Overzicht Diagnose en Plan
HC1: introductie
Aandoening Etiologie Risicoprofiel Symtomen Kenmerken DDx Management Foto
Rhegmatogene -30% lattice -acute fotofobie, F/F -Shaffer’s sign/tobacco dust - Asymptomatisch -> doorverwijzing
netvliesloslating degeneration -schaduw of gordijn -Golvende retinavouwen Retinoschisis naar retinaspecialist, indien macula
-PVD over het GV -Scheur met als gevolg vitrale -Choroidale niet bedreigt geen spoed, indien
-Myopie -visusverlies vloeistof onder subretinale loslating macula bedreigt, zie symptomatisch
-5-10% trauma -soms ruimte
-Eerdere oogoperatie asymptomatisch -Vaak met glasvochtbloeding Symptomatisch -> doorverwijzing
naar retinaspecialist. Indien macula
bedreigt binnen 24 uur, indien macula
af binnen 48-96 uur.
Exsudatieve/sereuze -Retinale -meestal -glad oppervlak, doorschijnend, - Doorverwijzing naar oogarts
netvliesloslating (non- aandoeningen: CSR, asymptomatisch tot koepelvormig Retinoschisis (retinaspecialist) voor behandeling
rhegmatogeen) HTN RP, Optic nerve macula is aangedaan -doorgaans geen -Choroidale onderliggende aandoening.
pit, retina coloboom -soms acute aanzet glasvochtbloeding loslating
-idiopatische uveale van fotofobie, floaters -gevolg van subretinale vloeistof -
effusiesyndroom of schaduw over het van tumor, inflammatie, Rhegmatogen
-Choroidale tumoren GV vasculaire laesie of degeneratie e
-Posterieure scleritis netvliesloslati
ng
Netvliesloslating a.g.v. -DRP -Vaak -glasvochtslieren en membranen - Doorverwijzing naar oogarts
tractie (non- -Sikkelcel RP asymptomatisch -concaaf, glad oppervlak Retinoschisis (retinaspecialist) voor behandeling of
rhegmatogeen) -Prematuren RP totdat macula is -fibrovasculaire slieren in het -Choroidale monitoring. Vaak monitoring totdat
-Proliferatieve aangedaan corpus vitreum loslating macula bedreigt wordt.
vitreoretinopathie -Soms acute aanzet -onbeweeglijk -
-Toxocariasis van fotofobie, Rhegmatogen
-Familiaire floaters, schaduw e
exsudatieve over het GV of VV netvliesloslati
retinopathie ng
Lacquer crack Breuk in Bruch’s -4,3% hoog myopen -Fijne irregulaire lijntjes
membraan -Wit of geel
,Chorioretinale atrofie Atrofie van het RPE en de -Veel voorkomend -Variabel uiterlijk
buitenste retina (1/5 volwassenen) -Geel-wit of oranje
-Choroidale bloedvaten zijn
zichtbaar (liggen bloot)
-Meestal inferior
AION Reuze cel arteritis -oculaire noodsituatie -Acuut unilateraal -RAPD -Non- OCULAIRE NOODSITUATIE!!
(arteritische anterieure -Patiënten > 55 jr, VV -Bleke papil arteriïtische Met spoed naar ziekenhuis voor:
ischemische opticus vaker bij >70 jr. -GV-uitval -Gezwollen papil (rand onscherp) opticus -Biopsie temporale arterie
neuropathie) -75% kans dat ander -Progressief -Soms vlamvormige bloedingen neuropathie -Start intraveneuze corticosteroïde
oog ook aangetast -Pijnloos -Later opticus atrofie met -Ontsteking -Bloedtesten
wordt binnen 2 weken -Hoofdpijn cupping van de nervus
(soms binnen 48) -Koorts -Bloedtesten afwijkend opticus
indien niet behandeld. -Algeheel onbehagen -Ruimte
-Verband met (malaise) innemend
Polymyalgia -Gewichtsverlies proces /
rheumatica -Gevoelige hoofdhuid tumor van de
(spierreuma) -Pijn bij het kauwen nervus
-Amaurosis fugax opticus
-Centrale
retinale
venenocclusi
e
-Centrale
retinale
arterienocclu
sie
-Maligne
hypertensie
RP
-Diabetes
mellitus RP
-Syfilis
-Herpes
zoster
NAION -Meerdere oorzaken, -Acuut unilateraal -RAPD -Arteriïtische Doorverwijzing naar huisarts voor
(non-arteritische vaak spontaan zonder VV -Niet progressief opticus systemische work up
anterieure ischemische vindbare oorzaak -GV-uitval -Pijnloos neuritis -Zelfde testen als voor AION om deze
opticus neuropathie) -Verband met -Niet progressief -Bleke papil, vaak alleen -Maligne uit te sluiten
(nachtelijke) HTN, -Pijnloos segment hypertensie -Indien bloeddruk medicatie:
DM, AS, -Vlamvormige bloedingen -Diabetes toediening niet ‘s avonds om
ischaemische -Bloedtesten normaal mellitus RP nachtelijke hypotensie te voorkomen.
hartaandoening, -Syfilis -Voorschrijven van bloedverdunners
hypercholesteromie -Herpes -Behandeling van onderliggende
en roken zoster aandoening
, -Patiënten van -Aanzienlijk
middelbare leeftijd bloedverlies
(40-60 jr)
-40% kans dat het
andere oog ook
aangetast wordt.
CRAO Arteriestamocclusie, -Bij ouderen -Acuut unilateraal -RAPD -Acute Indien visusverlies binnen 90-120
(arteriestamocclusie) gevolg van embolus. -Verband met HTN, VV (count fingers tot -Vernauwde retinale arteriën afsluiting van minuten probeer: oculaire massage,
DM, lichtperceptie, binnen -Segmentale afsluiting van arteria paracentese van voorste oogkamer
hartklepaandoening of seconden) arterie ophthalmicus (oogarts), IOD reductie,
een occlusie van de -GV-uitval -Soms embolus zichtbaar -Commotio hyperventilatie
arteria carota. -Pijnloos -Oranje-geel = cholesterol retinae
-Typen emboli; -Vaak verleden van -Wit = calcium -Oculair Doorverwijzen naar huisarts voor:
Hollenhorst plaque amaurosis fugax/TIA -Dof wit = platelet-fibrine ischemisch -Bloedtesten; uitsluiten reuze cel
(cholesterol) -> -Oppervlakkig witte verkleuring syndroom arteritis,erytrocytbezinkingssnelheid,C
Arteria carotis, van de -Cherry red -reactive protein, platelets
Calcium -> Hartklep, posterieure pol spot als -Bloeddruk
Platelet-fibrine -> -Cherry red spot (macula) gevolg van -Volledig bloedbeeld om
Arteria carotis -In 20% van gevallen macula niet metabolische onderliggende
-Vaak embolus ter aangetast syndromen systemische aandoening op te sporen
hoogte van lamina (macula sparing) i.v.m. cilio- - -Echo van arteria carotis
cribrosa retinale arterie Alcoholvergi -Hartonderzoek
-Embolus alleen in ftiging
20-40% zichtbaar
-Thrombose
-Reuze cel arteritis /
temporale arteritis
-Collageen vasculaire
aandoening
-Hypercoagulatie ->
gebruik van pil bij
jongeren
CRVO Venenstamocclusie, -Ouderen tussen 60- -Plotseling, - Diffuse retinale bloedingen in -Stagnatische Doorverwijzen naar huisarts voor:
gevolg van AS of 70 jaar; 90% > 50 jaar unilateraal VV (Visus alle veneuze -Volledig bloedbeeld om
trombus. -HTN (60%) van 1,0 tot hand kwadranten retinopathie onderliggende
-Hartaandoeningen motion mogelijk) -Gedilateerde en gekronkelde (venous stasis systemische aandoening op te sporen
2 types: -DM -Visus slechter bij bloedvaten retinopathy) (DM, HTN, collageen
-Non-ischemisch; -Vasculaire ischemische vorm -Cotton wool spot -Oculair vasculaire aandoeningen, etc.)
Fluoresceïne angiografie: aandoeningen -Visus kan normaal -Hyperemie en oedeem van de ischemisch -Bloeddruk
gebrek aan (bv.vasculitis) zijn indien niet- papil syndroom -Bij jongere vrouwen; stoppen met
capillaire doorbloeding -Oedeem van de papil ischemische vorm en -HTN RP anticonceptiepil
van <10 disc -POAG(40%) macula niet Niet ischaemisch -
diameter -Drusenpapil aangedaan -Geen RAPD Leukemische Doorverwijzen naar oogarts voor
-Ischemisch; Fluoresceïne -Hypercoagulatie -GV-uitval RP -Fluoresceïne angiografie
angiografie: gebrek aan (zeldzaam) -Pijnloos Ischaemisch -RP door -Evt. uitsluiting / behandeling
capillaire doorbloeding -Drugs -Soms verleden van -RAPD anemie glaucoom
van = 10 disc -Lupus erythematose amaurosis fugax / -Neovascularisatie van de papil -DRP -Indien neovascularisatie aanwezig
diameter -Sarcoidose TIA en elders -Papiloedeem evt. PRP laser behandeling
, -Leukemie
-Bij jongeren; gebruik
anticonceptie,
collageen-vasculaire
aandoeningen, HIV
HC1: introductie
Aandoening Etiologie Risicoprofiel Symtomen Kenmerken DDx Management Foto
Rhegmatogene -30% lattice -acute fotofobie, F/F -Shaffer’s sign/tobacco dust - Asymptomatisch -> doorverwijzing
netvliesloslating degeneration -schaduw of gordijn -Golvende retinavouwen Retinoschisis naar retinaspecialist, indien macula
-PVD over het GV -Scheur met als gevolg vitrale -Choroidale niet bedreigt geen spoed, indien
-Myopie -visusverlies vloeistof onder subretinale loslating macula bedreigt, zie symptomatisch
-5-10% trauma -soms ruimte
-Eerdere oogoperatie asymptomatisch -Vaak met glasvochtbloeding Symptomatisch -> doorverwijzing
naar retinaspecialist. Indien macula
bedreigt binnen 24 uur, indien macula
af binnen 48-96 uur.
Exsudatieve/sereuze -Retinale -meestal -glad oppervlak, doorschijnend, - Doorverwijzing naar oogarts
netvliesloslating (non- aandoeningen: CSR, asymptomatisch tot koepelvormig Retinoschisis (retinaspecialist) voor behandeling
rhegmatogeen) HTN RP, Optic nerve macula is aangedaan -doorgaans geen -Choroidale onderliggende aandoening.
pit, retina coloboom -soms acute aanzet glasvochtbloeding loslating
-idiopatische uveale van fotofobie, floaters -gevolg van subretinale vloeistof -
effusiesyndroom of schaduw over het van tumor, inflammatie, Rhegmatogen
-Choroidale tumoren GV vasculaire laesie of degeneratie e
-Posterieure scleritis netvliesloslati
ng
Netvliesloslating a.g.v. -DRP -Vaak -glasvochtslieren en membranen - Doorverwijzing naar oogarts
tractie (non- -Sikkelcel RP asymptomatisch -concaaf, glad oppervlak Retinoschisis (retinaspecialist) voor behandeling of
rhegmatogeen) -Prematuren RP totdat macula is -fibrovasculaire slieren in het -Choroidale monitoring. Vaak monitoring totdat
-Proliferatieve aangedaan corpus vitreum loslating macula bedreigt wordt.
vitreoretinopathie -Soms acute aanzet -onbeweeglijk -
-Toxocariasis van fotofobie, Rhegmatogen
-Familiaire floaters, schaduw e
exsudatieve over het GV of VV netvliesloslati
retinopathie ng
Lacquer crack Breuk in Bruch’s -4,3% hoog myopen -Fijne irregulaire lijntjes
membraan -Wit of geel
,Chorioretinale atrofie Atrofie van het RPE en de -Veel voorkomend -Variabel uiterlijk
buitenste retina (1/5 volwassenen) -Geel-wit of oranje
-Choroidale bloedvaten zijn
zichtbaar (liggen bloot)
-Meestal inferior
AION Reuze cel arteritis -oculaire noodsituatie -Acuut unilateraal -RAPD -Non- OCULAIRE NOODSITUATIE!!
(arteritische anterieure -Patiënten > 55 jr, VV -Bleke papil arteriïtische Met spoed naar ziekenhuis voor:
ischemische opticus vaker bij >70 jr. -GV-uitval -Gezwollen papil (rand onscherp) opticus -Biopsie temporale arterie
neuropathie) -75% kans dat ander -Progressief -Soms vlamvormige bloedingen neuropathie -Start intraveneuze corticosteroïde
oog ook aangetast -Pijnloos -Later opticus atrofie met -Ontsteking -Bloedtesten
wordt binnen 2 weken -Hoofdpijn cupping van de nervus
(soms binnen 48) -Koorts -Bloedtesten afwijkend opticus
indien niet behandeld. -Algeheel onbehagen -Ruimte
-Verband met (malaise) innemend
Polymyalgia -Gewichtsverlies proces /
rheumatica -Gevoelige hoofdhuid tumor van de
(spierreuma) -Pijn bij het kauwen nervus
-Amaurosis fugax opticus
-Centrale
retinale
venenocclusi
e
-Centrale
retinale
arterienocclu
sie
-Maligne
hypertensie
RP
-Diabetes
mellitus RP
-Syfilis
-Herpes
zoster
NAION -Meerdere oorzaken, -Acuut unilateraal -RAPD -Arteriïtische Doorverwijzing naar huisarts voor
(non-arteritische vaak spontaan zonder VV -Niet progressief opticus systemische work up
anterieure ischemische vindbare oorzaak -GV-uitval -Pijnloos neuritis -Zelfde testen als voor AION om deze
opticus neuropathie) -Verband met -Niet progressief -Bleke papil, vaak alleen -Maligne uit te sluiten
(nachtelijke) HTN, -Pijnloos segment hypertensie -Indien bloeddruk medicatie:
DM, AS, -Vlamvormige bloedingen -Diabetes toediening niet ‘s avonds om
ischaemische -Bloedtesten normaal mellitus RP nachtelijke hypotensie te voorkomen.
hartaandoening, -Syfilis -Voorschrijven van bloedverdunners
hypercholesteromie -Herpes -Behandeling van onderliggende
en roken zoster aandoening
, -Patiënten van -Aanzienlijk
middelbare leeftijd bloedverlies
(40-60 jr)
-40% kans dat het
andere oog ook
aangetast wordt.
CRAO Arteriestamocclusie, -Bij ouderen -Acuut unilateraal -RAPD -Acute Indien visusverlies binnen 90-120
(arteriestamocclusie) gevolg van embolus. -Verband met HTN, VV (count fingers tot -Vernauwde retinale arteriën afsluiting van minuten probeer: oculaire massage,
DM, lichtperceptie, binnen -Segmentale afsluiting van arteria paracentese van voorste oogkamer
hartklepaandoening of seconden) arterie ophthalmicus (oogarts), IOD reductie,
een occlusie van de -GV-uitval -Soms embolus zichtbaar -Commotio hyperventilatie
arteria carota. -Pijnloos -Oranje-geel = cholesterol retinae
-Typen emboli; -Vaak verleden van -Wit = calcium -Oculair Doorverwijzen naar huisarts voor:
Hollenhorst plaque amaurosis fugax/TIA -Dof wit = platelet-fibrine ischemisch -Bloedtesten; uitsluiten reuze cel
(cholesterol) -> -Oppervlakkig witte verkleuring syndroom arteritis,erytrocytbezinkingssnelheid,C
Arteria carotis, van de -Cherry red -reactive protein, platelets
Calcium -> Hartklep, posterieure pol spot als -Bloeddruk
Platelet-fibrine -> -Cherry red spot (macula) gevolg van -Volledig bloedbeeld om
Arteria carotis -In 20% van gevallen macula niet metabolische onderliggende
-Vaak embolus ter aangetast syndromen systemische aandoening op te sporen
hoogte van lamina (macula sparing) i.v.m. cilio- - -Echo van arteria carotis
cribrosa retinale arterie Alcoholvergi -Hartonderzoek
-Embolus alleen in ftiging
20-40% zichtbaar
-Thrombose
-Reuze cel arteritis /
temporale arteritis
-Collageen vasculaire
aandoening
-Hypercoagulatie ->
gebruik van pil bij
jongeren
CRVO Venenstamocclusie, -Ouderen tussen 60- -Plotseling, - Diffuse retinale bloedingen in -Stagnatische Doorverwijzen naar huisarts voor:
gevolg van AS of 70 jaar; 90% > 50 jaar unilateraal VV (Visus alle veneuze -Volledig bloedbeeld om
trombus. -HTN (60%) van 1,0 tot hand kwadranten retinopathie onderliggende
-Hartaandoeningen motion mogelijk) -Gedilateerde en gekronkelde (venous stasis systemische aandoening op te sporen
2 types: -DM -Visus slechter bij bloedvaten retinopathy) (DM, HTN, collageen
-Non-ischemisch; -Vasculaire ischemische vorm -Cotton wool spot -Oculair vasculaire aandoeningen, etc.)
Fluoresceïne angiografie: aandoeningen -Visus kan normaal -Hyperemie en oedeem van de ischemisch -Bloeddruk
gebrek aan (bv.vasculitis) zijn indien niet- papil syndroom -Bij jongere vrouwen; stoppen met
capillaire doorbloeding -Oedeem van de papil ischemische vorm en -HTN RP anticonceptiepil
van <10 disc -POAG(40%) macula niet Niet ischaemisch -
diameter -Drusenpapil aangedaan -Geen RAPD Leukemische Doorverwijzen naar oogarts voor
-Ischemisch; Fluoresceïne -Hypercoagulatie -GV-uitval RP -Fluoresceïne angiografie
angiografie: gebrek aan (zeldzaam) -Pijnloos Ischaemisch -RP door -Evt. uitsluiting / behandeling
capillaire doorbloeding -Drugs -Soms verleden van -RAPD anemie glaucoom
van = 10 disc -Lupus erythematose amaurosis fugax / -Neovascularisatie van de papil -DRP -Indien neovascularisatie aanwezig
diameter -Sarcoidose TIA en elders -Papiloedeem evt. PRP laser behandeling
, -Leukemie
-Bij jongeren; gebruik
anticonceptie,
collageen-vasculaire
aandoeningen, HIV
