Ruimtelijke ordening en milieuwetgeving
Inhoud
1 Inleiding ......................................................................................................................................1
1.1 Stedenbouw en ruimtelijke ordening is van alle tijden .........................................................1
1.2 20ste eeuw in België: Noodzaak aan een ruimtelijke ordening: welke tendensen tekenen zich
af die het Belgisch ruimtelijk model wel eens zouden kunnen ombuigen en welke wetgeving
daaromtrent gaat zich opdringen ....................................................................................................1
1.3 Wat is ruimtelijke ordening/stedenbouw .............................................................................1
1.4 Historisch overzicht van de ruimtelijke ordening in België/Vlaanderen ................................1
2 Wet op de Stedenbouw en de Ruimtelijke Ordening van 29 maar 1962 .......................................3
2.1 Historiek Stedenbouwwet ...................................................................................................3
2.1.1 Inleiding .......................................................................................................................3
2.1.2 Ruimtelijke ordening ....................................................................................................3
2.1.3 Stedenbouw ................................................................................................................4
2.1.4 Strafbepalingen ...........................................................................................................4
2.2 Overzicht van de plannen in het kader van de Stedenbouwwet ...........................................4
2.2.1 Nationaal plan .............................................................................................................4
2.2.2 Streekplan ...................................................................................................................4
2.2.3 Gewestplannen (vallen samen met arrondissementen) ................................................5
2.2.4 Lokale plannen of gemeentelijke plannen van aanleg (Algemeen plan van Aanleg en
Bijzonder Plan van Aanleg) ........................................................................................................ 11
2.2.5 Vergunningen ............................................................................................................ 13
3 De ruimtelijke planning vandaag ............................................................................................... 14
3.1 Inleiding ............................................................................................................................ 14
3.2 Het ruimtelijk beleid gebaseerd op een planningssysteem ................................................. 15
3.2.1 Twee soorten plannen ............................................................................................... 15
3.2.2 Regelmatige herziening van de ruimtelijke structuurplannen ..................................... 17
3.2.3 Andere regelgeving .................................................................................................... 17
3.2.4 Informatie en inspraak in de praktijk .......................................................................... 17
3.2.5 Waar kan je de plannen vinden .................................................................................. 18
3.3 De vergunningen ............................................................................................................... 18
3.3.1 Inleiding ..................................................................................................................... 18
3.3.2 De omgevingsvergunning ........................................................................................... 19
,1 Inleiding
1.1 Stedenbouw en ruimtelijke ordening is van alle tijden
1.2 20ste eeuw in België: Noodzaak aan een ruimtelijke ordening: welke tendensen
tekenen zich af die het Belgisch ruimtelijk model wel eens zouden kunnen
ombuigen en welke wetgeving daaromtrent gaat zich opdringen
Veel activiteiten: beperkte oppervlakte: → ruimte ordenen = noodzakelijk voor:
- Functioneren menselijke activiteiten
- Woongebieden <-> industriegebieden
- Verkeer
- Recreatie
- Transport
- Beschermen open ruimte
- Verstedelijking
- Tewerkstelling
- Verspreiding van nutsvoorzieningen en diensten
Taak overheid:
- Verstedelijking in goede banen leiden
- Menselijke activiteiten ordenen in schaarse ruimte
- Beschermen van natuurlijk milieu, duinen en waardevolle gebieden
1.3 Wat is ruimtelijke ordening/stedenbouw
Ruimtelijke ordening = beleid dat resultaten planologie toepast → maakt keuze uit alternatieven
voorgelegd door ruimtelijke planning
Ruimtelijke planning:
- Doel = ruimte te ordenen, fysisch als normatief ➔ niet enkel beperkt tot regelen
bodembestemmingen en bodemgebruik, ook maatregelen om geografische ordening te
realiseren en te richten.
➔ Normatief alternatief = toekennen bepaalde subsidie bij bouw individuele woning kan
vraag naar type woning stimuleren ➔ meer ruimte vereist voor woningbouw
➔ Fysisch alternatief = lokalisatie grote schoolgebouwen in stadskern ➔ toename verkeer
in spitsuren, verkeer vlotter laten verlopen: eenrichtingsverkeer, wegverbredingen,…
maatregelen om minimaal openbaar vervoer beter te laten verlopen: aparte rijstrook
bussen, …
Stedenbouw: vormgevende en technische aspecten ruimtelijke ordening ➔ geen synoniem voor
ruimtelijke ordening, wel onderdeel ervan. = technische uitvoering ruimtelijke ordening. → beroep
op stedenbouwkundige of urbanist.
1.4 Historisch overzicht van de ruimtelijke ordening in België/Vlaanderen
Wet van 29 maart 1962 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening en de stedenbouw:
1
, Basiswet voor stedenbouw en ruimtelijke ordening → intussen verouderd, was toen voor heel België
→ nu opsplitsing volgens gewesten en verschillende interpretaties per gewest
Wetten 22 april 1970, 22 december 1970 en 25 juli 1974:
Wijzigen bepaalde teksten van basiswet
Gecoördineerde Stedenbouwwet, vastgesteld bij Besluit van de Vlaamse Regering van 22 oktober
1996
Decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening (=Decreet
Ruimtelijke Ordening = DRO):
Volledige metamorfose ruimtelijke ordening in Vlaanderen:
- Planning gebeurt voortaan op 3 bestuursniveaus (gewest, provincie en gemeente)
- Aparte ambtenaren voor RO
- Nieuwe adviescommissies (VLACORO, PROCORO, GECORO)
- Nieuw planningssysteem (met structuurplannen en uitvoeringsplannen = RSP en RUP)
- Gemeenten krijgen meer autonomie bij vergunnen (indien voldoet aan 5 voorwaarden)
- Handhavingssysteem wordt gemoderniseerd → manier van ingrijpen tegen misdrijven
01/09/2009: Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening:
Gevolg vele wijzigingen: tamelijk onoverzichtelijk decreet RO ➔ over gaan tot opmaak Vlaamse
Codex RO → hernummert bestaande artikelen
DRO en Vlaamse Codex bestaan naast elkaar
23/02/2017 (decreet van 25 april 2014 betreffende omgevingsvergunning + besluit van Vlaamse
Regering van 27 november 2015 tot uitvoering van het decreet):
Milieuvergunningen en stedenbouwkundige vergunningen worden geïntegreerd in de
omgevingsvergunning.
Omgevingsvergunning: niet alleen in ‘gemengde’ gevallen → verdwijnen milieuvergunning,
stedenbouwkundige vergunning en verkavelingsvergunning
Procedure omgevingsvergunning = uitgetekend in omgevingsvergunningsdecreet en
uitvoeringsbesluit → zoveel mogelijk aansluiting bij de al bekende procedures voor milieu- en
stedenbouwkundige vergunningen ➔ uiteindelijk 2 soorten procedures: ‘gewone’ procedure en
‘vereenvoudigde’ procedure (zonder openbaar onderzoek over aanvraag)
20/07/2018 Strategische visie Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV):
= toekomstbeeld en overzicht beleidsopties op lange termijn, strategische doelstellingen.
Heeft niet statuut van een ontwerp van ruimtelijk beleidsplan, omdat er nog geen ontwerp-
beleidskaders zijn goedgekeurd → basis voor regeringsbeslissingen ter realisatie van de visie.
2
Inhoud
1 Inleiding ......................................................................................................................................1
1.1 Stedenbouw en ruimtelijke ordening is van alle tijden .........................................................1
1.2 20ste eeuw in België: Noodzaak aan een ruimtelijke ordening: welke tendensen tekenen zich
af die het Belgisch ruimtelijk model wel eens zouden kunnen ombuigen en welke wetgeving
daaromtrent gaat zich opdringen ....................................................................................................1
1.3 Wat is ruimtelijke ordening/stedenbouw .............................................................................1
1.4 Historisch overzicht van de ruimtelijke ordening in België/Vlaanderen ................................1
2 Wet op de Stedenbouw en de Ruimtelijke Ordening van 29 maar 1962 .......................................3
2.1 Historiek Stedenbouwwet ...................................................................................................3
2.1.1 Inleiding .......................................................................................................................3
2.1.2 Ruimtelijke ordening ....................................................................................................3
2.1.3 Stedenbouw ................................................................................................................4
2.1.4 Strafbepalingen ...........................................................................................................4
2.2 Overzicht van de plannen in het kader van de Stedenbouwwet ...........................................4
2.2.1 Nationaal plan .............................................................................................................4
2.2.2 Streekplan ...................................................................................................................4
2.2.3 Gewestplannen (vallen samen met arrondissementen) ................................................5
2.2.4 Lokale plannen of gemeentelijke plannen van aanleg (Algemeen plan van Aanleg en
Bijzonder Plan van Aanleg) ........................................................................................................ 11
2.2.5 Vergunningen ............................................................................................................ 13
3 De ruimtelijke planning vandaag ............................................................................................... 14
3.1 Inleiding ............................................................................................................................ 14
3.2 Het ruimtelijk beleid gebaseerd op een planningssysteem ................................................. 15
3.2.1 Twee soorten plannen ............................................................................................... 15
3.2.2 Regelmatige herziening van de ruimtelijke structuurplannen ..................................... 17
3.2.3 Andere regelgeving .................................................................................................... 17
3.2.4 Informatie en inspraak in de praktijk .......................................................................... 17
3.2.5 Waar kan je de plannen vinden .................................................................................. 18
3.3 De vergunningen ............................................................................................................... 18
3.3.1 Inleiding ..................................................................................................................... 18
3.3.2 De omgevingsvergunning ........................................................................................... 19
,1 Inleiding
1.1 Stedenbouw en ruimtelijke ordening is van alle tijden
1.2 20ste eeuw in België: Noodzaak aan een ruimtelijke ordening: welke tendensen
tekenen zich af die het Belgisch ruimtelijk model wel eens zouden kunnen
ombuigen en welke wetgeving daaromtrent gaat zich opdringen
Veel activiteiten: beperkte oppervlakte: → ruimte ordenen = noodzakelijk voor:
- Functioneren menselijke activiteiten
- Woongebieden <-> industriegebieden
- Verkeer
- Recreatie
- Transport
- Beschermen open ruimte
- Verstedelijking
- Tewerkstelling
- Verspreiding van nutsvoorzieningen en diensten
Taak overheid:
- Verstedelijking in goede banen leiden
- Menselijke activiteiten ordenen in schaarse ruimte
- Beschermen van natuurlijk milieu, duinen en waardevolle gebieden
1.3 Wat is ruimtelijke ordening/stedenbouw
Ruimtelijke ordening = beleid dat resultaten planologie toepast → maakt keuze uit alternatieven
voorgelegd door ruimtelijke planning
Ruimtelijke planning:
- Doel = ruimte te ordenen, fysisch als normatief ➔ niet enkel beperkt tot regelen
bodembestemmingen en bodemgebruik, ook maatregelen om geografische ordening te
realiseren en te richten.
➔ Normatief alternatief = toekennen bepaalde subsidie bij bouw individuele woning kan
vraag naar type woning stimuleren ➔ meer ruimte vereist voor woningbouw
➔ Fysisch alternatief = lokalisatie grote schoolgebouwen in stadskern ➔ toename verkeer
in spitsuren, verkeer vlotter laten verlopen: eenrichtingsverkeer, wegverbredingen,…
maatregelen om minimaal openbaar vervoer beter te laten verlopen: aparte rijstrook
bussen, …
Stedenbouw: vormgevende en technische aspecten ruimtelijke ordening ➔ geen synoniem voor
ruimtelijke ordening, wel onderdeel ervan. = technische uitvoering ruimtelijke ordening. → beroep
op stedenbouwkundige of urbanist.
1.4 Historisch overzicht van de ruimtelijke ordening in België/Vlaanderen
Wet van 29 maart 1962 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening en de stedenbouw:
1
, Basiswet voor stedenbouw en ruimtelijke ordening → intussen verouderd, was toen voor heel België
→ nu opsplitsing volgens gewesten en verschillende interpretaties per gewest
Wetten 22 april 1970, 22 december 1970 en 25 juli 1974:
Wijzigen bepaalde teksten van basiswet
Gecoördineerde Stedenbouwwet, vastgesteld bij Besluit van de Vlaamse Regering van 22 oktober
1996
Decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening (=Decreet
Ruimtelijke Ordening = DRO):
Volledige metamorfose ruimtelijke ordening in Vlaanderen:
- Planning gebeurt voortaan op 3 bestuursniveaus (gewest, provincie en gemeente)
- Aparte ambtenaren voor RO
- Nieuwe adviescommissies (VLACORO, PROCORO, GECORO)
- Nieuw planningssysteem (met structuurplannen en uitvoeringsplannen = RSP en RUP)
- Gemeenten krijgen meer autonomie bij vergunnen (indien voldoet aan 5 voorwaarden)
- Handhavingssysteem wordt gemoderniseerd → manier van ingrijpen tegen misdrijven
01/09/2009: Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening:
Gevolg vele wijzigingen: tamelijk onoverzichtelijk decreet RO ➔ over gaan tot opmaak Vlaamse
Codex RO → hernummert bestaande artikelen
DRO en Vlaamse Codex bestaan naast elkaar
23/02/2017 (decreet van 25 april 2014 betreffende omgevingsvergunning + besluit van Vlaamse
Regering van 27 november 2015 tot uitvoering van het decreet):
Milieuvergunningen en stedenbouwkundige vergunningen worden geïntegreerd in de
omgevingsvergunning.
Omgevingsvergunning: niet alleen in ‘gemengde’ gevallen → verdwijnen milieuvergunning,
stedenbouwkundige vergunning en verkavelingsvergunning
Procedure omgevingsvergunning = uitgetekend in omgevingsvergunningsdecreet en
uitvoeringsbesluit → zoveel mogelijk aansluiting bij de al bekende procedures voor milieu- en
stedenbouwkundige vergunningen ➔ uiteindelijk 2 soorten procedures: ‘gewone’ procedure en
‘vereenvoudigde’ procedure (zonder openbaar onderzoek over aanvraag)
20/07/2018 Strategische visie Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV):
= toekomstbeeld en overzicht beleidsopties op lange termijn, strategische doelstellingen.
Heeft niet statuut van een ontwerp van ruimtelijk beleidsplan, omdat er nog geen ontwerp-
beleidskaders zijn goedgekeurd → basis voor regeringsbeslissingen ter realisatie van de visie.
2
