CLASSIFICATIE EN DIAGNOSTIEK
Classificatie Het systematisch ordenen en groeperen van problemen op basis van gelijke eigenschappen en onderlinge relaties
Psychiatrische stoornissen Onafhankelijk en duidelijk afgelijnde ziekte-entiteiten, met voor elke stoornis diagnostische en differentiaal diagnostische criteria
Categoriaal Men heeft een stoornis of men heeft het niet
Diagnostic and Statistical Een systeem om problematieken van individuen te beschrijven en te classificeren in ‘stoorniscategorieën’
DSM-5
Manual of Mental Disorders Een voorbeeld van een klinisch-psychiatrische classificatie
International Classification of
ICD-10 Een voorbeeld van een klinisch-psychiatrische classificatie, door de WHO
diseases
Dimensioneel Elk syndroom is een continuüm waarop ieder individu een relatieve plaats inneemt ten opzichte van andere individuen
Achenbach System of Een voorbeeld van een empirisch-statistische classificatie aan de hand van gedragsvragenlijsten: CBCL, TRF, YSR met als doel over het gedrag
ASEBA
Empirically Based Assessment van individuen zoveel mogelijk informatie te verzamelen uit verscheidene bronnen
CBCL Child Behavior CheckList
TRF Teacher Report Form
YSR Youth Self Report
Besluitvormingsproces met als algemeen doel via systematisch onderzoek het inzicht in de aard van een problematiek te verhogen en van
Diagnostiek
daaruit een gepast aanbod voor behandeling te formuleren
Diagnostiek Een proces van aanmelding tot conclusie, hypothesen die afgetoetst werden a.d.h.v. instrumenten
Behandeling Alle methoden die kunnen worden ingezet om een kind met een ontwikkelingsstoornis te ondersteunen
Is het onderzoeken of vaststellen van de oorzaak of van de aard van een toestand, situatie of probleem en een uiteenzetting of conclusie
Diagnostisch proces betreffende de oorzaak of aard van een bepaald fenomeen, evenals een inschatting van de therapeutische mogelijkheden
= gegevensverzameling + hypothesevorming- en toetsing + indicatiestelling
Onderkennend/categoriaal Beschrijvende diagnose, criteria met betrekking op observeerbaar gedrag
classificerend diagnostiek → wat is er met het kind aan de hand? (stoornis)
Verklarende diagnostiek Wat is de oorzaak van het probleem?
Handelingsgerichte diagnostiek Hoe kunnen we dit kind het beste begeleiden? Zoeken naar gepaste ondersteuning, behandeling of materiele hulp
,KINDEREN, JONGEREN EN VOLWASSENEN MET GEDRAGSPROBLEMEN OF GEDRAGSSTOORNISSEN
Gedragsproblemen Een overkoepelende, beschrijvende term voor alle kinderen die zich zichtbaar ongewoon of abnormaal gedragen en dat afgezien van de ernst,
(probleemgedragingen) oorzaak of context van het ongewone gedrag. Het gaat om lichte, tijdelijke problemen die context- en leeftijdsgebonden zijn.
Ontwikkelingsstoornis Is een aandoening die wordt vastgesteld bij kinderen of adolescenten en die een belemmering vormt voor de normale ontwikkeling
Opvoedingsproblemen
PLS Een gestoord interactieproces dat bij het kind kan leiden tot gedragsproblemen en bij opvoeders tot handelingsverlegenheid
(problematische leefstituatie)
Een relatief concept dat aan de orde is als de op dat moment in een bepaalde omgeving heersende normen en geldende regels worden
Gedragsprobleem (Van der Ploeg) overschreden. De ernst van het probleemgedrag wordt verder bepaald aan de hand van frequentie, duur en omvang alsmede door de mate
waarin de betrokkene zichzelf en/of zijn omgeving psychische schade berokkent
Gedragsstoornis Ernstige vorm van een gedragsprobleem die minder contextgebonden is en blijvend
Storend gedrag gekenmerkt door een sterke ongeremdheid, voornamelijk op buitenwereld gericht (agressie, hyperactiviteit,
Externaliserend probleemgedrag
ongehoorzaamheid, liegen, stelen, vandalisme…)
Emotionele problemen gekenmerkt door een sterke geremdheid, gericht op eigen persoon of weg van buitenwereld (angstig, teruggetrokken
Internaliserend probleemgedrag
gedrag, verlegenheid, depressie, eenzaamheid, huilen…)
Is de systematische studie naar de prevalentie en verspreiding van een ziekte of toestand in een bepaalde bevolkingsgroep, alsook naar de
Epidemiologie factoren die het voorkomen en de verspreiding beïnvloeden, m.a.w. met welke factoren in het kind, gezin en omgeving hangen
gedragsproblemen samen
ODD Oppositional defiant disorder
Negativistisch, vijandig en openlijk ongehoorzaam gedrag
oppositioneel opstandige stoornis
Conduct Disorder
CD Herhaaldelijk de grondrechten van anderen schenden of sociale normen en regels overschrijden
Normoverschrijdend-gedragsst.
Sociale angststoornis Vermijden van sociale situaties of situaties waarin men moet presteren
Emotioneel (huilen, verdriet,…), cognitief (vb. negatief zelfbeeld), motivationeel (zich terug trekken), somatisch (slaapstoornissen,
Depressieve kind (DSM-5)
eetstoornissen,…)
Studie naar het voorkomen (prevalentie) en de verspreiding van een ziekte of toestand in een bepaalde bevolkingsgroep + de factoren die dit
Epidemiologie
beïnvloeden
Monocausaal Focus op kind (= psychologische benadering) OF focus op context (= sociaal-structurele benadering)
Multicausaal Samenspel van kind en context (= psychosociale benadering) – multifactorieel, ecologisch en cumulatief
Cumulatiehypothese De kans op ontwikkeling/bestending van gedragsproblemen wordt groter geacht naarmate er meer risico- en minder protectieve factoren zijn
, GEZINNEN MET MEERVOUDIGE EN COMPLEXE PROBLEMEN
Multiprobleemgezin Is een gezin dat kampt met een chronisch complex van ernstige socio-economische en psychosociale problemen waarvan de betrokken
Gezin met meervoudige en hulpverleners vinden dat het weerbarstig is voor hulp
complexe problemen
Een toestand waarbij mensen beknot worden in hun kansen om voldoende deel te hebben aan maatschappelijk hooggewaardeerde goederen
Kansarmoede zoals onderwijs, arbeid, huisvesting. Het gaat hierbij niet om een eenmalig feit, maar om duurzame toestand die zich voordoet op verschillende
terreinen, zowel materiële als immateriële
Multidimensionaliteit/
Speelt zich af op verschillende, onderling verweven domeinen huisvesteging, gezondheid, vrije tijd, inkomen, werk en onderwijs
multi-aspectueel
Externe locus of control Externe beheersingsoriëntatie: het gevoel hebben dat ze zelf weinig impact hebben aan de situatie
Armoedekluwen Moeilijkheden zijn verstrengeld, beïnvloeden en versterken elkaar
KINDERMISHANDELING
VLS Verontrustende leefsituaties
Die situaties waarin alle betrokken hulpverleners, cliënten of anderen zich ongerust maken over de ontwikkeling van een minderjarige
PLS Problematische leefsituaties
GV voorzieningen waar je beroep kan op doen wanneer je te maken heeft met een jongere uit PLS en wanneer je in je eigen situatie geen
Gemandateerde voorzieningen
antwoord kan bieden. Maken deel uit van integrale jeugdhulp: ondersteuningscentrum jeugdhulp (OCJ) en vertrouwenscentrum mishandeling
Is een sociale construct, gemaakt door mensen om bepaalde vormen van ongepaste omgeving tussen volwassenen en kinderen te benoemen.
Kindermishandeling
Altijd link met tijdsgeest en cultuur/samenleving.
Kindermishandeling Elke vorm van geweldpleging of verwaarlozing op fysiek, psychisch of seksueel gebied door toedoen of nalaten van personen met wie het kind
(overkoepelende definitie) in een afhankelijkheidspositie staat, waardoor schade voor het kind ontstaat of in de toekomst zou kunnen ontstaan
Lichamelijke/fysieke Volwassenen die fysiek geweld plegen op kinderen of jongeren: schoppen, slaan, knijpen, bijten, schudden, toebrengen van brand - of
mishandeling snijwonden, breuken, inwendige letsels (≠ ongeval)
SIS Als een baby of jong kind (ernstige) hersenletsels en beschadigingen oploopt ten gevolge van heet hardhandig door elkaar geschud worden
Shaken Infant-syndrome
door ouder of verzorger
Münchausen syndrome by proxy Het nabootsen van een lichamelijke ziekte bij een kind door een volwassenen
Wanneer kinderen of jongeren te maken krijgen met een vijandige houding, afwijzing en vernedering, bedreigingen, scheldpartijen, opsluiting,
Emotionele mishandeling
gestraft worden omdat ze niet voldoen aan hoge verwachtingen, getuige zijn van partnergeweld…
Een situatie waarbij een verzorger die verantwoordelijk is voor het kind ofwel opzettelijk ofwel door onoplettendheid toelaat dat het kind een
Verwaarlozing vermijdbaar lijden ondergaat, ofwel er niet in slaagt te voorzien in de essentiële voorwaarden die nodig zijn voor de lichamelijke, intellectuele
en emotionele ontwikkeling van het kind
Classificatie Het systematisch ordenen en groeperen van problemen op basis van gelijke eigenschappen en onderlinge relaties
Psychiatrische stoornissen Onafhankelijk en duidelijk afgelijnde ziekte-entiteiten, met voor elke stoornis diagnostische en differentiaal diagnostische criteria
Categoriaal Men heeft een stoornis of men heeft het niet
Diagnostic and Statistical Een systeem om problematieken van individuen te beschrijven en te classificeren in ‘stoorniscategorieën’
DSM-5
Manual of Mental Disorders Een voorbeeld van een klinisch-psychiatrische classificatie
International Classification of
ICD-10 Een voorbeeld van een klinisch-psychiatrische classificatie, door de WHO
diseases
Dimensioneel Elk syndroom is een continuüm waarop ieder individu een relatieve plaats inneemt ten opzichte van andere individuen
Achenbach System of Een voorbeeld van een empirisch-statistische classificatie aan de hand van gedragsvragenlijsten: CBCL, TRF, YSR met als doel over het gedrag
ASEBA
Empirically Based Assessment van individuen zoveel mogelijk informatie te verzamelen uit verscheidene bronnen
CBCL Child Behavior CheckList
TRF Teacher Report Form
YSR Youth Self Report
Besluitvormingsproces met als algemeen doel via systematisch onderzoek het inzicht in de aard van een problematiek te verhogen en van
Diagnostiek
daaruit een gepast aanbod voor behandeling te formuleren
Diagnostiek Een proces van aanmelding tot conclusie, hypothesen die afgetoetst werden a.d.h.v. instrumenten
Behandeling Alle methoden die kunnen worden ingezet om een kind met een ontwikkelingsstoornis te ondersteunen
Is het onderzoeken of vaststellen van de oorzaak of van de aard van een toestand, situatie of probleem en een uiteenzetting of conclusie
Diagnostisch proces betreffende de oorzaak of aard van een bepaald fenomeen, evenals een inschatting van de therapeutische mogelijkheden
= gegevensverzameling + hypothesevorming- en toetsing + indicatiestelling
Onderkennend/categoriaal Beschrijvende diagnose, criteria met betrekking op observeerbaar gedrag
classificerend diagnostiek → wat is er met het kind aan de hand? (stoornis)
Verklarende diagnostiek Wat is de oorzaak van het probleem?
Handelingsgerichte diagnostiek Hoe kunnen we dit kind het beste begeleiden? Zoeken naar gepaste ondersteuning, behandeling of materiele hulp
,KINDEREN, JONGEREN EN VOLWASSENEN MET GEDRAGSPROBLEMEN OF GEDRAGSSTOORNISSEN
Gedragsproblemen Een overkoepelende, beschrijvende term voor alle kinderen die zich zichtbaar ongewoon of abnormaal gedragen en dat afgezien van de ernst,
(probleemgedragingen) oorzaak of context van het ongewone gedrag. Het gaat om lichte, tijdelijke problemen die context- en leeftijdsgebonden zijn.
Ontwikkelingsstoornis Is een aandoening die wordt vastgesteld bij kinderen of adolescenten en die een belemmering vormt voor de normale ontwikkeling
Opvoedingsproblemen
PLS Een gestoord interactieproces dat bij het kind kan leiden tot gedragsproblemen en bij opvoeders tot handelingsverlegenheid
(problematische leefstituatie)
Een relatief concept dat aan de orde is als de op dat moment in een bepaalde omgeving heersende normen en geldende regels worden
Gedragsprobleem (Van der Ploeg) overschreden. De ernst van het probleemgedrag wordt verder bepaald aan de hand van frequentie, duur en omvang alsmede door de mate
waarin de betrokkene zichzelf en/of zijn omgeving psychische schade berokkent
Gedragsstoornis Ernstige vorm van een gedragsprobleem die minder contextgebonden is en blijvend
Storend gedrag gekenmerkt door een sterke ongeremdheid, voornamelijk op buitenwereld gericht (agressie, hyperactiviteit,
Externaliserend probleemgedrag
ongehoorzaamheid, liegen, stelen, vandalisme…)
Emotionele problemen gekenmerkt door een sterke geremdheid, gericht op eigen persoon of weg van buitenwereld (angstig, teruggetrokken
Internaliserend probleemgedrag
gedrag, verlegenheid, depressie, eenzaamheid, huilen…)
Is de systematische studie naar de prevalentie en verspreiding van een ziekte of toestand in een bepaalde bevolkingsgroep, alsook naar de
Epidemiologie factoren die het voorkomen en de verspreiding beïnvloeden, m.a.w. met welke factoren in het kind, gezin en omgeving hangen
gedragsproblemen samen
ODD Oppositional defiant disorder
Negativistisch, vijandig en openlijk ongehoorzaam gedrag
oppositioneel opstandige stoornis
Conduct Disorder
CD Herhaaldelijk de grondrechten van anderen schenden of sociale normen en regels overschrijden
Normoverschrijdend-gedragsst.
Sociale angststoornis Vermijden van sociale situaties of situaties waarin men moet presteren
Emotioneel (huilen, verdriet,…), cognitief (vb. negatief zelfbeeld), motivationeel (zich terug trekken), somatisch (slaapstoornissen,
Depressieve kind (DSM-5)
eetstoornissen,…)
Studie naar het voorkomen (prevalentie) en de verspreiding van een ziekte of toestand in een bepaalde bevolkingsgroep + de factoren die dit
Epidemiologie
beïnvloeden
Monocausaal Focus op kind (= psychologische benadering) OF focus op context (= sociaal-structurele benadering)
Multicausaal Samenspel van kind en context (= psychosociale benadering) – multifactorieel, ecologisch en cumulatief
Cumulatiehypothese De kans op ontwikkeling/bestending van gedragsproblemen wordt groter geacht naarmate er meer risico- en minder protectieve factoren zijn
, GEZINNEN MET MEERVOUDIGE EN COMPLEXE PROBLEMEN
Multiprobleemgezin Is een gezin dat kampt met een chronisch complex van ernstige socio-economische en psychosociale problemen waarvan de betrokken
Gezin met meervoudige en hulpverleners vinden dat het weerbarstig is voor hulp
complexe problemen
Een toestand waarbij mensen beknot worden in hun kansen om voldoende deel te hebben aan maatschappelijk hooggewaardeerde goederen
Kansarmoede zoals onderwijs, arbeid, huisvesting. Het gaat hierbij niet om een eenmalig feit, maar om duurzame toestand die zich voordoet op verschillende
terreinen, zowel materiële als immateriële
Multidimensionaliteit/
Speelt zich af op verschillende, onderling verweven domeinen huisvesteging, gezondheid, vrije tijd, inkomen, werk en onderwijs
multi-aspectueel
Externe locus of control Externe beheersingsoriëntatie: het gevoel hebben dat ze zelf weinig impact hebben aan de situatie
Armoedekluwen Moeilijkheden zijn verstrengeld, beïnvloeden en versterken elkaar
KINDERMISHANDELING
VLS Verontrustende leefsituaties
Die situaties waarin alle betrokken hulpverleners, cliënten of anderen zich ongerust maken over de ontwikkeling van een minderjarige
PLS Problematische leefsituaties
GV voorzieningen waar je beroep kan op doen wanneer je te maken heeft met een jongere uit PLS en wanneer je in je eigen situatie geen
Gemandateerde voorzieningen
antwoord kan bieden. Maken deel uit van integrale jeugdhulp: ondersteuningscentrum jeugdhulp (OCJ) en vertrouwenscentrum mishandeling
Is een sociale construct, gemaakt door mensen om bepaalde vormen van ongepaste omgeving tussen volwassenen en kinderen te benoemen.
Kindermishandeling
Altijd link met tijdsgeest en cultuur/samenleving.
Kindermishandeling Elke vorm van geweldpleging of verwaarlozing op fysiek, psychisch of seksueel gebied door toedoen of nalaten van personen met wie het kind
(overkoepelende definitie) in een afhankelijkheidspositie staat, waardoor schade voor het kind ontstaat of in de toekomst zou kunnen ontstaan
Lichamelijke/fysieke Volwassenen die fysiek geweld plegen op kinderen of jongeren: schoppen, slaan, knijpen, bijten, schudden, toebrengen van brand - of
mishandeling snijwonden, breuken, inwendige letsels (≠ ongeval)
SIS Als een baby of jong kind (ernstige) hersenletsels en beschadigingen oploopt ten gevolge van heet hardhandig door elkaar geschud worden
Shaken Infant-syndrome
door ouder of verzorger
Münchausen syndrome by proxy Het nabootsen van een lichamelijke ziekte bij een kind door een volwassenen
Wanneer kinderen of jongeren te maken krijgen met een vijandige houding, afwijzing en vernedering, bedreigingen, scheldpartijen, opsluiting,
Emotionele mishandeling
gestraft worden omdat ze niet voldoen aan hoge verwachtingen, getuige zijn van partnergeweld…
Een situatie waarbij een verzorger die verantwoordelijk is voor het kind ofwel opzettelijk ofwel door onoplettendheid toelaat dat het kind een
Verwaarlozing vermijdbaar lijden ondergaat, ofwel er niet in slaagt te voorzien in de essentiële voorwaarden die nodig zijn voor de lichamelijke, intellectuele
en emotionele ontwikkeling van het kind
