Samenvatting filosofie durf te denken VWO5

Arendt:
 Voor de geest verschijnen: dit kan alleen door metaforische taal. Een gesprek met jezelf voeren,
bijvoorbeeld in jezelf praten.
 Psychische ervaringen: reflecterend denken. Je praat niet over de ervaring zelf, maar welke
gevoelens je daarbij had.
 De mens en taal: de mens heeft taal wel en niet nodig
- Wel: “denken en taal anticiperen op elkaar.” Dus we hebben taal nodig want anders kunnen
we niet denken.
- Niet, want ze lijken op elkaar en nemen elkaars plaats in en taal is geen orgaan, dus je kan
zonder. Je hebt taal niet nodig om fysiek te overleven.
 Gevoelens en emoties:
- Gevoel: individueel en komt van binnenuit (ziel)
- Emotie: gevoel wordt emotie wanneer je het kan uitleggen met bijv. woorden, verschilt per
cultuur/land.
 Affecten en symbolen:
- Affecten -> bijvoorbeeld: verdrietig voelen
- Symbolen -> bijvoorbeeld: “ik ben verdrietig”
 Geest en ziel
- Geest/buitenkant: directe taal en kan zich ook tonen
- Ziel/binnenkant: emoties, gevoelens en passies. Gevoelens kan je uitleggen, maar deze zullen
nooit hetzelfde zijn als de ervaring.
 Zelfrepresentatie: zit in de geest, het is een verwoording (indirect)
 Bewuste keuze, reflectief
 Zijn altijd symbolen
 Symbool staat altijd voor iets anders bijv. “Ik ben verdrietig” voor verdriet voelen

Butler:
 Taal doet heel veel, het is niet onschuldig. Bij ons is het recht op vrijheid meningsuiting net zo
belangrijk als het recht om niet gediscrimineerd te worden. Posities zoals man/vrouw kun je
inzetten om een bepaald doel te bereiken.
 Theoretische posities: man/vrouw, kind/volwassen -> is onnatuurlijk, heeft de mens gewoon
bedacht.
 Performativiteit:
- Taal: “doe niet zo emotioneel” -> locutie
- Directe bedoeling: Stop met huilen -> ilocutie
- Effect taaluiting: huilen is zwak -> perolocutie (soort stereotype)
- Locutie: transgenders hebben een mentale ziekte
- Illocutie: transgender zijn is een mentale ziekte
- Perlocutie: transgender zijn is niet normaal (soort stereotype)
Als je hier zegt: dit is vrijheid van meningsuiting= dan accepteer je dat er een
bepaalde waarheid wordt gecreëerd –> een taaldaad (iets discriminerends)

 Performativiteit = taaldaad -> iets veranderd in de werkelijkheid -> taalsituatie (ik verklaar u tot
man en vrouw werkt alleen als er iemand bij is van het gemeentehuis en niet wanneer je dat
random zegt)
 Haattaal (vrijheid van meningsuiting):
- Je accepteert de performativiteit
- Je accepteert het in hokjes stoppen en discriminatie = geweld
- Haattaal (taal die iets doet) = gedrag




Comte: