Samenvatting: Mens en leren 1

MENS EN LEREN
Introductie
Soorten diagnostiek

Onderkennende diagnostiek:
= classificerende diagnostiek

- “wat is er aan de hand”
- Screening
- Diagnostisch onderzoek

Differentiaaldiagnostiek:
= differentiële diagnostiek

- Kunnen we verklaren of de geobserveerde symptomen deel uitmaken van de ene al dan niet
van de andere stoornis?
- Wat zit hier achter?
- Kijken welke kenmerken onder een bepaalde stoornis vallen

Verklarende diagnostiek:
= etiologische diagnostiek

- Wat is de oorzaak van dit probleem?
- Genetisch
- Neurobiologisch
- Neuropsychologische / cognitieve analyseniveau

Handelingsgerichte diagnostiek (HGD):
= indicerende diagnostiek

- Hoe kunnen we dit het best begeleiden?
- Informatie verzamelen
- Ondersteuning, begeleiding, behandeling, …
- Advies
- Los van de diagnose  enkel een oplossing bieden



CASUS: Om welke soort diagnostiek gaat het hier?

 Er komt een cliënt bij jou met de volgende symptomen: een sombere stemming en
vermoeidheid. Deze symptomen blijken klinisch significante lijdensdruk of beperkingen te
veroorzaken. In de DSM-5 heb je een aantal stoornissen kunnen selecteren die deze klachten
zouden kunnen verklaren.
 Differentiëel: de kenmerken kunnen zich in verschillende stoornissen voorkomen
 Elif zit in het 4de leerjaar. Ze heeft alle kenmerken van dyslexie. Tijdens de klassenraad stelt
de leerkracht de vraag aan jou als zorgcoördinator op welke manier zij best kan omgaan met
de problemen die Elif ondervindt.
 Handelingsgericht: Ze toon wel kenmerken van dyslexie, maar de vraag is hoe we haar
kunnen helpen. Welke ondersteuning heeft ze nodig om verder aan de slag te gaan?


1

,  De leerprestaties van Myrthe zijn de laatste tijd verslechterd. Haar ouders willen weten hoe
dit komt. Na onderzoek blijkt dat Myrthe als gevolg van de echtscheiding van haar ouders
een depressie heeft ontwikkeld. Hierdoor is ze in een sociaal isolement gekomen en zijn ook
haar leerprestaties verslechterd.
 Verklarend: We verklaren waarom haar resultaten verslechterd zijn.
 Onderkennend: door onderzoek zijn we tot conclusie gekomen dat ze een depressie
heeft

 Rayan volgt les in de school waar je stage volgt. Je merkt tijdens de speeltijden dat Rayan niet
veel vrienden heeft en dat hij vaak alleen zit te spelen. Hij heeft het ook moeilijk met plotse
veranderingen. Je deelt je observaties met de klasleerkracht. Zij vertelt dat het CLB reeds
betrokken is en dat zij het gedrag van Rayan aan het onderzoeken zijn, omdat zowel ouders
als school graag willen weten wat er aan de hand is.
 Onderkennend: ze willen weten wat er aan de hand aan de hand van een screening

Diagnostische classificatiesystemen

DSM-5: Diagnostic and Statical Manual of Mental Disorders

- Enkel psychische aandoeningen
- APA: American Psychiatric Association
- Was puur voor volwassenen, nu ook voor kinderen
- Homoseksualiteit stond tot 1973 in de DSM als stoornis
 Dingen die nu als stoornis worden beschouwd waren dit vroeger niet of omgekeerd
 Verandert doorheen de tijd


ICD-11: International Classification of Diseases

- Fysische/medische aandoeningen
- WHO: World Health Organisation



Kritiek:

- Zegt niks over prognose
- Zegt niks over de behandeling
- Geef niet zomaar een etiket. Niet iedereen met autisme is hetzelfde.
Een voordeel van een etiket geven is dat mensen met een diagnose lotgenoten kunnen
zoeken. Enkel zij begrijpen elkaar.




Classificeren

2

, Voordelen Nadelen
Bevordert de communicatie met en tussen Tunnelvisie, enkel aandacht voor pathologie,
betrokkenen. geen aandacht voor positieve factoren.
Het vergemakkelijkt de ondersteuning. Stigmatisering/vooroordelen (= self-fulfilling
prophecy). Classificatie wordt als vaststaand
en nauwelijks te beïnvloeden kenmerk gezien.
Het zorgt voor de erkenning voor de ouders Het is alles of niets. Je hebt een stoornis of
en/of de persoon zelf. niet.
Gezamenlijke taal in de hulpverlening. Indruk dat voor elke aandoening een
standaard oplossing bestaat.
Gemakkelijk om lotgenoten te vinden. Dezelfde aanpak voor ieder persoon met
dezelfde stoornis.
Kan de persoon helpen om grip te krijgen op Moeilijk om te vertalen in doelen. Wat heeft
zijn mogelijkheden en moeilijkheden. deze persoon nodig?


ICF / ICF-CY: International Classification of Functioning, Disability and Health (for Children and Youth)
= Handboek over het functioneren van mensen en wat die mensen nodig hebben om hen te helpen.
 geen classificatieboek voor diagnoses
 handvaten rond behandeling

Organisatie: WHO




3

, Recht op privacy en geheimhouding

GDPR: General Data Protection Regulation

 Europese verordening gegevensbescherming
 Databeschermingsrichtlijn
 Transparantie
 Doelbeperking
 Gegevensbeperking
 Juistheid
 Bewaarbeperking
 Integriteit en vertrouwelijkheid
 Verantwoording

Privacyrechten betrokkenen zijn:

 Recht op inzage
 Recht op rectificatie en aanvulling
 Recht op dataportabiliteit
 Recht op beperking van verwerking
 Recht op een menselijke blik bij besluiten
 Recht op bezwaar


Discretieplicht: Verplichting om bij het uitoefenen van zijn functie geen vertrouwelijke gegevens vrij
te geven aan anderen dan diegenen die gerechtigd zijn er kennis van te nemen.
bv. niet letterlijk zeggen wat iemand heeft meegemaakt (bv. verkrachting), maar vermelden dat er in
het verleden iets gebeurd is waardoor die persoon nu een moeilijkheid heeft met …

- Geldt voor iedereen die werkzaam is in een organisatie of dienst
- Wet arbeidsovereenkomsten
- Leerkrachten, opvoeders
- Ambtenaren = ambtsgeheim (bv. werken bij de politie  je mag databank niet gebruiken om
iemands gegevens op te zoeken voor een niet werk gerelateerd doel)



OEFENING:

Je werkt als zorgcoördinator op een basisschool, en volgt hierbij een leerling op wiens ouders bekende
Vlamingen zijn.
Er komt een journalist naar je school voor een artikel over ouderbetrokkenheid in het basisonderwijs.
Mag je aan de journalist iets vertellen over deze ouders?
 Nee, het is geen relevante info om door te vermelden. De journalist heeft deze info niet nodig.
Je directeur vraagt of het klopt dat je deze leerling en zijn ouders opvolgt. Welke informatie mag je
hem geven?
 Als dit te maken heeft met school gerelateerde zaken mag dit zeker verteld worden aan de
directeur.



Beroepsgeheim: Verplicht een hulpverlener tot geheimhouding van hetgeen cliënten aan hem
prijsgeven in het kader van een vertrouwensrelatie.

4