Medische Kennis 1 en 2 Samenvatting
Voorbereiding MK Terminologie
Sagitaal: zijdelings doorgesneden transversale as
Frontaal: verticaal doorgesneden saggitale as
Transversaal: horizontaal doorgesneden longitudinale as
Plaatsbepaling:
Term Betekenis
Anterior Voorkant (buik)
Posterior Achterkant (rug)
Ventraal Voorkant/bovenkant (hand)
Dorsaal Achterkant/onderkant (hand)
Craniaal Hoofdzijde (kruin)
Caudaal Staartzijde (einde ruggengraat)
Proximaal Dichtst bij middelpunt (schouder-elleboog)
Distaal Van het midden af (hand-elleboog)
Superior Bovenste
Inferior Onderste
Mediaal Binnenkant/richting het midden
Lateraal Buitenkant/aan de zijkant
Sinister Links
Dextra Rechts
Radiaal Kant van duim
Ulnair Kant van pink
Palmair/volair Binnenkant hand
Plantair Binnenkant voet
Superfisciaal Oppervlakkig
Profundaal Diep
Bewegingen:
Term Betekenis
Abductie Van lichaam af bewegen
Adductie Naar lichaam toe bewegen
Eversie Naar buiten bewegen
Inversie Naar binnen bewegen
Flexie Buigen
Extensie Strekken
Dorsaalflexie Naar je toe buigen
Plantairflexie Van je af buigen
Exorotatie Naar buiten draaien
Endorotatie Naar binnen draaien
1
,Topografie van organen:
Lichaamsgedeelte Organen
Thorax Pulmones
Grenst bij ribben, thoraxwand en diafragma Cor
Thymus
Trachea, hoofdbronchi, bronchi, bronchiole
Oesophagus
Aorta en vena cava
Pleura en mediastinum Pleura visceralis (binnenste)
Ruimte in thorax tussen de longen, voor Pleura parietalis (buitenste)
wervelkolom en achter borstbeen Cor, thymus, trachea, oesophagus, aorta en
vena cava
Abdomen Hepar = lever
Grenst bij diafragma, lieskanaal en bekken Vesica billiaris = galblaas
Gaster = maag
Spleen = milt
Renales = nieren
Glandulae adrenales = bijnieren
Pancreas = alvleesklier
Instinum tenue = dunne darm (duodenum,
jejunem, ileum)
Colon ascendens, transversum en
descendes
Appendix = wormvormigaanhangsel
Ureters = urineleiders
Grote vaten
Peritoneum = buikvlies Intraperitoneaal = binnen het buikvlies
Mesenterium = ophangbanden voor - Maag
intraperitoneale organen - Lever
- Milt
- Darmen
Extraperitoneaal = buiten het buikvlies
- Nieren
- Alvleesklier
Omentum majus = vetshort van maag naar
darm
Omentum minus = vetshort van lever naar
maag
Bekken Man
Grenst bij os cocae, os sacrum en os - Testis = bal
coccygis - Epididymis = bijbal
- Ductus deferens = zaadleiders
- Funiculus spermaticus =
zaadstreng
- Versica seminalis =
zaadblaasjes
- Prostate = prostaat
2
, - Penis
Vrouw
- Ovarium = eierstokken
- Tuba uterine = eileider
- Uterus = baarmoeder
- Vagina
- Clitoris
- Labium major = buitenste
schaamlippen
- Labium minor = binnenste
schaamlippen
Skelet:
Term Betekenis
Scapula Schouderblad
Humurus Opperarmbeen
Ulna Ellepijp
Radius Spaakbeen
Sternum Borstbeen
Clauiculum Sleutelbeen
Femur Dijbeen
Patella Knieschijf
Fibula Kuitbeen
Tibia Scheenbeen
Malleolus Knobbels bij enkel
Spina Wervelkolom
Sacrum Bekken
3
,Medische Kennis 1
Onderdeel 1: Anaal
Anale kanaal: deel van darmkanaal onder de musculus puborectalis (2-4 cm)
M. Puborectalis zit al touw om het rectale kanaal vast aan het bot van de bekken om het
anale kanaal op zijn plaats te houden
Anatomie
- Linea dentata: overgang huid naar mucosa
- Plexus heamorrhoidalis (craniaal)
- Anale klieren monden uit in crypten (van Morgagni) ter hoogte van de linea
Fysiologie
- Sfincter interna: gladde spiervezels (onwillekeurig)
o Water- en luchtdicht afsluiten van anus
o Overdag continue contractie
o Feces reflectoire relaxatie
- Sfincter externa: dwarsgestreept spierweefsel (willekeurig)
o Tegenhouden ontlasting
o Onderdrukken aandrang
Hemorroïden: aambeien
- Omlaag zakkende anale zwellichamen
- Aterioveneuze verbindingen
- Bedekt door mucosa
- 4% van bevolking
- Gradering
o Graad 1 bloedverlies, geen prolaps
o Graad 2 bloedverlies + prolaps, spontaan reducerend
o Graad 3 bloedverlies + prolaps, moet manueel gereponeerd worden
o Graad 4 bloedverlies + prolaps, kan niet gereponeerd worden
- Etiologie
o Degeneratie steunweefsel omlaag zakken
o Beknelling stuwing en oedeem
o Kwetsbare mucosa bloed snel en makkelijk
- Risicofactoren
o Obstipatie door vezelarme voeding
o Zwangerschap/bevalling
o Overgewicht
o Zittend beroep
o Leeftijd
o Familiare aanleg
- Symptomen
o Bloedverlies (helder rood)
o Prolapsgevoel
4
, o Soiling (lekkage)
o Jeuk
o Pijn
- Onderzoek
o Inspectie
o Toucheren
o Protoscopie
o Coloscopie > 50 jaar
- Behandeling
o Vezelrijke voeding + voldoende drinken
o Ontlasting niet uitstellen
o Langdurig zitten vermijden
o Overgewicht verbeteren
o Langdurig toiletbezoek vermijden
o Lidocaïne en corticosteroïden
o 1e en 2e graads
Klinisch: hemorrhoïdectomie (pijn, urineretentie, soiling,
incontinentie)
Poliklinisch: rubberband ligatie en infrarood coagulatie (loze
aandrang en pijn)
o 3e en 4e graads
Procedure voor prolaps en hemorrhoïden (PPH)
Hemorroïdal artery ligation (HAL)
Minder post-operatieve pijn
Lange termijn uitkomsten minder goed
Sinus pilonidalis
- Chronisch etterende ontsteking tussen de billen (craniaal van de anus)
- Oorzaak gelegen in haarfollikels die naar binnen groeien
- Jonge mannen
- Acuut met abces en chronische sinus
- Risicofactoren: roken en forse beharing
- Behandeling
o Acuut: incisie en drainage
o Chronisch: wijde excisie
Perianale fistel
- Abnormale verbinding tussen het anale kanaal en de perianale huid
- Risicofactoren
o 30-40 jaar
o M8 V1
o Anaal abces in voorgeschiedenis
o Darmziekten
o Anale fissuren
o Granulomateuze ziekten
o Bestralingsproctitis
5
, - Etiologie
o Gangetje tussen rectum en huid
o Oorsprong in anale klieren 40/50% vertakken intersfincterische ruimte
o Abcedering intersfincterisch
- Symptomen
o Pijn (vooral zitten)
o Pus
o Jeuk
o Bloedverlies
- Diagnostiek
o Toucheren, sonderen (cave pijn en fausse route)
o Endoanale echografie/MRI
- Behandeling
o Abces: incisie en drainage 50% recidief fistelvorming
o Intersfincterisch: fistulotomie (open leggen)
o Transsfincterisch: seton (draineren), fistulotomie, LIFT (vrijleggen, igeren
en klieven)
o Suprasfincterisch: mucosaverschuivingsplastiek
o Extrasfincterisch: stoma en mucosaverschuivingstechniek
o Mucosaverschuivingsplastiek
Openleggen sfincter: uitwendige opening
Schoonkrabben intersficterische ruimte
Mobiliseren mucosa en submucosa opwaarts via anus
Mucosaflap distaal trekken + afdichten gat
Anale fissuur
- Ischaemisch ulcus van de anodermis
- Etiologie
o Kleine beschadiging van de anodermis
o Verhoogde intra-anale druk (tonus van de interne kringspier) door colitis
ulcerosa, crohn, hiv en stress
o Voor- en achterzijde anodermis minder vascularisatie
- Symptomen
o Hevige pijn tijdens en na stoelgang
o Bloedverlies
o ’s nachts geen klachten
- Diagnostiek: inspectie tijdens persen
- Behandeling
o Verlagen kringspierspanning
Voedingsadvies meer vezels en groter volume
Warme zitbaden
o Medicamenteus
Lidocaïne zalf/zetpillen
Stikstofdonors-isosorbidedinitraat verslappen kringspier en
stimuleren bloedvoorziening
6
, Botulinetoxine en calciumblokkers vasodilatatie inwendige
kringspier
o Operatief
Diathermische exicie van de fissuur/interne sfincterotomie
Anuscarcinoom
- Plaveiselcelcarcinoom (huid)
- Adenocarcinoom (overgangsepitheel tussen anodermis en rectale mucosa)
- Melanoom
- Jeuk, afscheiding en pijn
- Behandeling
o Chemoradiatie
o Abdomino-perineale rectumamputatie (APR)
o Aanleg stoma
Positioneren
- Steensnede
- Jack-knife
- Salaam
Desinfectie povidon-jodium of chloorhexidine
Benodigdheden
- Disposable anoscoop
- Vesselloops
- Instillagel
- Willospon
Boven linea dentata intern: ongevoelig
Onder linea dentata extern: gevoelig
Hemoroidectomie volgens Milligan morgan (MIS)
- Incisie + arterieklem en spreider
- Vrijprepareren hemorroïd tot aan basis
- Afklemmen + verwijderen hemorroïd
- Haemostasehechtingen
- Anaal tampon
Complicaties: nabloeding en POWI
Rubberband ligatie volgens Barron (RBL)
- Slijmvlies van het hemorroïd afbinden aambei necrotiseert en wordt
afgesloten
- Aanzuigen met zuigtang en elastiek omheen schieten
Procedure voor prolaps en hemorrhoïden (circulair stapling volgens Longo) (PPH)
- Bij terugkerende geprolabeerde en niet te reponeren aambeien
7
Voorbereiding MK Terminologie
Sagitaal: zijdelings doorgesneden transversale as
Frontaal: verticaal doorgesneden saggitale as
Transversaal: horizontaal doorgesneden longitudinale as
Plaatsbepaling:
Term Betekenis
Anterior Voorkant (buik)
Posterior Achterkant (rug)
Ventraal Voorkant/bovenkant (hand)
Dorsaal Achterkant/onderkant (hand)
Craniaal Hoofdzijde (kruin)
Caudaal Staartzijde (einde ruggengraat)
Proximaal Dichtst bij middelpunt (schouder-elleboog)
Distaal Van het midden af (hand-elleboog)
Superior Bovenste
Inferior Onderste
Mediaal Binnenkant/richting het midden
Lateraal Buitenkant/aan de zijkant
Sinister Links
Dextra Rechts
Radiaal Kant van duim
Ulnair Kant van pink
Palmair/volair Binnenkant hand
Plantair Binnenkant voet
Superfisciaal Oppervlakkig
Profundaal Diep
Bewegingen:
Term Betekenis
Abductie Van lichaam af bewegen
Adductie Naar lichaam toe bewegen
Eversie Naar buiten bewegen
Inversie Naar binnen bewegen
Flexie Buigen
Extensie Strekken
Dorsaalflexie Naar je toe buigen
Plantairflexie Van je af buigen
Exorotatie Naar buiten draaien
Endorotatie Naar binnen draaien
1
,Topografie van organen:
Lichaamsgedeelte Organen
Thorax Pulmones
Grenst bij ribben, thoraxwand en diafragma Cor
Thymus
Trachea, hoofdbronchi, bronchi, bronchiole
Oesophagus
Aorta en vena cava
Pleura en mediastinum Pleura visceralis (binnenste)
Ruimte in thorax tussen de longen, voor Pleura parietalis (buitenste)
wervelkolom en achter borstbeen Cor, thymus, trachea, oesophagus, aorta en
vena cava
Abdomen Hepar = lever
Grenst bij diafragma, lieskanaal en bekken Vesica billiaris = galblaas
Gaster = maag
Spleen = milt
Renales = nieren
Glandulae adrenales = bijnieren
Pancreas = alvleesklier
Instinum tenue = dunne darm (duodenum,
jejunem, ileum)
Colon ascendens, transversum en
descendes
Appendix = wormvormigaanhangsel
Ureters = urineleiders
Grote vaten
Peritoneum = buikvlies Intraperitoneaal = binnen het buikvlies
Mesenterium = ophangbanden voor - Maag
intraperitoneale organen - Lever
- Milt
- Darmen
Extraperitoneaal = buiten het buikvlies
- Nieren
- Alvleesklier
Omentum majus = vetshort van maag naar
darm
Omentum minus = vetshort van lever naar
maag
Bekken Man
Grenst bij os cocae, os sacrum en os - Testis = bal
coccygis - Epididymis = bijbal
- Ductus deferens = zaadleiders
- Funiculus spermaticus =
zaadstreng
- Versica seminalis =
zaadblaasjes
- Prostate = prostaat
2
, - Penis
Vrouw
- Ovarium = eierstokken
- Tuba uterine = eileider
- Uterus = baarmoeder
- Vagina
- Clitoris
- Labium major = buitenste
schaamlippen
- Labium minor = binnenste
schaamlippen
Skelet:
Term Betekenis
Scapula Schouderblad
Humurus Opperarmbeen
Ulna Ellepijp
Radius Spaakbeen
Sternum Borstbeen
Clauiculum Sleutelbeen
Femur Dijbeen
Patella Knieschijf
Fibula Kuitbeen
Tibia Scheenbeen
Malleolus Knobbels bij enkel
Spina Wervelkolom
Sacrum Bekken
3
,Medische Kennis 1
Onderdeel 1: Anaal
Anale kanaal: deel van darmkanaal onder de musculus puborectalis (2-4 cm)
M. Puborectalis zit al touw om het rectale kanaal vast aan het bot van de bekken om het
anale kanaal op zijn plaats te houden
Anatomie
- Linea dentata: overgang huid naar mucosa
- Plexus heamorrhoidalis (craniaal)
- Anale klieren monden uit in crypten (van Morgagni) ter hoogte van de linea
Fysiologie
- Sfincter interna: gladde spiervezels (onwillekeurig)
o Water- en luchtdicht afsluiten van anus
o Overdag continue contractie
o Feces reflectoire relaxatie
- Sfincter externa: dwarsgestreept spierweefsel (willekeurig)
o Tegenhouden ontlasting
o Onderdrukken aandrang
Hemorroïden: aambeien
- Omlaag zakkende anale zwellichamen
- Aterioveneuze verbindingen
- Bedekt door mucosa
- 4% van bevolking
- Gradering
o Graad 1 bloedverlies, geen prolaps
o Graad 2 bloedverlies + prolaps, spontaan reducerend
o Graad 3 bloedverlies + prolaps, moet manueel gereponeerd worden
o Graad 4 bloedverlies + prolaps, kan niet gereponeerd worden
- Etiologie
o Degeneratie steunweefsel omlaag zakken
o Beknelling stuwing en oedeem
o Kwetsbare mucosa bloed snel en makkelijk
- Risicofactoren
o Obstipatie door vezelarme voeding
o Zwangerschap/bevalling
o Overgewicht
o Zittend beroep
o Leeftijd
o Familiare aanleg
- Symptomen
o Bloedverlies (helder rood)
o Prolapsgevoel
4
, o Soiling (lekkage)
o Jeuk
o Pijn
- Onderzoek
o Inspectie
o Toucheren
o Protoscopie
o Coloscopie > 50 jaar
- Behandeling
o Vezelrijke voeding + voldoende drinken
o Ontlasting niet uitstellen
o Langdurig zitten vermijden
o Overgewicht verbeteren
o Langdurig toiletbezoek vermijden
o Lidocaïne en corticosteroïden
o 1e en 2e graads
Klinisch: hemorrhoïdectomie (pijn, urineretentie, soiling,
incontinentie)
Poliklinisch: rubberband ligatie en infrarood coagulatie (loze
aandrang en pijn)
o 3e en 4e graads
Procedure voor prolaps en hemorrhoïden (PPH)
Hemorroïdal artery ligation (HAL)
Minder post-operatieve pijn
Lange termijn uitkomsten minder goed
Sinus pilonidalis
- Chronisch etterende ontsteking tussen de billen (craniaal van de anus)
- Oorzaak gelegen in haarfollikels die naar binnen groeien
- Jonge mannen
- Acuut met abces en chronische sinus
- Risicofactoren: roken en forse beharing
- Behandeling
o Acuut: incisie en drainage
o Chronisch: wijde excisie
Perianale fistel
- Abnormale verbinding tussen het anale kanaal en de perianale huid
- Risicofactoren
o 30-40 jaar
o M8 V1
o Anaal abces in voorgeschiedenis
o Darmziekten
o Anale fissuren
o Granulomateuze ziekten
o Bestralingsproctitis
5
, - Etiologie
o Gangetje tussen rectum en huid
o Oorsprong in anale klieren 40/50% vertakken intersfincterische ruimte
o Abcedering intersfincterisch
- Symptomen
o Pijn (vooral zitten)
o Pus
o Jeuk
o Bloedverlies
- Diagnostiek
o Toucheren, sonderen (cave pijn en fausse route)
o Endoanale echografie/MRI
- Behandeling
o Abces: incisie en drainage 50% recidief fistelvorming
o Intersfincterisch: fistulotomie (open leggen)
o Transsfincterisch: seton (draineren), fistulotomie, LIFT (vrijleggen, igeren
en klieven)
o Suprasfincterisch: mucosaverschuivingsplastiek
o Extrasfincterisch: stoma en mucosaverschuivingstechniek
o Mucosaverschuivingsplastiek
Openleggen sfincter: uitwendige opening
Schoonkrabben intersficterische ruimte
Mobiliseren mucosa en submucosa opwaarts via anus
Mucosaflap distaal trekken + afdichten gat
Anale fissuur
- Ischaemisch ulcus van de anodermis
- Etiologie
o Kleine beschadiging van de anodermis
o Verhoogde intra-anale druk (tonus van de interne kringspier) door colitis
ulcerosa, crohn, hiv en stress
o Voor- en achterzijde anodermis minder vascularisatie
- Symptomen
o Hevige pijn tijdens en na stoelgang
o Bloedverlies
o ’s nachts geen klachten
- Diagnostiek: inspectie tijdens persen
- Behandeling
o Verlagen kringspierspanning
Voedingsadvies meer vezels en groter volume
Warme zitbaden
o Medicamenteus
Lidocaïne zalf/zetpillen
Stikstofdonors-isosorbidedinitraat verslappen kringspier en
stimuleren bloedvoorziening
6
, Botulinetoxine en calciumblokkers vasodilatatie inwendige
kringspier
o Operatief
Diathermische exicie van de fissuur/interne sfincterotomie
Anuscarcinoom
- Plaveiselcelcarcinoom (huid)
- Adenocarcinoom (overgangsepitheel tussen anodermis en rectale mucosa)
- Melanoom
- Jeuk, afscheiding en pijn
- Behandeling
o Chemoradiatie
o Abdomino-perineale rectumamputatie (APR)
o Aanleg stoma
Positioneren
- Steensnede
- Jack-knife
- Salaam
Desinfectie povidon-jodium of chloorhexidine
Benodigdheden
- Disposable anoscoop
- Vesselloops
- Instillagel
- Willospon
Boven linea dentata intern: ongevoelig
Onder linea dentata extern: gevoelig
Hemoroidectomie volgens Milligan morgan (MIS)
- Incisie + arterieklem en spreider
- Vrijprepareren hemorroïd tot aan basis
- Afklemmen + verwijderen hemorroïd
- Haemostasehechtingen
- Anaal tampon
Complicaties: nabloeding en POWI
Rubberband ligatie volgens Barron (RBL)
- Slijmvlies van het hemorroïd afbinden aambei necrotiseert en wordt
afgesloten
- Aanzuigen met zuigtang en elastiek omheen schieten
Procedure voor prolaps en hemorrhoïden (circulair stapling volgens Longo) (PPH)
- Bij terugkerende geprolabeerde en niet te reponeren aambeien
7
