Hoofdstuk 1 Inkoop als businesspartner
Inkopen wordt tot de ondersteunende processen gerekend. Inkoop behoort tot de
ondersteunende of secundaire processen, maar kan vanuit deze rol een belangrijke bijdrage
leveren aan het resultaat van een bedrijf of organisatie.
Waardeketen van Porter
Uitgangspunten
Het formuleren van uitsluitend algemene ondernemingsstrategieën is onvoldoende om een
voorsprong op de concurrentie te behalen. Om dit te illustreren maakt Porter gebruik van de
waardeketen. Deze verdeelt het bedrijf in afzonderlijke activiteiten op het gebied van
ontwerp, productie, verkoop, levering en onderhoud van producten.
Door deze verdeling krijgt het bedrijf inzicht in de kostenstructuur en kun je activiteiten
zichtbaar maken die van strategisch belang zijn. Concurrentievoordeel ontstaat wanneer het
bedrijf deze belangrijke activiteiten goedkoper of beter kan uitvoeren dan zijn concurrenten.
Essentieel daarbij is dat de waarde van de activiteiten de kosten ervan overstijgt.
De waardeketen geeft een overzicht van de waardeactivieiten, verdeeld over primaire en
secundaire activiteiten en de marge die daarbij hoort. De marge is het verschil tussen de
totale waarde (opbrengst) en de gezamenlijke kosten voor het uitvoeren van alle
waardeactiviteiten. De marge vormt de beloning voor het ondernemersrisico. Om
concurrentievoordeel inzichtelijk te kunnen maken, verdeel je iedere hoofdactiviteit weer
verder in afzonderlijke activiteiten. De activiteiten die waarde toevoegen, kun je op deze
manier in kaart brengen. Verder zijn de onderlinge relaties tussen de activiteiten en de
activiteiten van andere leveranciers (aangeduid als verbindingen) een aanjager van
concurrentievoordeel.
Ondernemingen die erin slagen hoge marges te behalen op de waardeactiviteiten en
bovendien aanwezige verbindingen zo optimaal mogelijk benutten, kunnen een
langdurig concurrentievoordeel opbouwen.
Primaire activiteiten
Porter maakt een onderverdeling in 5 belangrijke typen primaire activiteiten:
- Inkomende logistiek. Deze activiteiten omvat ontvangst, ingangscontrole,
kwaliteitscontrole, opslag en voorraadcontrole.
, - Operationeel management. Hieronder vallen alle activiteiten die erop gericht zijn
om van grondstoffen, halffabricaten en componenten eindproducten te maken in het
productieproces.
- Uitgaande logistiek. Deze activiteiten zijn erop gericht de producten ter beschikking
te stellen aan de afnemers. Dit kunnen consumenten zijn, maar ook de tussenhandel
en andere productiebedrijven.
- Marketing en verkoop. Dit zijn de activiteiten die zijn bedoeld om de producten aan
de afnemers te verkopen.
- Service. Het onderhouden van de geleverde producten.
Ondersteunende activiteiten
De ondersteunende activiteiten, ook wel secundaire activiteiten genoemd, zijn verdeeld over
4 typen:
- Inkoop (procurement). De inkoopfunctie verzorgt de inkoop en het beschikbaar
stellen van alle producten en diensten voor zowel de primaire als de secundaire
activiteiten.
- Technologie en ontwikkeling. Onder technologie vallen zowel productie, producten
en processen als informatie en de verbetering hiervan ten dienste van de primaire en
secundaire activiteiten.
- Humanresourcesmanagement (HRM). Dit staat ook bekend als personeel &
organisatie (P&O). HRM is verantwoordelijk voor alle activiteiten die te maken
hebben met het werven, selecteren, in dienst nemen, betalen, opleiden en trainen en
uit dienst laten gaan van werknemers.
- Infrastructuur van de organisatie. Dit zijn activiteiten die zich richten op de gehele
onderneming en niet op een speciale primaire activiteit.
Binnen het model van Porter is de inkoopfunctie 1 van de 4 ondersteunende activiteiten,
waarbij de inkoop voor het primaire proces verschilt van de inkoop voor het ondersteunende
proces.
Op basis van de waardeketen van Porter kun je in ieder geval concluderen dat de
inkoopfunctie een belangrijke rol vervult binnen een organisatie en in veel gevallen
rechtstreeks onder de supervisie van de hoogste managementlaag dient te vallen.
Inkoopfunctie breder dan inkoopafdeling
De uitgebreide definitie van de inkoopfunctie luidt: het van externe bronnen betrekken van
alle goederen of diensten die noodzakelijk zijn voor de bedrijfsuitoefening, de bedrijfsvoering
en de instandhouding van het bedrijf tegen de voor de organisatie gunstige voorwaarde. Het
Inkopen wordt tot de ondersteunende processen gerekend. Inkoop behoort tot de
ondersteunende of secundaire processen, maar kan vanuit deze rol een belangrijke bijdrage
leveren aan het resultaat van een bedrijf of organisatie.
Waardeketen van Porter
Uitgangspunten
Het formuleren van uitsluitend algemene ondernemingsstrategieën is onvoldoende om een
voorsprong op de concurrentie te behalen. Om dit te illustreren maakt Porter gebruik van de
waardeketen. Deze verdeelt het bedrijf in afzonderlijke activiteiten op het gebied van
ontwerp, productie, verkoop, levering en onderhoud van producten.
Door deze verdeling krijgt het bedrijf inzicht in de kostenstructuur en kun je activiteiten
zichtbaar maken die van strategisch belang zijn. Concurrentievoordeel ontstaat wanneer het
bedrijf deze belangrijke activiteiten goedkoper of beter kan uitvoeren dan zijn concurrenten.
Essentieel daarbij is dat de waarde van de activiteiten de kosten ervan overstijgt.
De waardeketen geeft een overzicht van de waardeactivieiten, verdeeld over primaire en
secundaire activiteiten en de marge die daarbij hoort. De marge is het verschil tussen de
totale waarde (opbrengst) en de gezamenlijke kosten voor het uitvoeren van alle
waardeactiviteiten. De marge vormt de beloning voor het ondernemersrisico. Om
concurrentievoordeel inzichtelijk te kunnen maken, verdeel je iedere hoofdactiviteit weer
verder in afzonderlijke activiteiten. De activiteiten die waarde toevoegen, kun je op deze
manier in kaart brengen. Verder zijn de onderlinge relaties tussen de activiteiten en de
activiteiten van andere leveranciers (aangeduid als verbindingen) een aanjager van
concurrentievoordeel.
Ondernemingen die erin slagen hoge marges te behalen op de waardeactiviteiten en
bovendien aanwezige verbindingen zo optimaal mogelijk benutten, kunnen een
langdurig concurrentievoordeel opbouwen.
Primaire activiteiten
Porter maakt een onderverdeling in 5 belangrijke typen primaire activiteiten:
- Inkomende logistiek. Deze activiteiten omvat ontvangst, ingangscontrole,
kwaliteitscontrole, opslag en voorraadcontrole.
, - Operationeel management. Hieronder vallen alle activiteiten die erop gericht zijn
om van grondstoffen, halffabricaten en componenten eindproducten te maken in het
productieproces.
- Uitgaande logistiek. Deze activiteiten zijn erop gericht de producten ter beschikking
te stellen aan de afnemers. Dit kunnen consumenten zijn, maar ook de tussenhandel
en andere productiebedrijven.
- Marketing en verkoop. Dit zijn de activiteiten die zijn bedoeld om de producten aan
de afnemers te verkopen.
- Service. Het onderhouden van de geleverde producten.
Ondersteunende activiteiten
De ondersteunende activiteiten, ook wel secundaire activiteiten genoemd, zijn verdeeld over
4 typen:
- Inkoop (procurement). De inkoopfunctie verzorgt de inkoop en het beschikbaar
stellen van alle producten en diensten voor zowel de primaire als de secundaire
activiteiten.
- Technologie en ontwikkeling. Onder technologie vallen zowel productie, producten
en processen als informatie en de verbetering hiervan ten dienste van de primaire en
secundaire activiteiten.
- Humanresourcesmanagement (HRM). Dit staat ook bekend als personeel &
organisatie (P&O). HRM is verantwoordelijk voor alle activiteiten die te maken
hebben met het werven, selecteren, in dienst nemen, betalen, opleiden en trainen en
uit dienst laten gaan van werknemers.
- Infrastructuur van de organisatie. Dit zijn activiteiten die zich richten op de gehele
onderneming en niet op een speciale primaire activiteit.
Binnen het model van Porter is de inkoopfunctie 1 van de 4 ondersteunende activiteiten,
waarbij de inkoop voor het primaire proces verschilt van de inkoop voor het ondersteunende
proces.
Op basis van de waardeketen van Porter kun je in ieder geval concluderen dat de
inkoopfunctie een belangrijke rol vervult binnen een organisatie en in veel gevallen
rechtstreeks onder de supervisie van de hoogste managementlaag dient te vallen.
Inkoopfunctie breder dan inkoopafdeling
De uitgebreide definitie van de inkoopfunctie luidt: het van externe bronnen betrekken van
alle goederen of diensten die noodzakelijk zijn voor de bedrijfsuitoefening, de bedrijfsvoering
en de instandhouding van het bedrijf tegen de voor de organisatie gunstige voorwaarde. Het
