Module 2 en 3 – TOPOI & Interculturele communicatie
Vooraf: studiemateriaal
● PowerPoint: Interculturele communicatie - Topoi.
● Tekst: “Topoi-model - een houvast voor interculturele communicatie”
● Leerpad 2 en 3: Thema TOPOI & Interculturele communicatie
Leerdoelen:
● De student kan in eigen woorden het belang van cultuur uitleggen in de communicatie tussen
mensen.
o Elk van ons heeft eigen opvattingen en overtuigingen, mede beïnvloed door opvoeding,
waarden en normen. Met andere woorden: beïnvloedingen vanuit de eigen cultuur spelen
een rol bij het communiceren. Afhankelijk van de manier waarop jijzelf en de ander naar ‘het
probleem’ kijken, ontwikkel je andere strategieën om hiermee om te gaan.
● De student kan het begrip cultuur uitleggen aan de hand van de elementen: taal, kennis,
waarden en normen en symbolen, rituelen en helden.
o Cultuur als de gemeenschappelijke wereld van betekenissen van een bepaald collectief, bevat
de volgende vier elementen:
▪ Taal → elk collectief kent min of meer een eigen taal (kan ook bv jargon/dialect zijn).
▪ Kennis → kennis over de samenleving, wetenschappelijke kennis, en de heersende
algemene opvattingen en beelden op levensterreinen zoals mannen- en
vrouwenrollen, geloof, opvoeding, ...
▪ Waarden en normen geschreven en ongeschreven aannames over wat belangrijk is
en hoe je je moet gedragen.
▪ Symbolen, rituelen en helden →
● Symbolen = woorden, gebaren, afbeeldingen of voorwerpen met een
specifieke betekenis voor de leden van de cultuur.
● Rituele = sociale activiteiten die binnen de cultuur als sociaal belangrijk
worden beschouwd.
● Helden = personen, dood of levend, echt of fictief, met eigenschappen die in
een cultuur hoog in aanzien staan en daarom fungeren als gedrag modellen.
● De student kan de verschillende benaderingen (culturaliserend, communicatief,
maatschappelijk) van diversiteit benoemen en uitleggen met eigen woorden. Student kan
uitleggen dat het Topoi-model zich situeert binnen de communicatieve benadering.
o Drie benaderingen om om te gaan met diversiteit:
▪ Culturaliserend benadering = de culturele achtergronden van mensen en groepen
staat centraal in de communicatie. Kennis van andere etnische of nationale culturen
is volgens deze benadering een noodzakelijke voorwaarde voor effectieve
interculturele communicatie.
● Kritiek: te veel wordt verklaard vanuit het cultureel anders zijn, dit heeft tot
gevolg dat de maatschappelijke positie van de andere te weinig aan bod
komt.
▪ Communicatieve benadering = kennis van de cultuur moet de communicatie niet
leiden want het kan leiden tot stereotypering en vooroordelen. De dynamiek tussen
Vooraf: studiemateriaal
● PowerPoint: Interculturele communicatie - Topoi.
● Tekst: “Topoi-model - een houvast voor interculturele communicatie”
● Leerpad 2 en 3: Thema TOPOI & Interculturele communicatie
Leerdoelen:
● De student kan in eigen woorden het belang van cultuur uitleggen in de communicatie tussen
mensen.
o Elk van ons heeft eigen opvattingen en overtuigingen, mede beïnvloed door opvoeding,
waarden en normen. Met andere woorden: beïnvloedingen vanuit de eigen cultuur spelen
een rol bij het communiceren. Afhankelijk van de manier waarop jijzelf en de ander naar ‘het
probleem’ kijken, ontwikkel je andere strategieën om hiermee om te gaan.
● De student kan het begrip cultuur uitleggen aan de hand van de elementen: taal, kennis,
waarden en normen en symbolen, rituelen en helden.
o Cultuur als de gemeenschappelijke wereld van betekenissen van een bepaald collectief, bevat
de volgende vier elementen:
▪ Taal → elk collectief kent min of meer een eigen taal (kan ook bv jargon/dialect zijn).
▪ Kennis → kennis over de samenleving, wetenschappelijke kennis, en de heersende
algemene opvattingen en beelden op levensterreinen zoals mannen- en
vrouwenrollen, geloof, opvoeding, ...
▪ Waarden en normen geschreven en ongeschreven aannames over wat belangrijk is
en hoe je je moet gedragen.
▪ Symbolen, rituelen en helden →
● Symbolen = woorden, gebaren, afbeeldingen of voorwerpen met een
specifieke betekenis voor de leden van de cultuur.
● Rituele = sociale activiteiten die binnen de cultuur als sociaal belangrijk
worden beschouwd.
● Helden = personen, dood of levend, echt of fictief, met eigenschappen die in
een cultuur hoog in aanzien staan en daarom fungeren als gedrag modellen.
● De student kan de verschillende benaderingen (culturaliserend, communicatief,
maatschappelijk) van diversiteit benoemen en uitleggen met eigen woorden. Student kan
uitleggen dat het Topoi-model zich situeert binnen de communicatieve benadering.
o Drie benaderingen om om te gaan met diversiteit:
▪ Culturaliserend benadering = de culturele achtergronden van mensen en groepen
staat centraal in de communicatie. Kennis van andere etnische of nationale culturen
is volgens deze benadering een noodzakelijke voorwaarde voor effectieve
interculturele communicatie.
● Kritiek: te veel wordt verklaard vanuit het cultureel anders zijn, dit heeft tot
gevolg dat de maatschappelijke positie van de andere te weinig aan bod
komt.
▪ Communicatieve benadering = kennis van de cultuur moet de communicatie niet
leiden want het kan leiden tot stereotypering en vooroordelen. De dynamiek tussen
