Hoofdstuk 6: biochemische kinetiek
6.1 Reactiesnelheid voor (bio)chemische reacties
chemische reacties: reactievergelijking geeft verband tussen uitgangsstoffen en
reactieproducten
reactiemechanisme: manier waarop eigenlijke reactie verloopt
->verschillende reactiestappen
reactiesnelheid: verandering van concentratie van begin en eindproducten
veel botsingen -> veel eindproduct gevormd
meer effectieve botsingen (snelheid zal stijgen) als:
• concentratie stijgt
• fysische toestand g>vl>v
• temperatuur stijgt
• katalysator
reactie gaat meer en meer op naarmate tijd vordert, AB stijgt en A2 en B2 dalen tot
eindtoestand (bv. evenwichtstoestand)
reactiesnelheid is recht evenredig met:
- afname A2 en B2 per tijdseenheid
- toename AB per tijdseenheid
- met de helling aan de curve op elk tijdstip, verandering van de concentratie van
producten op elk ogenblik
als concentratie van begin of van reactieproducten gevolgd kan worden door meting van
bepaalde fysische eigenschap (bv kleurverandering) -> grafiek opstellen (concentratie tov tijd)
6.2 Invloed van concentratie op reactiesnelheid
reactiesnelheidsvergelijking: geeft verband weer tussen reactiesnelheid v en concentratie aan
reagerende stoffen
k = reactiesnelheidsconstante, varieert met temperatuur
x en y -> niet af te leiden uit de reactievergelijking, wel experimenteel te bepalen
orde van een reactie = som van x+y
geen verband tussen machten in snelheidsvergelijking en coëfficiënten in de reactievergelijking
opstellen reactiesnelheidsvergelijking of bepalen van orde van een reactie en k
->bepalen van initiële reactiesnelheid bij verschillende initiële concentraties van de reagerende
producten
, 6.3 De verandering van de concentratie met de tijd
reactiesnelheidsvergelijking geeft de reactiesnelheid (=verandering van de concentratie met de
tijd) in functie van de concentratie van de reagerende stoffen
1) eerste orde reactie in 1 reagens
= lineair verband tussen ln(A) en de tijd
bv.: radioactief verval
halveringstijd t^1/2: tijd nodig opdat de concentratie op de helft van de oorspronkelijke zou
gevallen zijn
-> concentratie meten op t=0 -> meten als die op de helft is
-> is onafhankelijk van de beginconcentratie
2) tweede orde reactie in 1 reagens
= lineair verband tussen 1/(A) en de tijd
halveringstijd t^1/2
-> omgekeerd evenredig met de beginconcentratie
3) nulde orde reactie in 1 reagens
reactiesnelheid onafhankelijk van concentratie (v=k)
->1 van de reagentia in zodanig grote mate aanwezig dat concentratie niet verandert
= lineair verband tussen (A) en de tijd
halveringstijd t^1/2
->recht evenredig met de beginconcentratie
Algemeen besluit
we kennen concentraties van uitgangsstoffen op elk tijdstip van reactie -> nagaan in welke
grafiek men een lineair verband bekomt en daaruit orde van de reactie afleiden
halveringstijd van radioactieve isotopen
->in geneeskunde heel belangrijk, radioactief verval is van eerste orde
->ioniserend vermogen (alfa, beta, gamma) en halveringstijd van belang
->kort levende isotopen hebben snelle detectie nodig, langer levende gebruikt in
bestralingstoestellen
6.1 Reactiesnelheid voor (bio)chemische reacties
chemische reacties: reactievergelijking geeft verband tussen uitgangsstoffen en
reactieproducten
reactiemechanisme: manier waarop eigenlijke reactie verloopt
->verschillende reactiestappen
reactiesnelheid: verandering van concentratie van begin en eindproducten
veel botsingen -> veel eindproduct gevormd
meer effectieve botsingen (snelheid zal stijgen) als:
• concentratie stijgt
• fysische toestand g>vl>v
• temperatuur stijgt
• katalysator
reactie gaat meer en meer op naarmate tijd vordert, AB stijgt en A2 en B2 dalen tot
eindtoestand (bv. evenwichtstoestand)
reactiesnelheid is recht evenredig met:
- afname A2 en B2 per tijdseenheid
- toename AB per tijdseenheid
- met de helling aan de curve op elk tijdstip, verandering van de concentratie van
producten op elk ogenblik
als concentratie van begin of van reactieproducten gevolgd kan worden door meting van
bepaalde fysische eigenschap (bv kleurverandering) -> grafiek opstellen (concentratie tov tijd)
6.2 Invloed van concentratie op reactiesnelheid
reactiesnelheidsvergelijking: geeft verband weer tussen reactiesnelheid v en concentratie aan
reagerende stoffen
k = reactiesnelheidsconstante, varieert met temperatuur
x en y -> niet af te leiden uit de reactievergelijking, wel experimenteel te bepalen
orde van een reactie = som van x+y
geen verband tussen machten in snelheidsvergelijking en coëfficiënten in de reactievergelijking
opstellen reactiesnelheidsvergelijking of bepalen van orde van een reactie en k
->bepalen van initiële reactiesnelheid bij verschillende initiële concentraties van de reagerende
producten
, 6.3 De verandering van de concentratie met de tijd
reactiesnelheidsvergelijking geeft de reactiesnelheid (=verandering van de concentratie met de
tijd) in functie van de concentratie van de reagerende stoffen
1) eerste orde reactie in 1 reagens
= lineair verband tussen ln(A) en de tijd
bv.: radioactief verval
halveringstijd t^1/2: tijd nodig opdat de concentratie op de helft van de oorspronkelijke zou
gevallen zijn
-> concentratie meten op t=0 -> meten als die op de helft is
-> is onafhankelijk van de beginconcentratie
2) tweede orde reactie in 1 reagens
= lineair verband tussen 1/(A) en de tijd
halveringstijd t^1/2
-> omgekeerd evenredig met de beginconcentratie
3) nulde orde reactie in 1 reagens
reactiesnelheid onafhankelijk van concentratie (v=k)
->1 van de reagentia in zodanig grote mate aanwezig dat concentratie niet verandert
= lineair verband tussen (A) en de tijd
halveringstijd t^1/2
->recht evenredig met de beginconcentratie
Algemeen besluit
we kennen concentraties van uitgangsstoffen op elk tijdstip van reactie -> nagaan in welke
grafiek men een lineair verband bekomt en daaruit orde van de reactie afleiden
halveringstijd van radioactieve isotopen
->in geneeskunde heel belangrijk, radioactief verval is van eerste orde
->ioniserend vermogen (alfa, beta, gamma) en halveringstijd van belang
->kort levende isotopen hebben snelle detectie nodig, langer levende gebruikt in
bestralingstoestellen
