Osmose aardappel
Pagina 1 van 18
,Inhoudsopgave
Osmose aardappel..................................................................................................................................1
Theoretische onderbouwing...............................................................................................................3
Aardappel.......................................................................................................................................3
Osmose en diffusie.........................................................................................................................3
Permeabel, semipermeabel en selectief permeabel membraan....................................................3
Transport stoffen in/uit de cel........................................................................................................3
Soorten oplossingen.......................................................................................................................4
Gevolgen wateropname en afgifte door een plantencel................................................................5
Inleiding..............................................................................................................................................6
Hypothese..........................................................................................................................................6
Deelvragen:....................................................................................................................................6
Werkwijze practicum deel 1...............................................................................................................7
Materiaal........................................................................................................................................7
Werkwijze van practicum deel 1.....................................................................................................7
Werkwijze practicum deel 2...............................................................................................................9
Materiaal........................................................................................................................................9
Werkwijze.......................................................................................................................................9
Resultaten practicum deel 1.............................................................................................................11
Resultaten practicum deel 2.............................................................................................................13
Conclusie..............................................................................................................................................15
Klopt de hypothese?.....................................................................................................................16
Literatuurlijst........................................................................................................................................18
Biologie boek:...............................................................................................................................18
Internet:........................................................................................................................................18
Pagina 2 van 18
, Theoretische onderbouwing
Aardappel
Aardappelen zijn knollen die onder de grond aan de aardappelplant groeien. De aardappel
bestaat voor 80 procent uit water. Voor de rest bevat de aardappel mineralen, vitamines,
vezels en is een bron van zetmeel. De aardappel bevat vitamine B-complex en een grote
hoeveelheid vitamine C. Verder bevat de aardappel een hoge waarde aan kalium,
magnesium, fosfor, ijzer en calcium.
Osmose en diffusie
Diffusie
Diffusie is het proces waarbij opgeloste stoffen in een waterig milieu zich verplaatsen
(diffunderen) van een gebied met een hoge concentratie opgeloste stoffen naar een gebied
met een lage concentratie opgeloste stoffen.
Osmose
Osmose is diffusie van water (door een semipermeabel membraan). Bij osmose stroomt het
water van een gebied met een lage concentratie opgeloste stoffen naar een gebied met een
hoge concentratie opgeloste stoffen. Door deze waterverplaatsing wordt de oplossing die
water verliest geconcentreerder, dus stijgt de osmotische waarde en wordt de oplossing die
water ontvangt verdunt en daalt de osmotische waarde. Door deze waterverplaatsing wordt
ervoor gezorgd dat beide oplossingen een gelijke stoffenconcentratie krijgen.
Permeabel, semipermeabel en selectief permeabel membraan
Permeabel membraan
Vloeistoffen of gassen kunnen gescheiden worden zijn door een wand met poriën. Als de
moleculen kleiner zijn dan de poriën in de wand, kunnen ze passeren en kan diffusie
optreden. Zo’n wand noem je doorlatend of permeabel.
Semipermeabel membraan
Semipermeabiliteit kan vertaald worden met half doorlatendheid of half doorlaatbaarheid. Het
is een term dat wordt gebruikt om de eigenschappen van een membraan te beschrijven dat
sommigen moleculen doorlaat en andere niet. Celmembranen en membranen van
organellen zijn semipermeabel. Deze membranen scheiden oplossingen met verschillende
concentraties. Als gevolg van concentratieverschillen kan osmose ontstaan. Het wel of niet
doorlaten van sommige stoffen kan verschillen per membraan. In niet verhouten planten
speelt de semipermeabiliteit van de celmembraan een belangrijke rol in de stevigheid van de
plant. De hoge concentratie opgeloste stoffen in de cel kan de celmembraan niet passeren,
watermoleculen wel. Watermoleculen zullen van buiten de cel naar binnen bewegen, en daar
de druk opbouwen. Deze druk heet turgor en geeft de cel zijn stevigheid.
Selectief permeabel membraan
Celmembraan is selectief permeabel. Hierdoor heeft de celmembraan een regulerende
functie. Dit betekent dat sommige stoffen wel door de membraan worden doorgelaten en
andere stoffen weer niet. Opname en afgifte van veel stoffen wordt gereguleerd door
speciale membraaneiwitten. Die speciale eiwitten heten aquaporines. Hoe meer aquaporines
een membraan bevat, hoe groter de doorlaatbaarheid voor water is.
Transport stoffen in/uit de cel
Passief transport
Een cel kan op een aantal manieren stoffen door het membraan transporteren. Stoffen
kunnen verplaatsen van een hoge naar een lage concentratie van die stof. Het transport
vindt dan plaats met het concentratieverval mee. Voor deze vorm van transport is geen
energie nodig. Dit noem je daarom passief transport. Diffusie en osmose zijn hier
voorbeelden van. Het transport van stoffen via de fosfolipiden in een membraam gaat altijd
van een hoge naar een lage concentratie. Dat geldt ook voor het transport via porie-eiwitten.
Pagina 3 van 18
Pagina 1 van 18
,Inhoudsopgave
Osmose aardappel..................................................................................................................................1
Theoretische onderbouwing...............................................................................................................3
Aardappel.......................................................................................................................................3
Osmose en diffusie.........................................................................................................................3
Permeabel, semipermeabel en selectief permeabel membraan....................................................3
Transport stoffen in/uit de cel........................................................................................................3
Soorten oplossingen.......................................................................................................................4
Gevolgen wateropname en afgifte door een plantencel................................................................5
Inleiding..............................................................................................................................................6
Hypothese..........................................................................................................................................6
Deelvragen:....................................................................................................................................6
Werkwijze practicum deel 1...............................................................................................................7
Materiaal........................................................................................................................................7
Werkwijze van practicum deel 1.....................................................................................................7
Werkwijze practicum deel 2...............................................................................................................9
Materiaal........................................................................................................................................9
Werkwijze.......................................................................................................................................9
Resultaten practicum deel 1.............................................................................................................11
Resultaten practicum deel 2.............................................................................................................13
Conclusie..............................................................................................................................................15
Klopt de hypothese?.....................................................................................................................16
Literatuurlijst........................................................................................................................................18
Biologie boek:...............................................................................................................................18
Internet:........................................................................................................................................18
Pagina 2 van 18
, Theoretische onderbouwing
Aardappel
Aardappelen zijn knollen die onder de grond aan de aardappelplant groeien. De aardappel
bestaat voor 80 procent uit water. Voor de rest bevat de aardappel mineralen, vitamines,
vezels en is een bron van zetmeel. De aardappel bevat vitamine B-complex en een grote
hoeveelheid vitamine C. Verder bevat de aardappel een hoge waarde aan kalium,
magnesium, fosfor, ijzer en calcium.
Osmose en diffusie
Diffusie
Diffusie is het proces waarbij opgeloste stoffen in een waterig milieu zich verplaatsen
(diffunderen) van een gebied met een hoge concentratie opgeloste stoffen naar een gebied
met een lage concentratie opgeloste stoffen.
Osmose
Osmose is diffusie van water (door een semipermeabel membraan). Bij osmose stroomt het
water van een gebied met een lage concentratie opgeloste stoffen naar een gebied met een
hoge concentratie opgeloste stoffen. Door deze waterverplaatsing wordt de oplossing die
water verliest geconcentreerder, dus stijgt de osmotische waarde en wordt de oplossing die
water ontvangt verdunt en daalt de osmotische waarde. Door deze waterverplaatsing wordt
ervoor gezorgd dat beide oplossingen een gelijke stoffenconcentratie krijgen.
Permeabel, semipermeabel en selectief permeabel membraan
Permeabel membraan
Vloeistoffen of gassen kunnen gescheiden worden zijn door een wand met poriën. Als de
moleculen kleiner zijn dan de poriën in de wand, kunnen ze passeren en kan diffusie
optreden. Zo’n wand noem je doorlatend of permeabel.
Semipermeabel membraan
Semipermeabiliteit kan vertaald worden met half doorlatendheid of half doorlaatbaarheid. Het
is een term dat wordt gebruikt om de eigenschappen van een membraan te beschrijven dat
sommigen moleculen doorlaat en andere niet. Celmembranen en membranen van
organellen zijn semipermeabel. Deze membranen scheiden oplossingen met verschillende
concentraties. Als gevolg van concentratieverschillen kan osmose ontstaan. Het wel of niet
doorlaten van sommige stoffen kan verschillen per membraan. In niet verhouten planten
speelt de semipermeabiliteit van de celmembraan een belangrijke rol in de stevigheid van de
plant. De hoge concentratie opgeloste stoffen in de cel kan de celmembraan niet passeren,
watermoleculen wel. Watermoleculen zullen van buiten de cel naar binnen bewegen, en daar
de druk opbouwen. Deze druk heet turgor en geeft de cel zijn stevigheid.
Selectief permeabel membraan
Celmembraan is selectief permeabel. Hierdoor heeft de celmembraan een regulerende
functie. Dit betekent dat sommige stoffen wel door de membraan worden doorgelaten en
andere stoffen weer niet. Opname en afgifte van veel stoffen wordt gereguleerd door
speciale membraaneiwitten. Die speciale eiwitten heten aquaporines. Hoe meer aquaporines
een membraan bevat, hoe groter de doorlaatbaarheid voor water is.
Transport stoffen in/uit de cel
Passief transport
Een cel kan op een aantal manieren stoffen door het membraan transporteren. Stoffen
kunnen verplaatsen van een hoge naar een lage concentratie van die stof. Het transport
vindt dan plaats met het concentratieverval mee. Voor deze vorm van transport is geen
energie nodig. Dit noem je daarom passief transport. Diffusie en osmose zijn hier
voorbeelden van. Het transport van stoffen via de fosfolipiden in een membraam gaat altijd
van een hoge naar een lage concentratie. Dat geldt ook voor het transport via porie-eiwitten.
Pagina 3 van 18
