................................................................................. 35
7.1.1 Leervormen: Impliciet vs expliciet leren: ...................................................................... 35
7.1.2 Leerstrategieën (tweede laag) ...................................................................................... 36
7.1.3 Elementen: instructie, feedback en organisatie (derde laag) ....................................... 36
Elke toepassing van leerstrategieën of een bepaalde vorm van leren bestaat uit een combinatie van
instructies, feedback en de organisatie van de omgeving en de taak. ................................................. 36
Instructies: ............................................................................................................................................ 36
• Taak of uitvoering ......................................................................................................................... 36
• Instructies kunnen zich richten 1) algemeen op de taak of de doelstelling. Bijvoorbeeld: “Loop
naar de overkant” - of 2) de manier van uitvoeren Bijvoorbeeld: “Loop naar de overkant en probeer
je rug goed recht te houden, de armen te laten zwaaien en de voet op te tillen” . Meer details over
de beweging/het bewegingsverloop, zoals in het tweede voorbeeld, zullen waarschijnlijk een meer
expliciete vorm van leren stimuleren. .................................................................................................. 36
• Interne of externe focus van aandacht ......................................................................................... 36
, Muziek, manuele facilitatie en demonstreren kunnen heel impliciet worden gebruikt (mits er weinig
of geen verbale instructies worden gebruikt)....................................................................................... 37
Feedback: .............................................................................................................................................. 37
• Verbale of non-verbale feedback ................................................................................................ 37
Knowledge of results (KR)verwijst naar feedback gericht op de uitkomst/ het doel van de beweging
(“dit ging goed”), terwijl Knowledge of performance (KP) informatie bevat over de (kwaliteit van de)
uitvoering van een beweging (“de arm was goed gestrekt, de schouder was niet opgetrokken”).
Indien de therapeut een meer impliciet manier van leren wil toepassen dan zou KR de voorkeur
hebben, waartegen KP beter een past bij een expliciete aanpak......................................................... 37
(Cave: De termen internal en external focus worden in de literatuur ook gebruikt om feedback te
beschrijven en zijn vergelijkbaar met de KP (internal) en KR (external) feedback zoals in deze
hierboven zijn beschreven).................................................................................................................... 37
• Timing van de feedback ............................................................................................................... 37
8 De student beschrijft in hoofdlijnen het beroepsprofiel van de kinderfysiotherapeut en legt uit
wanneer er doorverwezen wordt naar een kinderfysiotherapeut. ...................................................... 43
8.1 Domein kinderfysiotherapie: ................................................................................................ 43
8.2 Werkterrein:.......................................................................................................................... 44
8.3 Verrichtingen: ....................................................................................................................... 44
8.4 Demografische ontwikkelingen: ........................................................................................... 45
8.5 Epidemiologische ontwikkelingen: ....................................................................................... 45
8.6 Maatschappelijke ontwikkelingen: ....................................................................................... 45
8.7 Wanneer verwijzing naar kinderfysiotherapeut?: ................................................................ 45
9 De student benoemt de verschillende manieren waarop motorische ontwikkeling kan worden
onderzocht en gemeten........................................................................................................................ 46
9.1 Motorisch onderzoek: ........................................................................................................... 46
9.2 Voorbeelden van testen:....................................................................................................... 46
9.3 AIMS: ..................................................................................................................................... 46
9.4 Movement ABC battery for children:.................................................................................... 47
