Probleem 1: De gesegregeerde school
Hoe gaat schoolsegregatie in z’n werk?
Schoolkeuze van de ouders
- 58% kiest voor een openbare basisschool
o Voornamelijk Turken, Marokkanen en Russen
- 25% van de ouders kiest voor een school met een overeenstemmende religieuze
achtergrond
- De helft baseert de keuze op de afstand naar school
o Turken, Antilianen en Pakistanen is dit 75%
- Autochtone kiezen vaker voor katholiek
o Meer kinderen op katholieke scholen dan percentage ouders dat hun kind uit
een geloofsvisie opvoeden (16%)
- Allochtone moeders kiezen vaker alleen (84%) dan niet alleen (69%)
,Afwegingspunten
- Nederlanders en Turken vinden sfeer belangrijk
- Keuze wordt in 67% van de gevallen met de partner gemaakt
- Turkse ouders hebben meer argumenten dan andere groepen
- De kwaliteit geldt voor slechts 50%
- 40% kiest zelf voor een school
- Redenen voor schoolkeuze:
o Naschoolse opvang
o School in de buurt
o Zelf les gehad daar
o Advies naasten
o Bekend voor strenge regels
o Enige in de buurt met die specifieke richting
o Kind kiest zelf
o Doorstroom kinderdagverblijf
o Aanpak past bij het kind
- Belangrijke redenen voor een openbare school afstand huis en school
- Belangrijkste keuzemotieven:
o Afstand thuis – school
o Kwaliteit van de school
Samenvattend
Voor de meeste ouders is de afstand tussen thuis en school de belangrijkste reden om voor
een school te kiezen. Met name is dit voor Turken, Antillianen en Pakistanen een belangrijk
argument. Voor Nederlandse en Turkse ouders is de sfeer op school een belangrijk element
bij schoolkeuze. De helft van de ouders let ook op kwaliteit van het onderwijsaanbod.
Jongegan
Etnic distance
, Richting Overeenkomst Opvoeden met Bewuste Reden Kiezer
met religie geloof met geloof
Turkije Open Overgrote helft 1–6 Beide
Marokko Open Overgrote helft Helft 3, 4 Beide
Suriname Katholiek ♀
Antillen Katholiek Groot deel Ruime helft Grote helft 1 ♀
Kaapverdië Katholiek Groot deel 3 ♀
Pakistan Open Overgrote helft Grote helft 1 Beide
Joegoslavi Katholiek Beide
ë
Somalië Islam Ruim helft Ruim helft -
Rusland Open Groot deel Meer dan helft Beide
Nederland Katholiek Meerderheid 2 Beide
en overig
Overwegingen
1. Afstand
2. Sfeer
3. Kwaliteit
4. Richting
5. Samenstelling
6. Leerlingenpopulatie
Segregatie in het basisonderwijs (Karsten et al (2002))
- Steeds meer zwarte scholen
- Etnische segregatie:
o Sprake van concentratie en segregatie, hierdoor spiegelt de samenstelling van
de school niet de samenstelling van de wijk af
Concentratie is t.o.v. de wijk 70% van de bewoners is Nederlands
Segregatie is t.o.v. de verdeling meer Antilianen in … en meer
Engelse in …
o Speelt zich overal af, verschilt alleen in kracht
o Aandeel allochtone leerlingen op school gaat samen met een afname van het
aandeel autochtone leerlingen
o Op de meeste basisscholen is één bevolkingsgroep dominant
Zelf binnen een wijk is er sprake van segregatie
Motieven zijn moeilijk te meten
o Indirecte metingen van Schneider en Buckley
Analyseerde zoekgedrag van ouders op internet
Concludeerde dat schoolbevolking wel degelijk invloed had
Speelt zelfs een hoofdrol
- Sociaaleconomische achtergrond is ongelijk verdeeld op scholen, maar niet per se in
de wijken
, Onderzoek Karsten et al. (2002)
- Participanten Scholen met variatie, rekening houden met de factoren die van
belang zijn voor het ontstaan van witte en zwarte scholen:
o Rol demografische patronen
o Schoolkeuzemotieven van ouders
o Gedrag en kenmerken van scholen op de lokale markt
o Voorkomen van witte en zwarte vlucht
Demografische patronen
- Bewezen invloed op ontstaan zwarte scholen
- Groeiend aantal allochtone inwoners meer allochtone leerlingen op scholen
- Vestigen vaak in wijken met goedkope huurwoningen en witte mensen kunnen weg
o Verhuisbeweging Het verlaten van goedkope woningen door witte mensen
- Ontevredenheid over de sociale en etnische samenstelling van de wijk
- Secundaire analyse PRIMA cohortonderzoek:
o Uit vragen die in PRTMA zijn gesteld over oorzaken van stijging of daling van
het aandeel allochtone leerlingen op school
o Combinatie van versterkende factoren:
1. Groei aantal allochtone gezinnen
2. Aantrekkelijkheid school voor allochtone
3. Autochtone ouders die niet meer kiezen voor de school
4. Daling aantal autochtonen ouders
- Komt overeen met de school interviews
- Witte scholen zijn minder gevoelig voor demografische ontwikkelingen
Schoolkeuzemotieven
- Positieve en negatieve schoolkeuze motieven
- Zwarte scholen
o Positief: Afstand en vriendjes, ook aandacht voor leerachterstanden
o Minder op de voorgrond: de kwaliteit van de school, de levensbeschouwelijke
grondslag, specifieke voorzieningen en accenten die de school legt in het
curriculum
o Negatieve: grote hoeveelheid allochtone kinderen
- Witte scholen:
o Positieve: identiteit, denominatie, strengheid en meeste belangrijk,
overeenkomst met thuis
o Ook belangrijk: Vriendjes, afstand
o Negatief: Openheid
- Opleiding ouders is ook belangrijk voor de schoolkeuze, hoogopgeleide ouders
houden minder rekening met afstand, het niveau van de school en de mate van
differentiatie deze zijn voor de laag opgeleide ouders het belangrijkst. De
Hoe gaat schoolsegregatie in z’n werk?
Schoolkeuze van de ouders
- 58% kiest voor een openbare basisschool
o Voornamelijk Turken, Marokkanen en Russen
- 25% van de ouders kiest voor een school met een overeenstemmende religieuze
achtergrond
- De helft baseert de keuze op de afstand naar school
o Turken, Antilianen en Pakistanen is dit 75%
- Autochtone kiezen vaker voor katholiek
o Meer kinderen op katholieke scholen dan percentage ouders dat hun kind uit
een geloofsvisie opvoeden (16%)
- Allochtone moeders kiezen vaker alleen (84%) dan niet alleen (69%)
,Afwegingspunten
- Nederlanders en Turken vinden sfeer belangrijk
- Keuze wordt in 67% van de gevallen met de partner gemaakt
- Turkse ouders hebben meer argumenten dan andere groepen
- De kwaliteit geldt voor slechts 50%
- 40% kiest zelf voor een school
- Redenen voor schoolkeuze:
o Naschoolse opvang
o School in de buurt
o Zelf les gehad daar
o Advies naasten
o Bekend voor strenge regels
o Enige in de buurt met die specifieke richting
o Kind kiest zelf
o Doorstroom kinderdagverblijf
o Aanpak past bij het kind
- Belangrijke redenen voor een openbare school afstand huis en school
- Belangrijkste keuzemotieven:
o Afstand thuis – school
o Kwaliteit van de school
Samenvattend
Voor de meeste ouders is de afstand tussen thuis en school de belangrijkste reden om voor
een school te kiezen. Met name is dit voor Turken, Antillianen en Pakistanen een belangrijk
argument. Voor Nederlandse en Turkse ouders is de sfeer op school een belangrijk element
bij schoolkeuze. De helft van de ouders let ook op kwaliteit van het onderwijsaanbod.
Jongegan
Etnic distance
, Richting Overeenkomst Opvoeden met Bewuste Reden Kiezer
met religie geloof met geloof
Turkije Open Overgrote helft 1–6 Beide
Marokko Open Overgrote helft Helft 3, 4 Beide
Suriname Katholiek ♀
Antillen Katholiek Groot deel Ruime helft Grote helft 1 ♀
Kaapverdië Katholiek Groot deel 3 ♀
Pakistan Open Overgrote helft Grote helft 1 Beide
Joegoslavi Katholiek Beide
ë
Somalië Islam Ruim helft Ruim helft -
Rusland Open Groot deel Meer dan helft Beide
Nederland Katholiek Meerderheid 2 Beide
en overig
Overwegingen
1. Afstand
2. Sfeer
3. Kwaliteit
4. Richting
5. Samenstelling
6. Leerlingenpopulatie
Segregatie in het basisonderwijs (Karsten et al (2002))
- Steeds meer zwarte scholen
- Etnische segregatie:
o Sprake van concentratie en segregatie, hierdoor spiegelt de samenstelling van
de school niet de samenstelling van de wijk af
Concentratie is t.o.v. de wijk 70% van de bewoners is Nederlands
Segregatie is t.o.v. de verdeling meer Antilianen in … en meer
Engelse in …
o Speelt zich overal af, verschilt alleen in kracht
o Aandeel allochtone leerlingen op school gaat samen met een afname van het
aandeel autochtone leerlingen
o Op de meeste basisscholen is één bevolkingsgroep dominant
Zelf binnen een wijk is er sprake van segregatie
Motieven zijn moeilijk te meten
o Indirecte metingen van Schneider en Buckley
Analyseerde zoekgedrag van ouders op internet
Concludeerde dat schoolbevolking wel degelijk invloed had
Speelt zelfs een hoofdrol
- Sociaaleconomische achtergrond is ongelijk verdeeld op scholen, maar niet per se in
de wijken
, Onderzoek Karsten et al. (2002)
- Participanten Scholen met variatie, rekening houden met de factoren die van
belang zijn voor het ontstaan van witte en zwarte scholen:
o Rol demografische patronen
o Schoolkeuzemotieven van ouders
o Gedrag en kenmerken van scholen op de lokale markt
o Voorkomen van witte en zwarte vlucht
Demografische patronen
- Bewezen invloed op ontstaan zwarte scholen
- Groeiend aantal allochtone inwoners meer allochtone leerlingen op scholen
- Vestigen vaak in wijken met goedkope huurwoningen en witte mensen kunnen weg
o Verhuisbeweging Het verlaten van goedkope woningen door witte mensen
- Ontevredenheid over de sociale en etnische samenstelling van de wijk
- Secundaire analyse PRIMA cohortonderzoek:
o Uit vragen die in PRTMA zijn gesteld over oorzaken van stijging of daling van
het aandeel allochtone leerlingen op school
o Combinatie van versterkende factoren:
1. Groei aantal allochtone gezinnen
2. Aantrekkelijkheid school voor allochtone
3. Autochtone ouders die niet meer kiezen voor de school
4. Daling aantal autochtonen ouders
- Komt overeen met de school interviews
- Witte scholen zijn minder gevoelig voor demografische ontwikkelingen
Schoolkeuzemotieven
- Positieve en negatieve schoolkeuze motieven
- Zwarte scholen
o Positief: Afstand en vriendjes, ook aandacht voor leerachterstanden
o Minder op de voorgrond: de kwaliteit van de school, de levensbeschouwelijke
grondslag, specifieke voorzieningen en accenten die de school legt in het
curriculum
o Negatieve: grote hoeveelheid allochtone kinderen
- Witte scholen:
o Positieve: identiteit, denominatie, strengheid en meeste belangrijk,
overeenkomst met thuis
o Ook belangrijk: Vriendjes, afstand
o Negatief: Openheid
- Opleiding ouders is ook belangrijk voor de schoolkeuze, hoogopgeleide ouders
houden minder rekening met afstand, het niveau van de school en de mate van
differentiatie deze zijn voor de laag opgeleide ouders het belangrijkst. De
