Jurisprudentie Internationaal privaatrecht
Week 1
HR 2 mei 2014, ECLI:NL:HR:2014:1063, NJ 2014/468 m.nt. Th.M. de Boer
(interregionaal privaatrecht)
Rechter vraag interregionale rechtsmacht toekomt: aansluiten
bevoegdheidsbepalingen die gelden op terrein van IPR.
1. Art. 1 Rv jo. 10:1 BW: rechter in EU-lidstaat eerst onderzoeken of
ingeval van interregionale aard in verdragen & EU-verordeningen
bevoegdheidsregels toepassen.
2. Indien ontbreekt of niet van toepassing: art. 1-14 Rv toepassen.
Art. 38 lid 3 Statuut interregionale bevoegdheid rechter: regels gesteld
omtrent privaatrechtelijke onderwerpen van interregionale aard, indien
overeenstemming tussen regeringen van betrokken landen bestaat.
Eerst werd regel ‘distributie bepaalt attributie’ toegepast. Op 1 jan 2002
met invoering commune bevoegdheidsregeling in art. 1 t/m 14 Rv
uitdrukkelijk afstand genomen van regel ‘distributie bepaalt attributie’ als
algemene grondslag voor rechtsmacht van NL rechter in internationale
gevallen.
,Week 2 – Brussel Ibis-Verordening: hoofdlijnen en
bevoegdheidsgronden
Owusu: HvJ EG 1 maart 2005, C-281/02, ECLI:EU:C:2005:120, NJ
2007/369, AAe-Jurisprudentie, nr. P-25
Verzet Brussel Ibis rechterlijke instantie van verdragsluitende staat
bevoegdheid aan art. 2 verdrag ontleent, niet uitoefent als niet-
verdragsluitende staat geschikter forum zou zijn om kennis te nemen, ook
als andere verdragsluitende staat niet aan orde is of geen andere
aanknopingspunten heeft met andere verdragsluitende staat.
Pammer en Hotel Alpenhof: HvJ EU 7 december 2010, C-585/08 en C-
144/09, ECLI:EU:C:2010:740, NJ 2011/164, AAe-Jurisprudentie, nr. P-35
Consumentenovk
‘Activiteit richten op’ lidstaat waar consument woonplaats heeft:
- Uit website en activiteiten blijkt dat ondernemer van plan was
handel te drijven met consumenten woonplaats in één of meerdere
lidstaten.
- Niet uitputtende lijst factoren ‘richten op’: int karakter activiteit,
routebeschrijvingen uit andere lidstaten, andere taal, munteenheid,
telnr met int kengetal, zoekmachineadvertentiediensten om
gemakkelijker toegang te verlenen tot site, topleveldomeinnaam.
- Louter toegankelijkheid internetsite in lidstaat waar consument
woonplaats heeft is onvoldoende.
- Louter vermelding contactgegevens, taal of munteenheid is
eveneens onvoldoende.
Emrek/Sabranovic: HvJ EU 17 oktober 2013, C-218/12,
ECLI:EU:C:2013:666 (zie Brightspace)
Consumentenovk
Ondernemer online op land richt = voldoende voor consumentenovk.
Het feit dat consument in winkel koopt, doet daar niks aan af.
- Geen causaal verband vereist tussen het middel (website) om
commerciële beroepsactiviteit te richten op lidstaat waar consument
woont en sluiten ovk.
G/Cornelius de Visser: HvJ EU 15 maart 2012, C-292/10,
ECLI:EU:C:2012:142, NJ 2012/286, AAeJurisprudentie, nr. P-40
Woonplaats verweerder/gedaagde onbekend
- Verweerder (vermoedelijk) nationaliteit van lidstaat heeft en
voldoende aanwijzingen niet buiten EU woont
Ondanks precieze woonplaats verweerder onbekend = formele
toepassingsgebied voldaan.
, El Majdoub: HvJ EU 21 mei 2015, C-322/14, ECLI:EU:C:2015:334, NJ
2016/75, AAe-Jurisprudentie, nr. P-51
Forumkeuze schriftelijk = elektronisch gesloten koopovk (indien
duurzaam geregitreerd); voldoende voor schriftelijkheidsvereiste bij
forumkeuze.
Hőszig: HvJ EU 7 juli 2016, C-222/15, ECLI:EU:C:2016:525 (zie
Brightspace)
Forumkeuze vereisten:
1. Bepaalde rechtsbetrekking
= Voldoende specifiek
2. Vormvereisten lid 1 a-c
a. Schriftelijke ovk of mondelinge ovk schriftelijk bevestigd
b. Vorm die tussen partijen gebruikelijk is geworden
AV geldig zolanf wederpartij kennis heeft kunnen nemen van AV.
c. Bepaalde forumkeuze zeer gebruikelijk in bepaalde tak van
handel
3. Wilsovereenstemming
Vermoed te bestaan als aan vormvereisten voldaan, tenzij tegendeel
kan aantonen.
Schrems/Facebook: HvJ EU 25 januari 2018, C-498/16,
ECLI:EU:C:2018:37, AAe-Jurisprudentie, nr. P-60
Consumentenovk
Art. 15-17 Brussel Ibis (bijzondere bevoegdheidsregels): enkel van
toepassing indien ovk tussen partijen voor niet-beroepsmatig gebruik van
betrokken goed of dienst.
- Gebruiker Facebook verliest niet hoedanigheid consument, indien hij
activiteiten exploiteert.
Cartier Parfums/Ziegler: HvJ EU 27 februari 2014, C-1/13,
ECLI:EU:C:2014:109, NJ 2015/341, AAeJurisprudentie, nr. P-47
Art. 29 lid 3 Brussel Ibis: laatste aangezochte rechter exclusief bevoegd,
bevoegdheid van eerste aangezochte rechter vaststaat zodra niet
ambtshalve onbevoegd heeft verklaard en geen van partijen zijn
bevoegdheid heeft betwist voor of op tijdstip van stellingname die
nationaal procesrecht te beschouwen als eerste verweer.
Week 1
HR 2 mei 2014, ECLI:NL:HR:2014:1063, NJ 2014/468 m.nt. Th.M. de Boer
(interregionaal privaatrecht)
Rechter vraag interregionale rechtsmacht toekomt: aansluiten
bevoegdheidsbepalingen die gelden op terrein van IPR.
1. Art. 1 Rv jo. 10:1 BW: rechter in EU-lidstaat eerst onderzoeken of
ingeval van interregionale aard in verdragen & EU-verordeningen
bevoegdheidsregels toepassen.
2. Indien ontbreekt of niet van toepassing: art. 1-14 Rv toepassen.
Art. 38 lid 3 Statuut interregionale bevoegdheid rechter: regels gesteld
omtrent privaatrechtelijke onderwerpen van interregionale aard, indien
overeenstemming tussen regeringen van betrokken landen bestaat.
Eerst werd regel ‘distributie bepaalt attributie’ toegepast. Op 1 jan 2002
met invoering commune bevoegdheidsregeling in art. 1 t/m 14 Rv
uitdrukkelijk afstand genomen van regel ‘distributie bepaalt attributie’ als
algemene grondslag voor rechtsmacht van NL rechter in internationale
gevallen.
,Week 2 – Brussel Ibis-Verordening: hoofdlijnen en
bevoegdheidsgronden
Owusu: HvJ EG 1 maart 2005, C-281/02, ECLI:EU:C:2005:120, NJ
2007/369, AAe-Jurisprudentie, nr. P-25
Verzet Brussel Ibis rechterlijke instantie van verdragsluitende staat
bevoegdheid aan art. 2 verdrag ontleent, niet uitoefent als niet-
verdragsluitende staat geschikter forum zou zijn om kennis te nemen, ook
als andere verdragsluitende staat niet aan orde is of geen andere
aanknopingspunten heeft met andere verdragsluitende staat.
Pammer en Hotel Alpenhof: HvJ EU 7 december 2010, C-585/08 en C-
144/09, ECLI:EU:C:2010:740, NJ 2011/164, AAe-Jurisprudentie, nr. P-35
Consumentenovk
‘Activiteit richten op’ lidstaat waar consument woonplaats heeft:
- Uit website en activiteiten blijkt dat ondernemer van plan was
handel te drijven met consumenten woonplaats in één of meerdere
lidstaten.
- Niet uitputtende lijst factoren ‘richten op’: int karakter activiteit,
routebeschrijvingen uit andere lidstaten, andere taal, munteenheid,
telnr met int kengetal, zoekmachineadvertentiediensten om
gemakkelijker toegang te verlenen tot site, topleveldomeinnaam.
- Louter toegankelijkheid internetsite in lidstaat waar consument
woonplaats heeft is onvoldoende.
- Louter vermelding contactgegevens, taal of munteenheid is
eveneens onvoldoende.
Emrek/Sabranovic: HvJ EU 17 oktober 2013, C-218/12,
ECLI:EU:C:2013:666 (zie Brightspace)
Consumentenovk
Ondernemer online op land richt = voldoende voor consumentenovk.
Het feit dat consument in winkel koopt, doet daar niks aan af.
- Geen causaal verband vereist tussen het middel (website) om
commerciële beroepsactiviteit te richten op lidstaat waar consument
woont en sluiten ovk.
G/Cornelius de Visser: HvJ EU 15 maart 2012, C-292/10,
ECLI:EU:C:2012:142, NJ 2012/286, AAeJurisprudentie, nr. P-40
Woonplaats verweerder/gedaagde onbekend
- Verweerder (vermoedelijk) nationaliteit van lidstaat heeft en
voldoende aanwijzingen niet buiten EU woont
Ondanks precieze woonplaats verweerder onbekend = formele
toepassingsgebied voldaan.
, El Majdoub: HvJ EU 21 mei 2015, C-322/14, ECLI:EU:C:2015:334, NJ
2016/75, AAe-Jurisprudentie, nr. P-51
Forumkeuze schriftelijk = elektronisch gesloten koopovk (indien
duurzaam geregitreerd); voldoende voor schriftelijkheidsvereiste bij
forumkeuze.
Hőszig: HvJ EU 7 juli 2016, C-222/15, ECLI:EU:C:2016:525 (zie
Brightspace)
Forumkeuze vereisten:
1. Bepaalde rechtsbetrekking
= Voldoende specifiek
2. Vormvereisten lid 1 a-c
a. Schriftelijke ovk of mondelinge ovk schriftelijk bevestigd
b. Vorm die tussen partijen gebruikelijk is geworden
AV geldig zolanf wederpartij kennis heeft kunnen nemen van AV.
c. Bepaalde forumkeuze zeer gebruikelijk in bepaalde tak van
handel
3. Wilsovereenstemming
Vermoed te bestaan als aan vormvereisten voldaan, tenzij tegendeel
kan aantonen.
Schrems/Facebook: HvJ EU 25 januari 2018, C-498/16,
ECLI:EU:C:2018:37, AAe-Jurisprudentie, nr. P-60
Consumentenovk
Art. 15-17 Brussel Ibis (bijzondere bevoegdheidsregels): enkel van
toepassing indien ovk tussen partijen voor niet-beroepsmatig gebruik van
betrokken goed of dienst.
- Gebruiker Facebook verliest niet hoedanigheid consument, indien hij
activiteiten exploiteert.
Cartier Parfums/Ziegler: HvJ EU 27 februari 2014, C-1/13,
ECLI:EU:C:2014:109, NJ 2015/341, AAeJurisprudentie, nr. P-47
Art. 29 lid 3 Brussel Ibis: laatste aangezochte rechter exclusief bevoegd,
bevoegdheid van eerste aangezochte rechter vaststaat zodra niet
ambtshalve onbevoegd heeft verklaard en geen van partijen zijn
bevoegdheid heeft betwist voor of op tijdstip van stellingname die
nationaal procesrecht te beschouwen als eerste verweer.
