Inhoud
Ontstaan en bestaan van het sociaal werk.............................................................................................2
De Nederlandse Verzorgingsstaat hoofdstuk 1......................................................................................2
1.2 Ontwikkeling van de Nederlandse verzorgingsstaat................................................................3
Gezondheidszorg............................................................................................................................4
1.3 Het waarom van de verzorgingsstaat.......................................................................................6
1.4 doelstellingen en functies verzorgingsstaat..............................................................................8
1.5 verzorgingsstaat en welfaretriangel.........................................................................................9
Welfare Triangel.............................................................................................................................9
1.6 de verzorgingsstaat in internationaal perspectief...................................................................10
1.7 van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving................................................................10
Hoofdstuk 2..........................................................................................................................................11
2.4 Het woningwerk.........................................................................................................................14
Woonschool..................................................................................................................................14
2.5 zieke gezinnen............................................................................................................................14
2.8 van ontoelaatbare gezinnen naar Multi probleemgezinnen.......................................................16
2.9 evidence bases............................................................................................................................16
2.10 wijkteams.................................................................................................................................16
Hoofdstuk 3; Van volkshuis tot buurt regie..........................................................................................17
Vooral over clubhuiswerk/jongeren werk en over hen zinvolle vrijetijdsbesteding. ...................17
De verwildering van de jeugd door de jaren heen........................................................................19
Jeugdzorg hoofdstuk 4..........................................................................................................................21
Jeugdzorg 3.0....................................................................................................................................24
Ouderenzorg tot 21 eeuw hoofdstuk 7.................................................................................................24
Hoofdstuk 8..........................................................................................................................................26
8.1 uitdagingen voor de verzorgingsstaat.........................................................................................26
8.5.....................................................................................................................................................26
8.6 meer marktwering?....................................................................................................................26
8.7 meer particulier initiatief............................................................................................................26
8.8 meer overheid............................................................................................................................27
LEREN VAN HET VERLEDEN...................................................................................................................27
Wederopbouw..................................................................................................................................28
Emancipatie en individuele ontplooiing...........................................................................................28
Nieuwe zakelijkheid..........................................................................................................................28
Brede welzijnsorganisaties...............................................................................................................28
, Vermaatschappelijking en bemoeizorg.............................................................................................29
Maatschappelijke ondersteuning.....................................................................................................29
Ontstaan en bestaan van het sociaal werk
Literatuur
- Bijlsma, J. & Janssen, H. (2018) (4 e Herziende druk). Sociaal werk in Nederland. Vijfhonderd
jaar verheffen en verbinden. Bussum: Continuo
- Dam C. Van e.a. (2016). Leren van het verleden. Movisie.
- Https://www.movisie.nl/publicatie/leren-verleden .
We gaan van verzorgen naar verheffen door de tijdlijn.
Vroeger alleen de armen. Nu vooral Problemen hebben op levensgebieden,
huizenvestiging, financiën, verslaving.
Blauw belangrijke mensen
Geel jaartallen
De Nederlandse
Verzorgingsstaat
hoofdstuk 1
Movisie, afbeelding: sociaal
werk door de jaren heen
Begon met liefdadigheid
Paternalistisch
Empathie
Zakelijke aanpak
Foto’s. 1. de paus, 2. de tante van pipilangkous, 3. Sjakie van Flodder, 4. Beau met Rotterdam Project.
1. Voor een ander zorgen begon vanuit de kerk. Vanuit het geloof gedreven. Liefdadigheid
2. Vanuit een bepaalde klasse werd gedacht dat armen zich zo moesten gedragen. Heel
betuttelend. Paternalisme
3. In de tijd dat een sociaal werker zijn eigen werk bepaalden. Heel erg aanbod gericht werken,
zonder behoefte van de ander. Niet kritisch kijken.
4. Eigenkracht gebruiken van cliënt, client zelf bepalen hoe die het wil gaan doen.
, Dit staat ook op andere manieren in het overzicht van sociaal werk door de jaren heen. Waarom het
op dat moment zoveel impact had, en waarom was dat zo en is het nu beter.
Verzorgingsstaat (begrijp dit, hoef je niet uit je hoofd te weten):
Verzorgingsstaat over het algemeen een democratie is. Een land waarin mensen de
vertegenwoordigers kiezen.
‘Maatschappijvorm, die gekenmerkt wordt door een democratische leest geschoeid systeem van
overheidszorg dat zich – bij handhaving van de kapitalistische productiesysteemgarant stelt voor het
collectieve sociale welzijn van haar onderdanen (Thoenes, 1962). ‘
‘De overheid zorgt ervoor dat de materiele en immateriële voorzieningen voor alle burgers’.
Eten drinken en onderdak (materieel) veiligheid, vrijheid van meningsuiting,
onafhankelijk van de staat, rechten hebben, kritisch zijn op de staat (geestelijke vrijheid
immateriële).
Naast de markt moet een overheid zijn, dat alles wat de markt niet kan doen dat de overheid dat kan
doen. Dat er geen schade kan worden gedaan in het stukje markt. Een niveau van sociaal welzijn voor
de burgers vanuit de staat.
1.2 Ontwikkeling van de Nederlandse verzorgingsstaat
De start van de verzorgingsstaat: na de introductie van de arbeidswetgeving en
socialezekerheidswetgeving.
De ontwikkelingslogica voor West-Europa gelde nu ook voor Nederland. Die ontwikkelingslogica
onderscheid we in 4 fases:
1. Eerste aanzet: Voor loonarbeiders, waren grote risico's m.b.t. ongevallen en ziektes. Hier
kwamen de eerste sociale wetten en verzekeringen. Nog geen sociale verzekering voor
werkloosheid
2. Doelgroep verbreding. De eerste sociale verzekeringen waren exclusief gericht op
industriële loonarbeiders. Verbreding in wet- en regelgeving voor niet-industriële arbeiders
en niet werkende,
- Deze twee fases voor het tegengaan van armoede. Hierna meer naar spreiding van de
welvaart.
3. Sociale regelingen krijgen een nog algemener karakter. Uiteindelijk zorgde dit voor een
vangnet voor iedereen die in (financiële) nood verkeert. Uitkeringen werden gekoppeld aan
de lonen, waardoor ze met de lonen meestegen.
4. Crisis. Het stelsel kwam onder druk te staan, grote mensen deden namelijk er beroep op.
Problemen rond betaalbaarheid en beheersbaarheid.
Fase 1 en 2 (1901-1952)
De eerste verplichte (door de overheid) geregelde sociale verzekering is de Ongevallenwet
Vooral gericht op de privé gebeurtenissen in iemand zijn leven. Kwam voort uit de moderne
industriële sector. Later ook voor alle werknemers in de particuliere sector.
Ontstaan en bestaan van het sociaal werk.............................................................................................2
De Nederlandse Verzorgingsstaat hoofdstuk 1......................................................................................2
1.2 Ontwikkeling van de Nederlandse verzorgingsstaat................................................................3
Gezondheidszorg............................................................................................................................4
1.3 Het waarom van de verzorgingsstaat.......................................................................................6
1.4 doelstellingen en functies verzorgingsstaat..............................................................................8
1.5 verzorgingsstaat en welfaretriangel.........................................................................................9
Welfare Triangel.............................................................................................................................9
1.6 de verzorgingsstaat in internationaal perspectief...................................................................10
1.7 van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving................................................................10
Hoofdstuk 2..........................................................................................................................................11
2.4 Het woningwerk.........................................................................................................................14
Woonschool..................................................................................................................................14
2.5 zieke gezinnen............................................................................................................................14
2.8 van ontoelaatbare gezinnen naar Multi probleemgezinnen.......................................................16
2.9 evidence bases............................................................................................................................16
2.10 wijkteams.................................................................................................................................16
Hoofdstuk 3; Van volkshuis tot buurt regie..........................................................................................17
Vooral over clubhuiswerk/jongeren werk en over hen zinvolle vrijetijdsbesteding. ...................17
De verwildering van de jeugd door de jaren heen........................................................................19
Jeugdzorg hoofdstuk 4..........................................................................................................................21
Jeugdzorg 3.0....................................................................................................................................24
Ouderenzorg tot 21 eeuw hoofdstuk 7.................................................................................................24
Hoofdstuk 8..........................................................................................................................................26
8.1 uitdagingen voor de verzorgingsstaat.........................................................................................26
8.5.....................................................................................................................................................26
8.6 meer marktwering?....................................................................................................................26
8.7 meer particulier initiatief............................................................................................................26
8.8 meer overheid............................................................................................................................27
LEREN VAN HET VERLEDEN...................................................................................................................27
Wederopbouw..................................................................................................................................28
Emancipatie en individuele ontplooiing...........................................................................................28
Nieuwe zakelijkheid..........................................................................................................................28
Brede welzijnsorganisaties...............................................................................................................28
, Vermaatschappelijking en bemoeizorg.............................................................................................29
Maatschappelijke ondersteuning.....................................................................................................29
Ontstaan en bestaan van het sociaal werk
Literatuur
- Bijlsma, J. & Janssen, H. (2018) (4 e Herziende druk). Sociaal werk in Nederland. Vijfhonderd
jaar verheffen en verbinden. Bussum: Continuo
- Dam C. Van e.a. (2016). Leren van het verleden. Movisie.
- Https://www.movisie.nl/publicatie/leren-verleden .
We gaan van verzorgen naar verheffen door de tijdlijn.
Vroeger alleen de armen. Nu vooral Problemen hebben op levensgebieden,
huizenvestiging, financiën, verslaving.
Blauw belangrijke mensen
Geel jaartallen
De Nederlandse
Verzorgingsstaat
hoofdstuk 1
Movisie, afbeelding: sociaal
werk door de jaren heen
Begon met liefdadigheid
Paternalistisch
Empathie
Zakelijke aanpak
Foto’s. 1. de paus, 2. de tante van pipilangkous, 3. Sjakie van Flodder, 4. Beau met Rotterdam Project.
1. Voor een ander zorgen begon vanuit de kerk. Vanuit het geloof gedreven. Liefdadigheid
2. Vanuit een bepaalde klasse werd gedacht dat armen zich zo moesten gedragen. Heel
betuttelend. Paternalisme
3. In de tijd dat een sociaal werker zijn eigen werk bepaalden. Heel erg aanbod gericht werken,
zonder behoefte van de ander. Niet kritisch kijken.
4. Eigenkracht gebruiken van cliënt, client zelf bepalen hoe die het wil gaan doen.
, Dit staat ook op andere manieren in het overzicht van sociaal werk door de jaren heen. Waarom het
op dat moment zoveel impact had, en waarom was dat zo en is het nu beter.
Verzorgingsstaat (begrijp dit, hoef je niet uit je hoofd te weten):
Verzorgingsstaat over het algemeen een democratie is. Een land waarin mensen de
vertegenwoordigers kiezen.
‘Maatschappijvorm, die gekenmerkt wordt door een democratische leest geschoeid systeem van
overheidszorg dat zich – bij handhaving van de kapitalistische productiesysteemgarant stelt voor het
collectieve sociale welzijn van haar onderdanen (Thoenes, 1962). ‘
‘De overheid zorgt ervoor dat de materiele en immateriële voorzieningen voor alle burgers’.
Eten drinken en onderdak (materieel) veiligheid, vrijheid van meningsuiting,
onafhankelijk van de staat, rechten hebben, kritisch zijn op de staat (geestelijke vrijheid
immateriële).
Naast de markt moet een overheid zijn, dat alles wat de markt niet kan doen dat de overheid dat kan
doen. Dat er geen schade kan worden gedaan in het stukje markt. Een niveau van sociaal welzijn voor
de burgers vanuit de staat.
1.2 Ontwikkeling van de Nederlandse verzorgingsstaat
De start van de verzorgingsstaat: na de introductie van de arbeidswetgeving en
socialezekerheidswetgeving.
De ontwikkelingslogica voor West-Europa gelde nu ook voor Nederland. Die ontwikkelingslogica
onderscheid we in 4 fases:
1. Eerste aanzet: Voor loonarbeiders, waren grote risico's m.b.t. ongevallen en ziektes. Hier
kwamen de eerste sociale wetten en verzekeringen. Nog geen sociale verzekering voor
werkloosheid
2. Doelgroep verbreding. De eerste sociale verzekeringen waren exclusief gericht op
industriële loonarbeiders. Verbreding in wet- en regelgeving voor niet-industriële arbeiders
en niet werkende,
- Deze twee fases voor het tegengaan van armoede. Hierna meer naar spreiding van de
welvaart.
3. Sociale regelingen krijgen een nog algemener karakter. Uiteindelijk zorgde dit voor een
vangnet voor iedereen die in (financiële) nood verkeert. Uitkeringen werden gekoppeld aan
de lonen, waardoor ze met de lonen meestegen.
4. Crisis. Het stelsel kwam onder druk te staan, grote mensen deden namelijk er beroep op.
Problemen rond betaalbaarheid en beheersbaarheid.
Fase 1 en 2 (1901-1952)
De eerste verplichte (door de overheid) geregelde sociale verzekering is de Ongevallenwet
Vooral gericht op de privé gebeurtenissen in iemand zijn leven. Kwam voort uit de moderne
industriële sector. Later ook voor alle werknemers in de particuliere sector.
